VnEconomy - Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới

Đà Nẵng: Rà soát toàn bộ khu vực thường xảy ra khai thác khoáng sản trái phép

Sat, 30 May 2026 01:42:43 GMT

Cùng với việc tăng cường kiểm tra, thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản, Đà Nẵng rà soát toàn bộ các khu vực mỏ, điểm mỏ và những địa bàn thường xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...

UBND Thành phố Đà Nẵng vừa có Công văn số 4618/UBND-ĐTĐT yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý hoạt động khoáng sản trên địa bàn.

Theo đó, Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan tăng cường kiểm tra, thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản.

Sở này có trách nhiệm rà soát toàn bộ các khu vực mỏ, điểm mỏ và những địa bàn thường xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Trường hợp để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc buông lỏng công tác quản lý, đơn vị tham mưu UBND thành phố xem xét, xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân liên quan.

UBND thành phố cũng giao Công an Thành phố Đà Nẵng chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường nắm tình hình, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển, tập kết, tiêu thụ khoáng sản trái phép. Đồng thời, phối hợp kiểm tra hoạt động vận chuyển khoáng sản trên các tuyến đường bộ, đường thủy nội địa và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.

Công văn nêu rõ, UBND các xã, phường, đặc khu phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND thành phố nếu để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép trên địa bàn quản lý. Các địa phương cần chủ động kiểm tra, phát hiện và ngăn chặn từ sớm, từ xa; tăng cường quản lý hiện trạng, bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác theo quy định.

Bên cạnh đó, UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường phối hợp trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản; chủ động trao đổi thông tin, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Đối với các nội dung vượt thẩm quyền, các đơn vị phải tổng hợp, báo cáo UBND thành phố để xem xét, chỉ đạo xử lý.

Trước những diễn biến phức tạp trong hoạt động khai thác tài nguyên tại một số địa phương, mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản trên địa bàn.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được Bộ đặt ra là tổ chức thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản theo đúng quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Trong đó, công tác thanh tra phải được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các khu vực có hoạt động khoáng sản phức tạp, khu vực giáp ranh giữa các địa phương, nơi thường xuyên xảy ra khai thác trái phép, các khu vực nhạy cảm về môi trường, an ninh, trật tự.

Thông qua công tác thanh kiểm tra kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là tình trạng khai thác khoáng sản trái phép; khai thác không đúng nội dung giấy phép; không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính; vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cần thực hiện thu hồi, chấm dứt hiệu lực giấy phép theo quy định; nếu có dấu hiệu tội phạm thì chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý.

Đánh giá hiện trạng hoạt động địa chất khoáng sản hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ rõ tại một số địa phương, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn xảy ra; việc chấp hành các quy định về bảo vệ tài nguyên, môi trường trong hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản chưa nghiêm.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng những tồn tại này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên mà còn có thể phát sinh các vi phạm pháp luật.

-Nhĩ Anh

TP.Hồ Chí Minh quy hoạch lại mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt

Fri, 29 May 2026 09:56:35 GMT

Các sở ngành, địa phương của TP.Hồ Chí Minh được yêu cầu khẩn trương rà soát toàn bộ hệ thống trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn nhằm quy hoạch lại mạng lưới trạm trung chuyển phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp sau sáp nhập.

Ủy ban nhân dân TP.Hồ Chí Minh vừa có Văn bản số 4392/UBND-ĐT ngày 26/5/2026 về rà soát hệ thống trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Thành phố để quy hoạch lại mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt.

Theo chỉ đạo của UBND TP.Hồ Chí Minh, việc rà soát được thực hiện trên cơ sở Báo cáo số 3263/BC-QHHTKT ngày 15/5/2026 của Sở Quy hoạch - Kiến trúc về phối hợp rà soát hệ thống trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn để quy hoạch lại mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt.

UBND TP.Hồ Chí Minh thống nhất với nội dung báo cáo của Sở Quy hoạch - Kiến trúc, đồng thời giao Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hoàn thành việc rà soát, tổng hợp đầy đủ hiện trạng hệ thống mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn trên địa bàn thành phố.

Việc rà soát phải phù hợp với ranh giới các xã, phường, đặc khu sau hợp nhất, đồng thời đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Theo chỉ đạo của UBND TP.Hồ Chí Minh, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải đánh giá sự phù hợp theo quy chuẩn và các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường đối với hiện trạng đầu tư, quy hoạch các trạm trung chuyển chất thải rắn hiện nay để điều chỉnh, bổ sung định hướng quy hoạch hệ thống mạng lưới trong thời gian tới.

Thành phố cũng yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai đến UBND các xã, phường và đặc khu rà soát, đề xuất bố trí kịp thời các trạm trung chuyển chất thải rắn về số lượng, quy mô và vị trí để đưa vào quy hoạch mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn của thành phố.

Song song đó, các địa phương phải đề xuất bổ sung các trạm trung chuyển chất thải rắn trong quá trình tổ chức lập mới hoặc điều chỉnh các quy hoạch phân khu trên địa bàn.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp cung cấp cho Sở Quy hoạch - Kiến trúc thông tin tổng thể về hiện trạng và định hướng đầu tư, quy hoạch hệ thống mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn để đưa vào nội dung quy hoạch quản lý chất thải rắn trong Quy hoạch tổng thể TP.Hồ Chí Minh.

Theo chỉ đạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải khẩn trương tham mưu, đề xuất UBND TP.Hồ Chí Minh phê duyệt chủ trương tổ chức lập Quy hoạch quản lý chất thải rắn và nghĩa trang TP.Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn năm 2060. Nội dung này đã được xác định trong Kế hoạch thực hiện các đồ án quy hoạch chung đô thị đã được UBND TP.Hồ Chí Minh phê duyệt theo Quyết định số 1689/QĐ-UBND ngày 24/3/2026.

Đối với UBND các xã, phường và đặc khu, thành phố yêu cầu khẩn trương rà soát, đánh giá nhu cầu và đề xuất vị trí, mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn trên địa bàn theo chỉ đạo trước đó của UBND TP.Hồ Chí Minh tại Thông báo số 745/TB-VP ngày 02/12/2025.

Các địa phương phải gửi kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, xử lý; đồng thời chịu trách nhiệm nếu không kịp thời báo cáo hoặc báo cáo không đầy đủ việc rà soát, đánh giá nhu cầu, tính cấp thiết và đề xuất vị trí mạng lưới trạm trung chuyển chất thải rắn trên địa bàn.

UBND TP.Hồ Chí Minh cũng yêu cầu các xã, phường và đặc khu phối hợp với Ban quản lý Dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.Hồ Chí Minh (TCIP) và các chủ đầu tư tổ chức rà soát, đánh giá sự phù hợp theo quy hoạch liên quan đối với các dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo và sửa chữa các trạm trung chuyển chất thải rắn trên địa bàn.

Trên cơ sở rà soát, các đơn vị phải kịp thời thực hiện trình tự điều chỉnh quy hoạch để làm cơ sở triển khai các dự án theo quy định.

Ngoài ra, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao phối hợp, hướng dẫn Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện lập, trình thẩm định và phê duyệt Quy hoạch quản lý chất thải rắn và nghĩa trang TP.Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn năm 2060 theo kế hoạch thực hiện các đồ án quy hoạch chung đô thị đã được phê duyệt trên địa bàn thành phố.

-Anh Khuê

TP.Hồ Chí Minh tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sinh hoạt

Fri, 29 May 2026 03:09:40 GMT

TP.Hồ Chí Minh đang triển khai kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt trên địa bàn trong năm 2026...

Theo kế hoạch 219/KH-UBND vừa được UBND TP.Hồ Chí Minh ban hành, Thành phố đặt mục tiêu trọng tâm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và ngoại kiểm chất lượng nước sạch nhằm bảo đảm việc chấp hành quy định pháp luật của các đơn vị cấp nước, đơn vị sử dụng nước và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Thành phố đồng thời đặt mục tiêu kịp thời phát hiện, cảnh báo và xử lý các nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nước sạch, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe người dân, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Ngoài việc kiểm tra định kỳ 100% đơn vị cấp nước, thành phố cũng yêu cầu thực hiện kiểm tra, giám sát đột xuất đối với tất cả trường hợp có nghi ngờ về chất lượng nước, khi xảy ra sự cố môi trường, có phản ánh của người dân hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Song song đó, toàn bộ đơn vị sử dụng nước trên địa bàn sẽ được lập danh sách, quản lý và theo dõi để đánh giá nguy cơ ô nhiễm.

Hai nhóm đối tượng trọng tâm được đưa vào diện kiểm tra thường xuyên gồm các đơn vị cấp nước và các đơn vị sử dụng nước có bể chứa trung gian như chung cư, bệnh viện, trường học, khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng và cơ sở sản xuất - kinh doanh sử dụng nước cho sinh hoạt.

Đối với đơn vị cấp nước, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra việc thực hiện nội kiểm chất lượng nước theo đúng tần suất, thông số và vị trí lấy mẫu; việc thử nghiệm các thông số nhóm A, nhóm B theo quy chuẩn QCVN 01-1:2024/BYT; hồ sơ công bố hợp quy; quy trình súc xả, khử trùng, bảo trì hệ thống cấp nước; cũng như phương án xử lý sự cố và bảo đảm cấp nước an toàn liên tục.

