Trào lưu làm đẹp mới: Những “con dao hai lưỡi”

Những năm gần đây, Tiktok không còn đơn thuần là một nền tảng giải trí mà đã trở thành một “sân chơi" lớn của các tín đồ làm đẹp, thời trang và phong cách sống. Tại đây, hàng triệu người chia sẻ những bí quyết, mẹo làm đẹp, đề cử sản phẩm... mỗi ngày. Tuy nhiên, cũng chính nhờ tốc độ lan tỏa nhanh chóng, Tiktok là nơi những xu hướng thay đổi chóng mặt và không phải xu hướng nào cũng đã được kiểm chứng.

Từ cuối năm 2024 đến nay, một xu hướng mỹ phẩm mới chứa thành phần vi kim/vi gai (spicules) đang trở thành xu hướng. Trên nền tảng Tiktok, các beauty blogger và người dùng đồng loạt ca ngợi công nghệ này, kèm theo nhiều clip chia sẻ lộ trình dưỡng da cũng như review sản phẩm.

Về bản chất, spicules là những vi kim siêu nhỏ có nguồn gốc từ tự nhiên, thường được chiết xuất từ tảo biển hoặc san hô. Những vi kim này có cấu trúc siêu nhỏ, dạng kim sinh học có khả năng xâm nhập vào lớp biểu bì để kích thích quá trình tái tạo da, thúc đẩy sản sinh collagen/elastin và cải thiện kết cấu da. 

Khác với vi kim cơ học sử dụng đầu kim kim loại để tạo tổn thương vi điểm trên da, spicules là vi kim sinh học (tạo ra tổn thương nhỏ) và có khả năng tự đào thải cùng các tế bào chết sau 72h. Khi thoa lên da, chúng thâm nhập sâu vào tầng biểu bì, nơi các mỹ phẩm bôi thoa thông thường không thể tiếp cận. Các spicules khi tiếp xúc với da sẽ thúc đẩy quá trình thay da tự nhiên, loại bỏ tế bào chết và làm sáng da.

Hiện, các thương hiệu mỹ phẩm lớn nhỏ đang theo đuổi công nghệ tinh vi này, đem nó ứng dụng vào nhiều dòng sản nhẩm như serum, kem dưỡng, mặt nạ giấy, toner pad... Một trong những đại diện tiêu biểu nhất chính là medicube One Day Exosome Shot 2000 hay Dr.G RTX Into Serum. Các sản phẩm được cho là giúp cải thiện độ đàn hồi, làm mờ nếp nhăn, giúp làn da khỏe hơn từng ngày.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo, sử dụng thành phần nguyên liệu kém chất lượng (ví dụ như tảo biển) là nguy cơ không thể loại trừ với những nhà sản xuất mỹ phẩm thiếu uy tín. Nếu sản phẩm kém chất lượng, có chứa các tạp chất, thì có thể gây những hiệu quả không mong muốn như gây mụn ẩn, thâm da, da bị tổn thương lâu dài gây sẹo, cần phải chữa trị trong thời gian dài, rất tốn kém cả về tiền bạc lẫn thời gian.

Trước đó, cơn sốt chăm sóc da bằng mỡ bò cũng được khởi xướng bởi những người có tầm ảnh hưởng trong giới làm đẹp như: Hannah Bronfman, siêu mẫu Naomi Campbell, diễn viên Jennifer Aniston, nười mẫu Bella Hadid và Miranda Kerr…  Trong một video đăng tải trên trang Instagram, Hannah Bronfman chia sẻ: “Tôi thực sự thoa beef tallow khắp mặt mỗi đêm. Loại mỡ này có cùng cấu trúc sinh học với dầu trong da con người, nhờ đó da chúng ta thực sự hấp thụ chất dưỡng ẩm giàu lipid”.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều về việc mỡ bò có hay không làm tắc nghẽn lỗ chân lông và gây nên mụn. Hannah Kopelman, bác sĩ Da liễu tại Kopelman Aesthetic Surgery (New York, Hoa Kỳ), chia sẻ: chăm sóc da bằng beef tallow mang tính thời thượng hơn là sự thật. Thành phần chất béo bão hòa trong mỡ bò, mặc dù có tác dụng làm mềm da, nhưng lại có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mụn và khiến làn da dễ bị tắc nghẽn trở nên tồi tệ hơn.

Về sự so sánh giữa mỡ bò và retinol, vị chuyên gia này cũng bày tỏ sự hoài nghi. “Hầu hết các sản phẩm mỡ bò được quảng cáo trên mạng xã hội đều đựng trong lọ và bao bì trong suốt. Trong khi đó, các chất chống oxy hóa, đặc biệt là vitamin A, rất nhạy cảm với không khí và ánh sáng. Đây là lý do các sản phẩm retinol luôn được đóng gói trong bao bì dạng bơm không trong suốt để hạn chế tiếp xúc với không khí,” bác sỹ cho biết.