Theo kế hoạch, thành phố yêu cầu ưu tiên kiểm tra tại các khu vực có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nước như khu vực cuối mạng lưới cấp nước, nơi áp lực nước thấp, khu vực từng có mẫu nước không đạt chuẩn, khu vực ven biển có nguy cơ xâm nhập mặn, khu vực gần nguồn thải hoặc nơi chưa có hệ thống cấp nước ổn định.

Bên cạnh hệ thống cấp nước tập trung, TP.Hồ Chí Minh cũng tăng cường giám sát các khu vực và hộ gia đình còn tự khai thác nước phục vụ sinh hoạt. UBND các phường, xã, đặc khu được giao phối hợp với ngành y tế rà soát, lập danh sách khu vực, cụm dân cư và hộ gia đình sử dụng nguồn nước tự khai thác.

Một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra là xác định các khu vực có nguy cơ ô nhiễm cao để đưa vào diện giám sát trọng điểm. Đó là những nơi gần nguồn thải sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, chăn nuôi, nghĩa trang, bãi rác hoặc kênh rạch ô nhiễm; khu vực ngập úng, vùng ven biển có nguy cơ xâm nhập mặn; khu vực khai thác nước dưới đất kéo dài hoặc từng xuất hiện tình trạng nước có màu, mùi, vị bất thường.

Khi kết quả kiểm tra hoặc ngoại kiểm cho thấy mẫu nước không đạt quy chuẩn, cơ quan chức năng phải nhanh chóng xác định nguyên nhân, yêu cầu khắc phục và triển khai các giải pháp bảo đảm cấp nước an toàn cho người dân.

Với các trường hợp thông số vi sinh vật không đạt, đơn vị liên quan phải khẩn trương kiểm tra nguyên nhân, lấy mẫu thử nghiệm lại và đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Trường hợp kết quả vẫn không đạt sau khi khắc phục, Sở Y tế sẽ phối hợp với các sở ngành và chính quyền địa phương tham mưu UBND TP.Hồ Chí Minh triển khai phương án cấp nước an toàn, đồng thời ban hành khuyến cáo sử dụng nước phù hợp cho người dân.

-Anh Khuê

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Luật sửa đổi 10 Luật gỡ vướng thủ tục hành chính

Fri, 29 May 2026 00:28:35 GMT

Các luật được đề xuất sửa đổi tập trung vào thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, qua đó đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản pháp lý, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất bổ sung dự án Luật sửa đổi 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh vào Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Dự kiến, 10 luật được sửa đổi, bổ sung, bao gồm: Luật Tài nguyên nước; Luật Khí tượng thủy văn; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Trồng trọt; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y; Luật Thủy sản; Luật Thủy lợi; Luật Đê điều.

Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sẽ không nằm trong danh sách sửa đổi lần này.

Theo đó, ở lĩnh vực khoáng sản, dự thảo sửa đổi khoản 3 Điều 26 của Luật Địa chất và khoáng sản theo hướng phân cấp mạnh hơn cho địa phương. Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ được xem xét, chấp thuận việc thăm dò, khai thác khoáng sản tại khu vực cấm hoặc tạm thời cấm hoạt động khoáng sản trong trường hợp cần thiết trước khi lập hồ sơ đề nghị cấp phép.

Đáng chú ý, quy định mới của dự thảo áp dụng cả với khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Điều này được kỳ vọng sẽ rút ngắn quy trình thủ tục, tăng tính chủ động cho địa phương trong xử lý các dự án phát sinh trên thực tế.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế xử lý đối với các khu vực biển chưa xác định ranh giới quản lý hành chính hoặc nằm ngoài ranh giới quản lý của các tỉnh, thành phố. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có địa giới hành chính gần nhất với khu vực đề nghị sẽ là cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Cũng tại dự thảo Luật đã đề xuất sửa đổi quy định liên quan đến cấp và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi trong Luật Chăn nuôi.

Theo dự thảo, thẩm quyền cấp và thu hồi giấy chứng nhận sẽ được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi trên địa bàn. Quy định này được đánh giá là phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, giảm tải cho cơ quan trung ương và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Tuy nhiên, đối với trường hợp nước nhập khẩu có yêu cầu riêng, thẩm quyền cấp và thu hồi giấy chứng nhận sẽ thực hiện theo quy định của Chính phủ nhằm bảo đảm đáp ứng yêu cầu quốc tế và hoạt động xuất khẩu.

Dự thảo cũng đơn giản hóa thủ tục điều chỉnh thông tin trên giấy chứng nhận. Khi có thay đổi về tên cơ sở, địa chỉ sản xuất hoặc địa chỉ trụ sở, tổ chức, cá nhân chỉ cần gửi tài liệu chứng minh nội dung thay đổi đến cơ quan được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao quản lý lĩnh vực chăn nuôi và thú y để cập nhật thông tin.

Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục, dự thảo đồng thời tăng cường cơ chế giám sát và xử lý vi phạm. Theo đó, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi sẽ bị thu hồi nếu bị tẩy xóa, sửa chữa nội dung; cơ sở không còn đáp ứng điều kiện sản xuất theo quy định; có hành vi vi phạm pháp luật buộc phải thu hồi giấy phép; không thực hiện yêu cầu giám sát duy trì điều kiện sản xuất của cơ quan có thẩm quyền hoặc tự đề nghị thu hồi.

Nếu được Quốc hội thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn, dự án Luật sửa đổi sẽ góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn cho doanh nghiệp, giảm chi phí tuân thủ và tạo động lực mới cho phát triển nông nghiệp và môi trường trong giai đoạn tới.

Theo đánh giá, các nội dung sửa đổi lần này vừa hướng tới cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, vừa nhằm mục tiêu xây dựng nền hành chính phục vụ, nâng cao trách nhiệm, tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.

Việc đề xuất bổ sung dự án Luật sửa đổi 10 luật xuất phát từ yêu cầu thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật và Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo các nghị quyết nêu trên, Chính phủ có trách nhiệm trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan tại 13 luật hiện hành, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 1/3/2027. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quỹ thời gian còn lại là rất ngắn, trong khi việc xây dựng đồng thời 13 dự án luật riêng lẻ sẽ khó bảo đảm tiến độ, tính đồng bộ cũng như yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Trong bối cảnh đó, phương án xây dựng một dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường được xem là giải pháp phù hợp và khả thi hơn.

-Nhĩ Anh

Nguồn lực carbon xanh dương với phát triển kinh tế biển bền vững

Thu, 28 May 2026 09:19:33 GMT

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các cam kết về tăng trưởng xanh, trung hoà carbon và phát triển bền vững, việc bảo vệ và phát triển các hệ sinh thái carbon xanh dương không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển, tăng cường khả năng chống chịu khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế.

Ngày 28/5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Đại sứ quán Anh và Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã khởi động Chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương (NBCAP) và Họp Nhóm công tác triển khai Chương trình NBCAP Việt Nam lần thứ nhất. Sự kiện khẳng định cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác về carbon xanh dương, hướng tới phát triển kinh tế biển bền vững, bao trùm và thích ứng biến đổi khí hậu.

Tại cuộc họp, các chuyên gia tập trung thảo luận về cơ chế phối hợp liên ngành và xác định các định hướng ưu tiên cho quá trình triển khai NBCAP. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh tới vai trò của các giải pháp khí hậu dựa vào thiên nhiên trong bảo tồn, phục hồi các hệ sinh thái carbon xanh dương và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển.

TIỀM NĂNG, GIÁ TRỊ LỚN TỪ HỆ SINH THÁI CARBON XANH DƯƠNG

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành, biến đổi khí hậu không còn là thách thức của tương lai mà đã và đang tác động trực tiếp tới mọi mặt phát triển kinh tế xã hội của các quốc gia. Chúng ta đang chứng kiến những tác động của nước biển dâng, xâm nhập mặn, suy giảm đa dạng sinh học biển, xói lở bờ biển và các hiện tượng thời tiết cực đoan”.

Ông Thành cho rằng những tác động đó không chỉ ảnh hưởng tới môi trường tự nhiên mà còn trực tiếp đe dọa đến sinh kế, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước và sự phát triển bền vững của hàng triệu người, đặc biệt là những người dân ven biển.

Khởi động Chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương (NBCAP)

Trong bối cảnh đó, các hệ sinh thái carbon xanh dương như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và vùng đất ngập nước ven biển đang ngày càng được cộng đồng quốc tế nhìn nhận là một trong những giải pháp dựa vào thiên nhiên hiệu quả nhất để ứng phó với biến đổi khí hậu;

Các hệ sinh thái này được ghi nhận là nguồn lực chiến lược, đóng vai trò như lá chắn tự nhiên, giúp bảo vệ cộng đồng ven biển trước các rủi ro khí hậu như lũ lụt, nước biển dâng và xói lở bờ biển. Việc gìn giữ, phục hồi hệ sinh thái còn hỗ trợ phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh lương thực, bảo tồn đa dạng sinh học và góp phần thực hiện các mục tiêu khí hậu của Việt Nam.

Carbon xanh dương là carbon được hấp thụ và lưu trữ trong các hệ sinh thái biển và ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và bãi triều ven biển. Nghiên cứu khoa học cho thấy các hệ sinh thái này có thể hấp thụ carbon trung bình cao gấp 2-4 lần và khả năng lưu trữ tổng thể có thể gấp tới 10 lần so với rừng trên cạn, giúp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, bảo vệ bờ biển, bảo tồn đa dạng sinh học và duy trì sinh kế cho cộng đồng ven biển.

Thứ trưởng Lê Công Thành: “Đối với Việt Nam, một quốc gia ven biển, việc bảo vệ, phát triển hệ sinh thái carbon xanh dương không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là định hướng chiến lược để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển, tăng cường khả năng chống chịu khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế”.

Chia sẻ điều này, bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam chỉ rõ “carbon xanh dương đã và đang thu hút sự chú ý ngày càng tăng trên toàn cầu. Trên thực tế, nhiều quốc gia ở trong đó có Việt Nam mới đang ở trong giai đoạn khởi đầu để tìm hiểu cách có thể biến những ý tưởng trở thành hoạt động thực tiễn trong hệ thống quản trị, hoạt động đầu tư cũng như những mô hình thực tiễn.

Việt Nam với đường bờ biển dài, hệ sinh thái carbon xanh dương của Việt Nam, trong đó có rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và vùng ngập nước ven biển đóng vai trò rất quan trọng trong sinh kế cũng như là bảo vệ vùng bờ biển cho đất nước, đồng thời có tiềm năng thu hút đầu tư môi trường, đóng góp cho mục tiêu phát triển kinh tế bền vững. Không những thế, điều này còn đem lại khả năng chống chịu bền bỉ trước những cú sốc về môi trường.

Với nhà nông, đó là một vườn ươm để phát triển và thu hoạch thủy sản, là một nguồn thu nhập quan trọng. Với chính quyền địa phương, đây là một lá chắn, tấm khiên sống, một vùng đệm để bảo vệ các công trình giao thông, hạ tầng, nhà cửa khỏi những cơn bão, gió lớn tàn phá. Đối với nhà đầu tư tư nhân, nơi đây mở ra tiềm năng thu giữ carbon rất tốt. Với Việt Nam, đây là một cái bước rất quan trọng để hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

NỀN TẢNG PHỐI HỢP, HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC CHO BẢO TỒN, PHỤC HỒI HỆ SINH THÁI CARBON XANH DƯƠNG

Việt Nam đang đứng trước một cơ hội quan trọng để xây dựng mô hình hành động về carbon xanh dương dựa trên những ưu tiên quốc gia. Trong thời gian qua, Việt Nam đã xây dựng nhiều chính sách triển khai các chương trình, sáng kiến liên quan đến bảo tồn biển, phục hồi rừng ngập mặn, phát triển kinh tế xanh và thúc đẩy tăng trưởng carbon thấp.

Tuy nhiên, các sáng kiến liên quan đến carbon xanh dương tại Việt Nam hiện vẫn còn phân tán giữa nhiều chương trình, lĩnh vực và cơ quan quản lý khác nhau, trong khi việc huy động nguồn lực tài chính và kỹ thuật còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, chương trình NBCAP được triển khai dựa trên Ý định thư ký kết giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và WEF vào tháng 10/2025, cùng Quyết định số 1706/QĐ-BNNMT ngày 12/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về thành lập Nhóm công tác triển khai Chương trình NBCAP Việt Nam. Chương trình được triển khai với sự tài trợ của Chính phủ Vương quốc Anh thông qua WEF và Ban Thư ký do UNDP chủ trì.

Bà Ramla Khalidi: "Dựa trên nền tảng hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam, UNDP đảm nhiệm vai trò chủ trì Ban Thư ký NBCAP và cam kết đồng hành cùng Việt Nam xây dựng các giải pháp dựa trên ưu tiên quốc gia và thực tiễn tại địa phương".

NBCAP Việt Nam là nền tảng phối hợp liên ngành, đa bên nhằm huy động tri thức, tài chính và đổi mới sáng tạo cho công tác bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái carbon xanh dương, quản lý bền vững tài nguyên biển, ven biển. Nền tảng này hướng tới thúc đẩy các giải pháp dựa vào thiên nhiên, tăng cường khả năng chống chịu của hệ sinh thái và cộng đồng trước tác động của biến đổi khí hậu.

Thứ trưởng Lê Công Thành hy vọng trong thời gian tới, nhóm công tác NBCAP sẽ làm đầu mối điều phối và kết nối các sáng kiến có liên quan đến carbon xanh dương tại Việt Nam, thúc đẩy sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, các đối tác phát triển. Cùng với đó hỗ trợ nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách và các giải pháp thúc đẩy bảo vệ, phục hồi và phát triển các hệ sinh thái carbon xanh dương, đồng thời thúc đẩy lồng ghép nội dung này vào các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển quốc gia.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của NBCAP trong tăng cường huy động nguồn lực tài chính xanh, thúc đẩy hợp tác công tư và tiếp cận các cơ chế tài chính, khí hậu, thị trường carbon và đầu tư bền vững, kết nối tri thức, chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm quốc tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong quản lý tài nguyên biển và hệ sinh thái ven biển.

Cùng với đó thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội nhằm bảo đảm các sáng kiến mang lại lợi ích hài hòa giữa môi trường, kinh tế và xã hội.

Theo Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, NBCAP không đơn thuần là một sáng kiến mới, mà là nền tảng điều phối giữa cơ quan Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng để cùng tháo gỡ những thách thức hiện nay.

Còn ông Alfredo Giron, Giám đốc Chương trình Đại dương, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho rằng Chương trình Đối tác hành động carbon xanh dương tại Việt Nam được thành lập là cột mốc thể hiện vai trò dẫn dắt của quốc gia trong thúc đẩy hành động khí hậu và ghi nhận các hệ sinh thái ven biển như một hạ tầng tự nhiên cốt lõi nhằm nâng cao khả năng thích ứng, duy trì sinh kế và tăng trưởng bền vững.

WEF mong muốn tiếp tục hỗ trợ chia sẻ tri thức, thúc đẩy hợp tác công- tư và tăng cường liên kết quốc tế nhằm nhân rộng các giải pháp và tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến carbon xanh dương tại Việt Nam.

-Tùng Dương

Xăng sinh học chỉ bền vững khi người tiêu dùng tin tưởng và thị trường ổn định

Thu, 28 May 2026 06:48:13 GMT

Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 chính thức được phân phối trên toàn quốc, thay thế xăng RON95 truyền thống. Đây không phải quyết định đột ngột, mà lộ trình đã được xây dựng từ năm 2012 và trải qua nhiều bước thử nghiệm...

Trao đổi với báo chí xung quanh câu chuyện chuyển đổi xăng sinh học E10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: "Đây là bước đi tất yếu trong lộ trình năng lượng xanh, góp phần bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển nhiên liệu sinh học bền vững".

Xăng E10 chính thức thay thế xăng RON95 trên toàn quốc từ 1/6/2026. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn đang băn khoăn, đặt câu hỏi: tại sao lại là thời điểm này? Xin Thứ trưởng nói rõ hơn.

Thực ra câu hỏi đúng hơn phải là: tại sao lại muộn đến vậy? Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành từ năm 2012 đã đặt ra lộ trình: từ tháng 12/2017, xăng phân phối toàn quốc là E10. Nhưng vì nhiều lý do thực tiễn, lộ trình đó bị trì hoãn. Xăng E5 mãi đến 2018 mới được phân phối rộng rãi, còn E10 tiếp tục bị lùi.

Đến nay, cơ sở pháp lý, năng lực phối trộn, hạ tầng phân phối và kinh nghiệm thực tiễn đã đủ chín. Thông tư 50/2025/TT-BCT ban hành tháng 11/2025 chính thức đặt mốc 1/6/2026. Chúng tôi đánh giá đây là thời điểm phù hợp để hoàn thành một lộ trình đã được hoạch định từ hơn một thập kỷ trước.

Nhìn trong bối cảnh lớn hơn: Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 của Bộ Chính trị về "Định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045" và Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về an ninh năng lượng đều đặt ra yêu cầu giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và giảm phát thải. E10 là "mắt xích" cụ thể trong bức tranh đó, không phải chính sách riêng lẻ.

Lo ngại phổ biến nhất của người dùng xe là xăng E10 có thể làm ảnh hưởng tới động cơ. Xăng chứa cồn có thực sự an toàn với phần lớn phương tiện đang lưu hành không?

Đây là câu hỏi quan trọng và chúng tôi không né tránh. Từ trước đó, để đảm bảo cơ sở khoa học Bộ Công Thương đã phối hợp với các trường đại học, chuyên gia động cơ, hiệp hội sản xuất ô tô và xe máy để đánh giá kỹ lưỡng trước khi ban hành lộ trình.

Kết luận của các nghiên cứu, thí nghiệm, kiểm nghiệm này là: phần lớn ô tô, xe máy đang lưu hành tại Việt Nam tương thích với E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. E10 hiện là loại xăng phổ biến tại Mỹ (thị trường ô tô lớn nhất thế giới) cùng với Brazil, Thái Lan, Philippines. Nhiều hãng xe toàn cầu đã thiết kế động cơ sẵn sàng cho E10 hoặc cao hơn từ rất lâu.

Tuy nhiên, có một nhóm phương tiện cần lưu ý, đó là xe cũ, ít sử dụng, hoặc hệ thống nhiên liệu lâu không bảo dưỡng. Với những xe này, khuyến cáo của chúng tôi là kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu trước khi chuyển sang E10, và sử dụng đúng loại nhiên liệu mà nhà sản xuất khuyến nghị.