Ngoài ra, nồng độ vitamin A đóng vai trò quyết định trong hiệu quả của retinol. Lượng vitamin A còn lại trong một lọ mỡ bò để trên kệ sẽ không thể so sánh được với một sản phẩm retinol được bào chế và đóng gói theo đúng tiêu chuẩn. Vì vậy, người tiêu dùng hiện đại vẫn nên cảnh giác trước những công dụng thần thánh được thổi phồng, hoặc nguy cơ gây hại cho da do mỡ có chứa tạp chất, vi khuẩn…

Tương tự, một cơn sốt làm đẹp mới hiện đang lan truyền trên TikTok nhằm giúp loại bỏ từng sợi lông trên khuôn mặt một cách dễ dàng. Những người đam mê trang điểm đang đua nhau mua một sản phẩm mới có tên là keo xịt nhận dạng lông. Loại keo này khi được xịt lên sẽ tạo ra lớp vật chất trông giống như sơn xịt màu trắng phủ khắp khuôn mặt, để lộ từng sợi lông tơ.

Loại bình xịt đang được nhiều thương hiệu sản xuất và bán trực tuyến này giúp cho việc cạo mặt bằng dụng cụ cầm tay trở nên dễ dàng hơn nhiều. Một trong những sản phẩm phổ biến nhất trên TikTok có tên Sknbody, được quảng cáo là không gây mụn, không chứa sunfat, paraben, phthalates và formaldehyde. Nhà sản xuất cho biết sản phẩm loại keo xịt nhận dạng lông này được chiết xuất từ ​​​​thực vật và chất chống oxy hóa. 

Tuy nhiên, TS.BS Mona Mislankar (bang Ohio, Mỹ) cảnh báo với DailyMail rằng nhiều loại thuốc xịt nhận dạng lông mặt trên thị trường hiện nay có mùi thơm nồng và thành phần có cồn, có thể gây ra các phản ứng khác nhau đối với các loại da. Bản thân thuốc xịt không gây nhiễm trùng, nhưng nếu người dùng không đảm bảo da sạch trước và sau khi tẩy lông nhằm giảm thiểu vi khuẩn trên da, thì vẫn sẽ có nguy cơ nhiễm trùng tiềm ẩn. 

Ăn theo trào lưu làm đẹp bằng nguyên liệu tự nhiên, trên Tiktok hiện có hàng ngàn clip chia sẻ mẹo chăm sóc răng miệng tự nhiên bằng dầu dừa. Cụ thể, những người sáng tạo nội dung đã ngậm 1 thìa dầu dừa nguyên chất vào miệng và liên tục súc kỹ trong vòng 10 - 20 phút, sau đó nhổ ra. Phương pháp này được gọi là oil-pulling (kéo dầu), vốn có nguồn gốc từ Ayurveda, một hệ thống y học cổ truyền từ Ấn Độ, Pakistan, Nepal...

Cả hai nữ diễn viên Gwyneth Paltrow và Shailene Woodley đều ca tụng phương pháp này. “Tôi vừa bắt đầu sử dụng oil-pulling và nó rất tốt cho sức khỏe răng miệng, đồng thời làm răng bạn trắng hơn”, Gwyneth Paltrow chia sẻ. Shailene Woodley còn giải thích cặn kẽ tác dụng của phương pháp này: “Nó thật sự làm răng bạn trắng hơn, bởi vì các chất bẩn trong răng chúng ta không hòa tan trong nước mà hòa tan trong chất béo, mà chất béo (lipid) sẽ dễ dàng phân hủy trong dầu“.

Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào cho thấy oil-pulling mang đến lợi ích đến vậy. Theo Hiệp hội Nha khoa Mỹ (ADA), hoàn toàn chưa có nghiên cứu khoa học chuyên sâu nào chứng minh oil-pulling giúp giảm sâu răng, làm trắng răng hoặc cải thiện sức khỏe răng miệng. Thực tế, chính hành động súc mới có giá trị đẩy bật chất dơ trong miệng, chứ các hoạt chất từ dầu thì không hiệu quả mấy.

Bên cạnh đó, súc miệng dầu dừa cũng có nguy cơ gây ra một số tác dụng phụ. Một nghiên cứu đến từ Hàn Quốc thì cho thấy, việc súc miệng với dầu dừa, dầu oliu hoặc dầu mè có thể dẫn đến nguy cơ hít phải dầu vào đường phổi, gây viêm phổi lipid (một triệu chứng cũng thường thấy khi hút thuốc lá điện tử).