Điều quan trọng tôi muốn nhấn mạnh: Thông tư 50 không xóa bỏ xăng E5RON92 mà sẽ tiếp tục được phân phối song song ít nhất đến năm 2030 để phục vụ nhóm phương tiện cũ và chưa tương thích với E10. Đó là lý do chúng tôi thiết kế lộ trình theo hướng chuyển tiếp, không phải cắt bỏ đột ngột.

Về nguồn cung, người dân đang lo ngại liệu có đủ ethanol để phối trộn, và chất lượng có đảm bảo không?

Đây là điều chúng tôi đã chuẩn bị kỹ trước khi quyết định áp dụng đại trà xăng E10. Theo tính toán ban đầu của Bộ Công Thương, với mức tiêu thụ xăng toàn quốc khoảng 1 triệu m3/tháng, lượng ethanol E100 cần để phối trộn E10 là khoảng 100.000 m3/tháng. Hiện sản xuất trong nước đáp ứng được khoảng 25.000 m3, phần còn lại nhập khẩu. Các doanh nghiệp đầu mối đã chủ động nguồn cung đủ để đáp ứng nhu cầu phối trộn từ ngày 1/6.

Về năng lực phối trộn, 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn, với tổng công suất vượt 1 triệu m3/tháng, đủ để phủ toàn bộ nhu cầu. Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng tham gia phối trộn với công suất tăng dần từ tháng 6. Hạ tầng phân phối từ kho đầu mối đến cửa hàng bán lẻ về cơ bản đã sẵn sàng, đây là ưu điểm vì không cần đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn, chỉ cần điều chỉnh vận hành.

Về chất lượng, Bộ Công Thương sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát toàn chuỗi: từ phối trộn, tồn chứa, vận chuyển đến phân phối bán lẻ. Mọi lô xăng E5 và E10 lưu thông trên thị trường phải đáp ứng đúng quy chuẩn kỹ thuật. Đây không phải lời hứa suông, chúng tôi có cơ chế kiểm tra và chế tài cụ thể.

Thứ trưởng có thể nói cụ thể hơn về lợi ích thực chất của xăng E10, không phải với chính sách, mà với người dân và doanh nghiệp thực tế?

Tôi sẽ đưa ra quan điểm từ ba góc độ.

Với môi trường: Xăng sinh học chứa ethanol từ nguyên liệu nông nghiệp, quá trình đốt cháy giảm phát thải CO₂, CO và một số chất gây ô nhiễm so với xăng khoáng thuần túy. Điều này đóng góp trực tiếp vào cam kết của Việt Nam đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 (Cam kết mà chúng ta đã đưa ra tại COP26) và đang phải thực hiện.

Với an ninh năng lượng: Việt Nam hiện phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu xăng dầu. Mỗi phần trăm ethanol thay thế trong hỗn hợp nhiên liệu là một phần nhập khẩu được cắt giảm, đa dạng hóa nguồn cung và giảm rủi ro biến động giá quốc tế. Đây là bài học mà nhiều quốc gia rút ra sau các cuộc khủng hoảng năng lượng. Brazil là ví dụ điển hình nhất, khi cấu trúc nhiên liệu sinh học đã giúp họ vượt qua nhiều cú sốc giá dầu.

Với kinh tế trong nước: Ethanol sản xuất từ sắn, mía... là những nguyên liệu mà Việt Nam có lợi thế nông nghiệp rõ ràng. Tăng tiêu thụ ethanol nội địa đồng nghĩa với tạo thêm đầu ra cho nông sản, việc làm trong công nghiệp chế biến và phục hồi các nhà máy ethanol đã đầu tư từ trước nhưng chưa phát huy hết công suất vì thiếu thị trường.

Việt Nam hiện có năng lực sản xuất ethanol, có nguyên liệu nông nghiệp, có hạ tầng phân phối, điều còn thiếu chỉ là quy mô thị trường đủ lớn. Lộ trình E10 chính là cơ chế tạo ra quy mô đó. Đây là chuỗi giá trị cụ thể, không phải khẩu hiệu.

Một số ý kiến cho rằng lộ trình này được triển khai trong khi nhận thức của người tiêu dùng và sự chuẩn bị của thị trường chưa đồng đều. Xin Thứ trưởng cho biết Bộ Công Thương sẽ xử lý vấn đề này như thế nào?

Nhận xét đó có cơ sở. Chúng tôi không phủ nhận rằng còn một bộ phận người tiêu dùng chưa nắm đủ thông tin, và một số doanh nghiệp bán lẻ ở các địa bàn xa trung tâm vẫn đang trong quá trình chuẩn bị. Đó chính là lý do Thông tư 50 được thiết kế theo hướng chuyển tiếp, không phải "bật tắt" trong một ngày.

Để đảm bảo cơ sở khoa học, Bộ Công Thương đã phối hợp với các trường đại học, chuyên gia động cơ, hiệp hội sản xuất ô tô và xe máy để đánh giá kỹ lưỡng trước khi ban hành lộ trình xăng E10.

Về truyền thông, Bộ sẽ tiếp tục cung cấp thông tin khoa học, minh bạch và chính xác để người dân hiểu đúng, tránh thông tin chưa được kiểm chứng gây hoang mang thị trường. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu cơ chế tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn đầu triển khai, thông qua doanh nghiệp đầu mối và các kênh quản lý phù hợp.

Tôi muốn nhấn mạnh quan điểm của Bộ Công Thương, đó là phát triển nhiên liệu sinh học phải đi cùng với bảo đảm an toàn kỹ thuật, chất lượng nhiên liệu và quyền lợi người tiêu dùng. Đây không phải mục tiêu mâu thuẫn mà bổ trợ cho nhau. Một lộ trình chuyển đổi năng lượng chỉ bền vững khi người tiêu dùng tin tưởng và thị trường vận hành ổn định.

Thông điệp cuối Thứ trưởng muốn gửi đến người tiêu dùng trước thời điểm 1/6?

Hãy nhìn nhận xăng E10 đúng với bản chất. Đây là loại nhiên liệu đã được sử dụng ổn định tại Mỹ, Brazil, Thái Lan trong nhiều năm, với hàng trăm triệu phương tiện. Việt Nam không phải thí nghiệm điều gì mới, chúng ta đang đi theo một lộ trình đã được kiểm chứng toàn cầu, chỉ là muộn hơn kế hoạch ban đầu.

Người dân dùng xe đời mới hoàn toàn có thể chuyển sang E10 mà không lo ngại. Ai dùng xe cũ, hãy kiểm tra hệ thống nhiên liệu và tham khảo khuyến cáo của nhà sản xuất, đó là thói quen bảo dưỡng xe tốt dù dùng loại xăng nào.

Về phía Bộ Công Thương, chúng tôi cam kết theo dõi sát tình hình, xử lý kịp thời bất kỳ vấn đề nào phát sinh và giữ thông tin luôn minh bạch với người dân. Lộ trình chuyển đổi năng lượng là một hành trình dài hạn; trong đó, xăng E10 tuy chưa phải đích đến cuối cùng nhưng lại là mắt xích thiết yếu cần được triển khai ngay lúc này.

-Nguyệt Hà

Lưu trữ điện xanh: Nhiệm vụ cấp bách để phát triển năng lượng sạch của châu Âu

Thu, 28 May 2026 03:20:09 GMT

Trong hơn một thập kỷ, châu Âu đã dẫn đầu thế giới về phát triển năng lượng sạch. Nhưng khi điện gió và điện mặt trời tăng mạnh, một thách thức mới đang nổi lên: châu Âu không còn thiếu điện xanh, mà thiếu khả năng lưu trữ điện để ổn định hệ thống năng lượng…

Tại Đức và nhiều quốc gia châu Âu khác, vào những ngày nắng mạnh và gió lớn, lượng điện tái tạo tạo ra thường vượt xa nhu cầu sử dụng thực tế. Nhưng do thiếu hệ thống pin lưu trữ quy mô lớn, lượng điện dư thừa này không thể được giữ lại để sử dụng vào buổi tối hoặc những thời điểm nhu cầu tăng cao. Khi mặt trời lặn và sản lượng điện gió suy giảm, các nhà máy điện khí đốt lại phải được huy động để bù đắp thiếu hụt.

Điều đó khiến giới hoạch định chính sách ngày càng nhận ra rằng mục tiêu trung hòa carbon không chỉ phụ thuộc vào việc xây thêm các trang trại điện gió hay điện mặt trời, mà còn phụ thuộc vào việc xây dựng một hệ sinh thái lưu trữ và truyền tải điện đủ mạnh để vận hành toàn bộ hệ thống năng lượng mới.

Hiện EU tạo ra khoảng một nửa sản lượng điện từ các nguồn tái tạo và đặt mục tiêu đạt trung hòa carbon vào năm 2050. Riêng Đức đặt mục tiêu sớm hơn, vào năm 2045. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng đó, việc phát triển công nghệ lưu trữ điện đang trở thành nhiệm vụ cấp bách.

CHÂU ÂU TĂNG TỐC CUỘC ĐUA XÂY DỰNG “KHO PIN” KHỔNG LỒ

Theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Chung của Ủy ban châu Âu, tổng công suất lưu trữ điện hiện có trên toàn châu Âu hiện mới đạt khoảng 14 GW. Dù con số này vẫn còn khá nhỏ so với nhu cầu tương lai, tốc độ mở rộng đang diễn ra rất nhanh.

Khoảng 84 GW công suất lưu trữ mới hiện đang trong giai đoạn quy hoạch hoặc xây dựng và dự kiến đi vào hoạt động trong vài năm tới. Điều này đồng nghĩa quy mô lưu trữ điện của châu Âu sẽ tăng gấp nhiều lần trong thời gian ngắn.

Xu hướng trên cũng phản ánh rõ nét bức tranh toàn cầu. Theo Bloomberg New Energy Finance (BNEF), châu Á tiếp tục là khu vực tăng trưởng mạnh nhất về lưu trữ điện, đặc biệt tại Trung Quốc và Ấn Độ. Trong khi đó, tại châu Âu, Đức và Italy nổi lên như những thị trường lớn nhờ quy mô phát triển điện gió và điện mặt trời ngày càng mạnh.

Nhiều khu vực tại châu Âu có khả năng sản xuất điện gió và điện mặt trời, nhưng vẫn cần được hỗ trợ bởi các hệ thống lưu trữ hiệu quả hơn. Ảnh: Jan Woitas/dpa/picture alliance

Một trong những động lực quan trọng nhất thúc đẩy là giá pin lithium-ion giảm rất nhanh. Trong vài năm gần đây, giá pin giảm trung bình khoảng 20% mỗi năm. Theo dự báo của EU, đến năm 2030, chi phí pin có thể giảm một nửa so với mức năm 2022.

Chi phí giảm giúp các dự án lưu trữ điện ngày càng hấp dẫn hơn về mặt kinh tế. Không chỉ các cơ sở lưu trữ quy mô lớn được xây dựng, các hệ thống pin dân dụng kết hợp điện mặt trời mái nhà cũng tăng trưởng nhanh trên khắp châu Âu.

Nếu cộng cả hệ thống lưu trữ dân dụng và công nghiệp, công suất lưu trữ của EU hiện đã tăng gấp 10 lần kể từ năm 2022. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu khí hậu, châu Âu cần tiếp tục mở rộng quy mô lên khoảng 750 GW - tức tăng thêm khoảng 10 lần nữa so với hiện tại. Điều đó cho thấy khoảng cách giữa tham vọng và thực tế vẫn còn rất lớn.

Theo các chuyên gia năng lượng, vấn đề của điện tái tạo không nằm ở khả năng sản xuất mà ở tính gián đoạn. Điện mặt trời chỉ tạo ra điện vào ban ngày, còn điện gió phụ thuộc điều kiện thời tiết. Nếu không có hệ thống lưu trữ đủ lớn, nguồn điện sạch sẽ khó có thể thay thế hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch.

Tại nhiều thị trường điện châu Âu, vào buổi trưa khi nguồn cung điện mặt trời dư thừa, giá điện thường giảm rất mạnh, thậm chí xuống dưới mức 0. Khi đó, các nhà sản xuất điện tái tạo đôi khi buộc phải giảm công suất hoặc tạm ngừng hoạt động do bán điện không còn hiệu quả kinh tế.

Ngược lại, vào buổi tối khi nhu cầu tăng và sản lượng điện tái tạo giảm xuống, các nhà máy điện khí đốt và than đá lại phải hoạt động để ổn định hệ thống, kéo giá điện tăng mạnh.

Ông Dirk Uwe Sauer, giáo sư chuyên về hệ thống lưu trữ tại Đại học RWTH Aachen của Đức, cho biết vào khoảng giữa trưa năm ngoái, giá điện trung bình tại Đức chỉ hơn 0,03 euro/kWh, nhưng đến đầu buổi tối đã tăng lên gần 0,18 euro/kWh.

Khoảng chênh lệch rất lớn này đang khiến đầu tư vào pin lưu trữ trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết, đặc biệt sau khi giá khí đốt tự nhiên tăng mạnh do các cuộc chiến tại Ukraine và Iran.

Theo ông Sauer, mỗi hệ thống lưu trữ mới được đưa vào vận hành đều có thể giúp làm giảm các đợt tăng giá đột biến trên thị trường điện, từ đó mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp năng lượng lẫn người tiêu dùng.

Tuy nhiên, quá trình phát triển hạ tầng lưu trữ tại châu Âu vẫn gặp nhiều trở ngại. Trong nhiều năm, việc mở rộng năng lượng tái tạo bị cản trở bởi thủ tục cấp phép phức tạp, thời gian quy hoạch kéo dài và những khó khăn trong việc kết nối hệ thống lưu trữ với lưới điện quốc gia.

LƯỚI ĐIỆN GIÀ CỖI VÀ BÀI TOÁN ĐỘC LẬP NĂNG LƯỢNG CỦA CHÂU ÂU

Không chỉ thiếu hệ thống lưu trữ, châu Âu còn đối mặt với một vấn đề khác: hạ tầng lưới điện đã cũ kỹ và không còn phù hợp với thời đại năng lượng tái tạo.

Nhiều mạng lưới điện tại châu Âu được xây dựng từ hơn 40 năm trước và chủ yếu phục vụ mô hình điện truyền thống, nơi điện được sản xuất tập trung từ các nhà máy nhiệt điện lớn rồi truyền tải đến người tiêu dùng.

Trong khi đó, hệ thống điện tái tạo hiện nay mang tính phân tán hơn rất nhiều, với hàng nghìn trang trại gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ nằm rải rác khắp nơi. Điều này khiến lưới điện hiện tại khó có thể hấp thụ và phân phối hiệu quả lượng lớn điện xanh được tạo ra.

Theo Ủy ban châu Âu, EU cần đầu tư khoảng 580 tỷ euro để nâng cấp lưới điện trước năm 2030. Tuy nhiên, tiến độ hiện nay vẫn khá chậm.

EU sẽ cần đầu tư khoảng 580 tỷ euro để nâng cấp hệ thống lưới điện trên toàn châu lục vào năm 2030. Ảnh: Sina Schuldt/dpa/picture alliance

Tại Đức, chính phủ liên bang đã lên kế hoạch xây dựng khoảng 16.000 km đường dây điện mới trong nhiều năm qua, nhưng đến nay mới chỉ khoảng 20% được đưa vào vận hành. Dù quy trình cấp phép gần đây đã được đơn giản hóa để thúc đẩy tiến độ, nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu hoàn thành đúng hạn vẫn rất khó khăn.

Dữ liệu từ Cơ quan Hợp tác các cơ quan quản lý năng lượng của EU cho thấy đầu tư vào lưới điện châu Âu năm 2024 đạt khoảng 35 tỷ euro và dự kiến tăng lên 47 tỷ euro vào năm 2027 - vẫn thấp hơn đáng kể so với nhu cầu thực tế.

Theo ông Sauer, châu Âu cần xem phát triển điện tái tạo, lưu trữ năng lượng và nâng cấp lưới điện là một hệ thống thống nhất thay vì các dự án riêng lẻ.

“Mỗi năm, chúng ta chi khoảng 80 tỷ euro để nhập khẩu năng lượng từ nước ngoài. Đây là một sự phụ thuộc rất lớn và năng lượng tái tạo có thể giúp châu Âu thoát khỏi điều đó”.

Ông Sauer

Bên cạnh hạ tầng điện, EU cũng đang lo ngại về sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng pin. Trung Quốc hiện giữ vai trò thống trị trong nhiều khâu từ khai thác nguyên liệu, tinh luyện đến sản xuất pin lithium-ion thành phẩm.

Điều đó khiến EU đẩy mạnh chiến lược nguyên liệu thô nhằm phát triển nguồn cung trong nước, mở rộng khai thác đất hiếm tại châu Âu, xây dựng chuỗi cung ứng an toàn và thúc đẩy tái chế pin.

Khối này cũng muốn tăng cường tái chế các vật liệu chiến lược như lithium, nickel, cobalt và gallium nhằm giảm áp lực nhập khẩu trong dài hạn.

Giới phân tích cho rằng những cuộc khủng hoảng địa chính trị như chiến sự Ukraine hay Iran có thể làm giá năng lượng tăng trong ngắn hạn và tạo thêm động lực cho ngành lưu trữ điện. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng các khoản đầu tư hạ tầng kéo dài hàng chục năm không thể chỉ dựa trên các biến động tạm thời của thị trường.

“Lưới điện được xây dựng cho 40-50 năm tiếp theo”, ông Sauer nhấn mạnh.

Trong bối cảnh thế giới bước vào cuộc cạnh tranh mới về năng lượng sạch, châu Âu đang nhận ra rằng sản xuất điện xanh mới chỉ là bước khởi đầu. Khả năng lưu trữ, truyền tải và quản lý dòng điện mới là yếu tố quyết định liệu lục địa này có thể xây dựng được một hệ thống năng lượng xanh ổn định, giá rẻ và bền vững hay không.

DW-Trọng Hoàng

Quảng Trị đối thoại với nông dân, tháo gỡ khó khăn phát triển nông nghiệp xanh

Wed, 27 May 2026 16:10:29 GMT

Trước những khó khăn về chi phí sản xuất, đầu ra nông sản và phát triển nông nghiệp sạch, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đã trực tiếp lắng nghe, đối thoại với nông dân để tìm giải pháp tháo gỡ, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững...

Ngày 27/5/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo chủ trì hội nghị đối thoại với nông dân năm 2026.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến trách nhiệm, tâm huyết của bà con nông dân đã được gửi tới lãnh đạo tỉnh và các sở, ngành liên quan. Nội dung đối thoại tập trung phản ánh những khó khăn trong sản xuất, tiêu thụ nông sản, phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

THÁO GỠ “NÚT THẮT” ĐẦU RA, CHI PHÍ SẢN XUẤT CHO NÔNG DÂN

Nhiều nông dân cho biết giá vật tư đầu vào phục vụ sản xuất như giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu và các dịch vụ sản xuất liên tục tăng cao trong thời gian qua, trong khi giá nông sản lại thiếu ổn định. Tình trạng “được mùa mất giá”, khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm, nhất là đối với lúa gạo, vẫn diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống người dân.

Bà con đề nghị tỉnh có giải pháp bình ổn giá vật tư nông nghiệp, tăng cường kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cho nông dân.

Liên quan đến phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp chất lượng cao, nhiều đại biểu cho rằng việc triển khai còn gặp không ít khó khăn do chi phí đầu tư lớn, quy trình chứng nhận phức tạp, năng suất chưa cao và thiếu hệ thống phân phối riêng cho sản phẩm hữu cơ.

Quang cảnh hội nghị.

Các ý kiến cũng kiến nghị tỉnh nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp nhằm khuyến khích phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao gắn với xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm.

Ngoài ra, hội nghị cũng ghi nhận nhiều kiến nghị liên quan đến lĩnh vực thủy sản và phát triển nông thôn như nhu cầu nạo vét luồng lạch, nâng cấp khu neo đậu tàu thuyền, phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá; tháo gỡ khó khăn cho tàu khai thác hải sản xa bờ; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa; đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Đại diện các sở, ngành đã trực tiếp giải đáp nhiều nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời tiếp thu các kiến nghị để tham mưu UBND tỉnh Quảng Trị chỉ đạo giải quyết trong thời gian tới.

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP XANH, HIỆN ĐẠI VÀ BỀN VỮNG

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo nhấn mạnh: "Nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo Quy hoạch tỉnh Quảng Trị đến năm 2030, nông nghiệp xanh được xác định là một trong những trụ cột phát triển của địa phương".

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung phát triển các sản phẩm chủ lực có lợi thế cạnh tranh; ưu tiên phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp công nghệ cao gắn với nhu cầu thị trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo phát biểu tại hội nghị.

Đồng thời, tỉnh sẽ đẩy mạnh tích tụ đất đai, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, vùng sản xuất an toàn; thực hiện cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Các đơn vị liên quan được yêu cầu tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, hệ thống phân phối, siêu thị và các sàn thương mại điện tử nhằm mở rộng đầu ra cho nông sản địa phương; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác, quảng bá các sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng của tỉnh; thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị.

Đối với hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp, lãnh đạo tỉnh giao các cơ quan chức năng tham mưu bố trí nguồn lực đầu tư, sửa chữa và nâng cấp hệ thống thủy lợi, hồ chứa, kênh mương, đê điều và giao thông nội đồng; nghiên cứu cơ chế xã hội hóa phù hợp trong khai thác cát nạo vét, kiểm soát khai thác cát và vận hành hồ chứa nhằm bảo đảm cân bằng bùn cát tự nhiên.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cũng yêu cầu tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật; nhân rộng mô hình ứng dụng công nghệ cao, cơ giới hóa, tưới tiết kiệm và chuyển đổi số trong nông nghiệp; tăng cường tập huấn, hỗ trợ nông dân tiếp cận thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc và các nền tảng số phục vụ sản xuất.

UBND tỉnh cam kết tiếp tục đồng hành cùng nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; hoàn thiện cơ chế, chính sách và huy động các nguồn lực nhằm phát triển nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.

-Nguyễn Thuấn

Sáu hiểu nhầm của doanh nghiệp trong thực thi Cơ chế CBAM

Wed, 27 May 2026 15:53:18 GMT

Không ít doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn đang có cách hiểu chưa đúng về quy định và yêu cầu của CBAM trong quá trình thực thi. Những hiểu nhầm này có thể sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy, ảnh hưởng tới doanh nghiệp khi xuất khẩu sang thị trường châu Âu...

Từ năm 2026, Cơ chế CBAM bước vào giai đoạn vận hành chính thức. Theo quy định, các nhà nhập khẩu ở 6 nhóm mặt hàng trọng yếu, bao gồm: thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro bắt buộc phải tuân thủ quy định mới. CBAM đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc.

Đến năm 2027, tất cả các doanh nghiệp có mã phải khai báo theo quy định của CBAM sẽ phải thực hiện nghĩa vụ. Do đó, các chuyên gia cho rằng nếu các doanh nghiệp không có sự chuẩn bị sớm ngay từ bây giờ để đáp ứng các yêu cầu, trong đó có nhiều yêu cầu đã và đang được sửa đổi và cập nhật, đặt ra áp lực cho doanh nghiệp.

Trao đổi tại sự kiện với chủ đề “Áp lực CBAM 2027 – Doanh nghiệp cần làm gì từ hôm nay?”, do GREEN IN tổ chức ngày 27/5, các chuyên gia đã cung cấp thông tin, trao đổi về Cơ chế CBAM, kỹ thuật khai báo phát thải, các yêu cầu cụ thể cũng như những khó khăn trong quá trình triển khai. Đáng chú ý, các chuyên gia cũng chỉ ra những hiểu nhầm hiện nay về cơ chế CBAM giúp doanh nghiệp thực hiện đúng, tránh những rủi ro, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe này của thị trường.

CƠ CHẾ CBAM VÀ NHỮNG DOANH NGHIỆP CHỊU TÁC ĐỘNG

Ông Nguyễn Mạnh Thắng, chuyên gia tư vấn về ESG và kiểm kê khí thải nhận xét việc cơ chế CBAM áp dụng vận hành chính thức được nhìn nhận sẽ tạo nhiều áp lực về mặt chi phí đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu vào EU. Theo thông tin chính thức thì ngay từ quý 1/2026, EU đã công bố mức giá tham chiếu cho chứng chỉ CBAM hơn 75 Euro cho 1 tấn CO2.

Có thể thấy, đây không chỉ là việc khai báo, tuân thủ nữa mà CBAM sẽ tác động rõ ràng đến chi phí, khả năng xuất khẩu, cạnh tranh của các doanh nghiệp”, ông Thắng nhấn mạnh.

Chuyên gia này cho biết sẽ có 6 loại hàng hóa chính sẽ chịu sự ảnh hưởng của Cơ chế này là sắt thép, hydro, phân bón, điện, xi măng, và nhôm.

Sắt thép, hydro, phân bón, điện, xi măng, và nhôm là các loại hàng hóa chính sẽ chịu sự ảnh hưởng của Cơ chế CBAM. Ảnh minh họa

Ông cũng lưu ý, CBAM không chỉ áp dụng đối với những hàng hóa là nhiên liệu thô xuất sang mà cả các sản phẩm thành phẩm. Ngoài ra, EU cũng đang nghiên cứu để bổ sung thêm các loại hàng hóa phát thải cao vào danh mục hàng hóa chịu thuế của CBAM trong đó có ngành nhựa, giấy, thủy tinh đều đang trong tầm ngắm. Mặc dù các ngành này chưa thuộc danh mục của CBAM nhưng các doanh nghiệp nên theo dõi, cập nhật thông tin.

Thông tin về lộ trình, ông Thắng cho biết từ tháng 10/2023 đến tháng 12/2025 là giai đoạn chuyển tiếp của CBAM. Trong giai đoạn này, các nhà nhập khẩu chỉ cần khai báo thông tin phát thải theo quý. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, là giai đoạn áp dụng chính thức của CBAM, trong đó các doanh nghiệp sẽ bắt buộc phải khai báo thông tin về phát thải. Các thông tin này sẽ được sử dụng làm cơ sở để mua lượng chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải của hàng hóa.

Đáng chú ý, đến 30/9/2027 sẽ là thời hạn khai báo chính thức phát thải lần đầu tiên. Mặc dù mốc thời gian còn hơn 1 năm nữa nhưng đến cái thời hạn này, các nhà nhập khẩu châu Âu sẽ phải khai báo đầy đủ dữ liệu phát thải năm 2026 nên họ sẽ yêu cầu cung cấp cập nhật đầy đủ thông tin trước thời điểm tháng 9/2027. Do đó, ông Thắng cho rằng “các doanh nghiệp Việt Nam thuộc đối tượng chịu tác động sẽ phải chuẩn bị ngay từ bây giờ”.

Tuy nhiên, CBAM cũng có một số cập nhật đáng chú ý như thay đổi về mức loại trừ, với khối lượng nhập khẩu không đáng kể, dưới 50 tấn/năm đối với các hàng hóa thuộc lĩnh vực xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón thì sẽ được loại trừ nghĩa vụ.

Chia sẻ với các doanh nghiệp về quá trình thu thập đầy đủ dữ liệu và tính toán 3 loại phát thải trực tiếp tại nhà máy, phát thải gián tiếp và phát thải của nguyên vật liệu đầu vào, ông Thắng cho rằng khi đó các doanh nghiệp sẽ có được dữ liệu phát thải tích hợp cho các loại hàng hóa CBAM. Đi kèm với đó, các doanh nghiệp sẽ phải có các tài liệu để minh chứng tính chính xác của các số liệu cung cấp. Với yêu cầu về cung cấp dữ liệu, chuyên gia khuyến nghị các doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay từ bây giờ.

NHỮNG HỆ LỤY KHI DOANH NGHIỆP HIỂU NHẦM VỀ CƠ CHẾ CBAM

Là một cơ chế quy định yêu cầu mới nên nhiều doanh nghiệp vẫn còn gặp khó khăn, thách thức khi thực thi. Qua thực tế trao đổi, các chuyên gia nhận thấy một số khó khăn và những hiểu nhầm của doanh nghiệp về CBAM trong thực hành khai báo kịp thời theo đúng yêu cầu quy định để tránh những rủi ro, đảm bảo đơn hàng được xuất tốt nhất.

Bà Nguyễn Thị Hà, Giám đốc Chương trình NetZero, cho rằng một trong những khó khăn lớn hiện nay đó là sự hiểu nhầm của các doanh nghiệp về về quy định và yêu cầu của CBAM trong quá trình thực hiện.

Thứ nhất, nhiều doanh nghiệp cho rằng CBAM chỉ liên quan đến nhà nhập khẩu của EU hoặc là những nhà xuất khẩu trực tiếp, còn những đơn vị gia công sẽ không bị hưởng.

Chính sự hiểu nhầm này sẽ gây ra những nguy cơ, làm cho doanh nghiệp không cung cấp dữ liệu kịp thời nên sẽ bị nhà nhập khẩu áp giá trị mặc định để tính toán. Điều này có thể dẫn đến việc các doanh nghiệp sẽ phải mua nhiều chứng chỉ CBAM.

Ngoài ra, nếu doanh nghiệp không đáp ứng được thì nhà nhập khẩu có thể sẽ chuyển đơn hàng sang một nhà xuất khẩu khác, ảnh hưởng trực tiếp tới doanh thu cũng như hoạt động sản xuất của doanh nghiệp…

Đây là những tác động, ảnh hưởng lớn nếu các doanh nghiệp hiểu nhầm sẽ không phải khai báo ở trên chuỗi. Bà Hà nhấn mạnh rằng “CBAM thực chất đang trở thành yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng. Do đó các cơ sở, doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng cần phải lưu ý về yêu cầu phải khai báo dữ liệu phát thải để nhà nhập khẩu có số liệu đưa vào cơ sở dữ liệu của EU để chứng minh, đảm bảo nghĩa vụ CBAM được thực hiện đầy đủ, tránh rò rỉ carbon”.

Thứ hai, mặc dù đến ngày 30/9/2027 các doanh nghiệp mới phải khai báo, nhưng điều này không có nghĩa các doanh nghiệp đợi đến lúc đó mới thực hiện. “Nếu doanh nghiệp không chuẩn bị sớm thì sẽ gặp khó khăn, không có dữ liệu để tính toán một cách chính xác nhất. Và khi đó có thể các doanh nghiệp sẽ phải sử dụng dữ liệu mặc định”.

Thứ ba, doanh nghiệp chỉ xem CBAM là yêu cầu thủ mà không phải là cơ hội để cạnh tranh thị trường. Sự hiểu nhầm này sẽ làm doanh nghiệp mất cơ hội cạnh tranh trên thị trường. Nếu thiếu chiến lược để ứng phó và thích ứng phù hợp, doanh nghiệp sẽ chậm hơn đối thủ cạnh tranh trong đáp ứng yêu cầu để xanh hóa của thị trường quốc tế, bỏ lỡ cơ hội tiếp cận tài chính xanh, tiếp cận với các khách hàng mới ở trên thị trường châu Âu.

Thứ tư, hiểu nhầm phổ biến nhất là trong quá trình thực hiện CBAM, rất nhiều doanh nghiệp cho rằng là chỉ cần tính toán phát thải khí nhà kính theo phạm vi 1, 2, 3 là đầy đủ và đáp ứng được yêu cầu khai báo của CBAM. Tuy nhiên thực tế bản chất giữa tính toán phát thải kiểm kê khí nhà kính phạm vi 1, 2, 3 và yêu cầu khai báo CBAM là khác nhau.

Thứ năm, nhiều doanh nghiệp cũng hiểu nhầm khi cho rằng là khai báo phát thải CBAM và ISO 14067 là giống nhau. Trong khi thực tế, ISO 14067 là tính toán phát thải cho sản phẩm, dấu chân carbon của sản phẩm và là tiêu chuẩn tự nguyện. Còn với CBAM yêu cầu bắt buộc cho các mã hàng đã đưa ra với hướng dẫn, tính toán và yêu cầu riêng, hệ số phát thải, tính ứng dụng và phạm vi ranh giới hoàn toàn khác nhau.

Thứ sáu, các doanh nghiệp cho rằng mua tín chỉ năng lượng tái tạo (IREC) là không phải thực hiện nghĩa vụ CBAM. Thực tế yêu cầu, mục tiêu cơ chế CBAM đảm bảo tránh rò rỉ carbon và thực hiện thỏa thuận xanh, về giảm phát thải kính nhà kính. Do vậy, cơ chế này yêu cầu các doanh nghiệp phải giảm phát thải trực tiếp. Do đó, việc doanh nghiệp mua tín chỉ năng lượng tái tạo có thể sẽ không được công nhận là thực hiện nghĩa vụ CBAM.

-Đỗ Phong

ESG trở thành “cửa vào” của dòng vốn tăng trưởng mới

Wed, 27 May 2026 14:01:14 GMT

Không còn là bộ tiêu chuẩn mang tính khuyến nghị, ESG đang dần trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, thu hút FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu trong giai đoạn tăng trưởng mới của nền kinh tế…

Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn tới, câu chuyện vốn cho tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành một trong những chủ đề được quan tâm.

Tại hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới” do báo Dân Trí tổ chức, diễn ra ngày 27/5 tại Hà Nội, nhiều chuyên gia cho rằng ESG không còn đơn thuần là tiêu chí quản trị doanh nghiệp, mà đang trở thành “tấm hộ chiếu” mới để doanh nghiệp tiếp cận dòng vốn, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

KHI ESG TRỞ THÀNH ĐIỀU KIỆN CỦA DÒNG VỐN MỚI

Phát biểu tại hội thảo, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho biết trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội của Việt Nam ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 1.500 tỷ USD. Trong đó, khu vực tư nhân được kỳ vọng đóng góp khoảng 80% tổng nguồn vốn.

Trong bối cảnh đó, thị trường vốn xanh và tín dụng xanh sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, quy mô thị trường tài chính xanh tại Việt Nam hiện vẫn còn khá nhỏ so với nhu cầu thực tế.

TS Lê Duy Bình cho biết tổng giá trị trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội và trái phiếu bền vững hiện mới đạt khoảng 33.500 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,4 tỷ USD và chỉ chiếm chưa tới 2,2% tổng dư nợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Ở lĩnh vực tín dụng xanh, dư nợ hiện đạt khoảng 780.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 4,19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Các lĩnh vực thu hút tín dụng xanh lớn nhất hiện nay gồm nông nghiệp bền vững, năng lượng tái tạo, công trình xanh và giao thông xanh.

Dù vậy, dư địa phát triển của thị trường tài chính xanh tại Việt Nam vẫn được đánh giá còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quỹ đầu tư quốc tế đang chuyển mạnh sang ưu tiên doanh nghiệp có thực hành ESG tốt.

TS Lê Duy Bình dẫn ví dụ VinaCapital hiện dành khoảng 66% danh mục đầu tư cho các doanh nghiệp có điểm ESG cao; Dragon Capital tập trung vào các doanh nghiệp phát triển bền vững; trong khi Dynam Capital chỉ giải ngân cho khoảng 25 doanh nghiệp niêm yết có cam kết ESG minh bạch nhất.

Không chỉ dừng ở câu chuyện tài chính, ESG cũng đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng trong làn sóng FDI thế hệ mới.

TS Lê Duy Bình cho biết các tập đoàn lớn như Apple, Lego hay Nestlé đều đặt ra yêu cầu cao về năng lượng tái tạo, phát thải carbon và chuỗi cung ứng xanh khi lựa chọn địa điểm đầu tư.

“Doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cạnh tranh về chi phí lao động mà còn phải cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng ESG, chất lượng quản trị và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh”, ông nhấn mạnh.

Ở góc nhìn rộng hơn, ESG được đánh giá không chỉ là bộ tiêu chuẩn tuân thủ mà đang trở thành nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

TS Lê Duy Bình cho biết Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 quy mô kinh tế xanh đạt khoảng 60-70 tỷ USD, tương đương 10% GDP; kinh tế số đạt khoảng 300 tỷ USD, tương đương 30% GDP. Cùng với đó là tiềm năng phát triển thị trường tín chỉ carbon khoảng 57 triệu tín chỉ mỗi năm, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu USD cho nền kinh tế.

NGÂN HÀNG ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI

Từ góc độ tổ chức tín dụng, nhiều ngân hàng cho rằng ESG đang làm thay đổi đáng kể cách tiếp cận vốn và quan hệ với khách hàng doanh nghiệp.

Ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Ngân hàng Doanh nghiệp HDBank, nhận định lĩnh vực ngân hàng luôn gắn liền với rủi ro nhưng cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng bền vững.

Chia sẻ kinh nghiệm hơn 20 năm làm việc với các ngân hàng nước ngoài, ông Phương cho biết thông lệ quốc tế cho thấy cứ 1% tăng trưởng GDP thường đi kèm khoảng 1,8% tăng trưởng tín dụng. Vì vậy, tín dụng vẫn là một trong những động lực lớn của nền kinh tế.

Tuy nhiên, thay vì áp dụng một mô hình chung cho mọi doanh nghiệp, HDBank đang xây dựng chiến lược phục vụ theo từng nhóm khách hàng riêng biệt.

Trong quá trình cấp tín dụng, ngân hàng không chỉ đánh giá báo cáo tài chính mà còn xem xét giá trị và uy tín được hình thành từ mối quan hệ hợp tác với các thương hiệu lớn.

“Không phải doanh nghiệp lớn nào cũng cần vay vốn. Với những doanh nghiệp có chất lượng và uy tín tốt, điều họ quan tâm đôi khi không chỉ là lãi suất, mà còn là cơ hội học hỏi kinh nghiệm, mở rộng quan hệ hợp tác và nâng cao vị thế trên thị trường”, ông Trần Hoài Phương nói.

Liên quan đến ESG, đại diện HDBank cho biết toàn bộ khách hàng doanh nghiệp vay vốn đều phải trải qua quá trình đánh giá theo các tiêu chí ESG. Qua đó, doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn mức độ “xanh” của mình cũng như khả năng đáp ứng các yêu cầu phát triển bền vững.

Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể chưa cấp tín dụng ngay nhưng vẫn hỗ trợ doanh nghiệp bằng hình thức bảo lãnh trong thời gian tìm kiếm nguồn vốn phù hợp hơn.

Ông Trần Hoài Phương cho biết HDBank hiện không chỉ đóng vai trò cấp vốn mà còn hoạt động như một đơn vị tư vấn cho doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường châu Âu và Mỹ, đặc biệt khi các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tài chính"xanh" hỗ trợ các doanh nghiệp chuyển đổi ESG luôn được các ngân hàng quan tâm. Ảnh minh hoạ

Với góc nhìn cùng trong lĩnh vực ngân hàng, bà Vũ Thị Mùi, Phó trưởng Phòng Chính sách sản phẩm bán buôn, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), cho biết ngân hàng hiện không chỉ cung cấp vốn mà còn xây dựng hệ sinh thái giải pháp tài chính tổng thể cho doanh nghiệp.

Các giải pháp này bao gồm tín dụng, thanh toán, quản lý dòng tiền, tài trợ thương mại, ngoại hối, bảo lãnh, ngân hàng số và tư vấn tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động kinh doanh.

Bà Vũ Thị Mùi cho biết Vietcombank đang tận dụng hệ sinh thái khách hàng rộng lớn để thúc đẩy kết nối chuỗi cung ứng thông qua các giải pháp tài trợ chuỗi và tài trợ nhà phân phối.

Bên cạnh đó, với mạng lưới hơn 130 chi nhánh, ngân hàng cũng hỗ trợ doanh nghiệp kết nối đối tác, mở rộng quan hệ thương mại và thúc đẩy tăng trưởng.

Trong khi đó, ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển bền vững, Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam, cho rằng chuyển đổi xanh và ESG thực chất là quá trình thay đổi tư duy vận hành của cả tổ chức.

“Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu đặt mục tiêu lợi nhuận, thì nay ưu tiên lớn hơn là hiệu quả tăng trưởng và khả năng phát triển bền vững trong dài hạn. Điều này đòi hỏi quá trình chuyển đổi từ tư duy ngắn hạn sang dài hạn, từ tối ưu lợi nhuận trước mắt sang xây dựng mô hình tăng trưởng bền vững”, ông Phạm Tuấn Anh nói.

-Dũng Huỳnh

10 triệu USD hỗ trợ các SME chuyển đổi năng lượng, thích ứng khí hậu

Wed, 27 May 2026 13:09:13 GMT

Khoản đầu tư này sẽ hỗ trợ giai đoạn đầu và tăng trưởng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng và thích ứng với khí hậu của Việt Nam trong sản xuất, tiêu dùng bền vững và các giải pháp khí hậu hỗ trợ bởi AI...

Chính phủ Australia ngày 26/5 đã công bố cam kết 10 triệu USD cho công ty đầu tư mạo hiểm Do Ventures Fund II, cung cấp vốn cho các doanh nghiệp Việt Nam tập trung vào khí hậu và củng cố thị trường đầu tư khí hậu của Việt Nam để thu hút tài chính tư nhân lớn hơn.

Đây là cam kết đầu tiên của Australian Development Investments (ADI) trong chương trình đầu tư tại Việt Nam. ADI là quỹ đầu tư tác động hàng đầu của Chính phủ Australia trị giá 250 triệu đô la Úc, triển khai vốn và hỗ trợ kỹ thuật để huy động đầu tư tư nhân và mang lại kết quả về khí hậu và giới trên quy mô lớn.

ADI sẽ phối hợp với Do Ventures để tăng cường năng lực đầu tư khí hậu, bao gồm các hoạt động Môi trường, Xã hội và Quản trị và đo lường tác động, để hỗ trợ quỹ và các công ty trong danh mục đầu tư phát triển và hoạt động theo thời gian.

Thông qua việc hỗ trợ Do Ventures Fund II, một quỹ đầu tư mạo hiểm do phụ nữ lãnh đạo, ADI kỳ vọng góp phần tháo gỡ các rào cản mang tính cấu trúc trong lĩnh vực đầu tư. Hiện phụ nữ chỉ chiếm 11% các chuyên gia đầu tư mạo hiểm và cổ phần tư nhân cấp cao ở các thị trường mới nổi.

Việt Nam hiện chiếm 40% danh mục đầu tư hiện tại của ADI. Thông qua năm quỹ đầu tư, ADI thúc đẩy tăng trưởng của 26 doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam, hỗ trợ 5.781 việc làm, tiếp cận tài chính tốt hơn cho 260.000 doanh nhân nhỏ và lắp đặt 19,2 MW công suất năng lượng mặt trời mới.

Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird cho biết Australia là đối tác đáng tin cậy của Việt Nam trong hỗ trợ chuyển đổi năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cam kết này sẽ góp phần củng cố thị trường đầu tư khí hậu của Việt Nam, thu hút thêm nguồn tài chính tư nhân để thúc đẩy các giải pháp khí hậu.

Còn theo bà Lê Hoàng Uyên Vy, Đối tác quản lý của Do Ventures, "khoản cam kết giúp quỹ củng cố danh mục đầu tư khí hậu và hỗ trợ thêm các nhà sáng lập Việt Nam tiên phong trong những giải pháp khí hậu sáng tạo, bền vững. Với sự hỗ trợ của ADI, Do Ventures Fund II có thể giúp nhiều startup mở rộng quy mô và tạo tác động tích cực đối với khí hậu".

-Hằng Anh

“Chìa khóa” mở lối hành trình Net Zero của Việt Nam

Wed, 27 May 2026 09:04:52 GMT

Hành trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam sẽ không chỉ xuất phát từ chính sách mà còn được mở lối bởi đổi mới sáng tạo…

Nhân dịp chuyến thăm chính thức Việt Nam của bà Ekaterina Zaharieva, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, Bộ Công Thương và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) phối hợp tổ chức “Ngày hội Khởi nghiệp về Hiệu quả Năng lượng EU–Việt Nam”.

Đây cũng là sự kiện tổng kết các kết quả đạt được từ dự án “Thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng - AIS4EE” do Liên minh châu Âu tài trợ.

HIỆU QUẢ NĂNG LƯỢNG: LỜI GIẢI NHANH NHẤT CHO BÀI TOÁN KHÍ HẬU

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Liên minh Châu Âu bước vào một giai đoạn hợp tác mới, sau khi hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 1/2026. Khuôn khổ hợp tác được nâng tầm tạo nền tảng mạnh mẽ hơn cho hợp tác trong các lĩnh vực thương mại và đầu tư, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, khoa học và công nghệ, năng lượng, và phát triển bền vững.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) bày tỏ kỳ vọng: “Sự kiện này không chỉ là dịp để nhìn lại các kết quả đạt được của Dự án AIS4EE mà còn mở ra các cơ hội hợp tác mới giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và các đối tác phát triển của Việt Nam và Liên minh châu Âu”.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công. Ảnh: Song Hà.

Trong bối cảnh hiện nay, hiệu quả năng lượng được định vị là giải pháp thiết thực và cốt lõi trong hành trình dịch chuyển hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) của Việt Nam. Đối với nền kinh tế, lĩnh vực này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí, quản lý nhu cầu năng lượng mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp.

Bà Ekaterina Zaharieva, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy đổi mới: “Hành trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam sẽ không chỉ xuất phát từ chính sách, mà còn được mở lối bởi đổi mới sáng tạo. Hiệu quả năng lượng là một trong những phương thức thiết thực và mang lại hiệu quả nhanh chóng nhất để giảm phát thải, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng, năng lực cạnh tranh cũng như an ninh năng lượng”.

Thực tế cho thấy, đây là mảnh đất màu mỡ nơi công nghệ mới, tinh thần khởi nghiệp và dòng vốn đầu tư có thể giao thoa để giải quyết các bài toán thực tiễn, tập trung vào ba lĩnh vực trọng tâm của Chương trình quốc gia VNEEP3: công nghiệp, tòa nhà và giao thông vận tải.

TRÁI NGỌT TỪ CHƯƠNG TRÌNH TĂNG TỐC KHỞI NGHIỆP

Là một hợp phần cốt lõi của AIS4EE, chương trình tăng tốc khởi nghiệp chuyên sâu về hiệu quả năng lượng đầu tiên tại Việt Nam đã mang lại những con số ấn tượng. Chương trình đã cung cấp các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, cố vấn cho các nhóm học sinh, sinh viên và doanh nghiệp khởi nghiệp. Các startup được trang bị năng lực toàn diện để nâng cao mức độ sẵn sàng gọi vốn và kết nối trực tiếp với hệ sinh thái đầu tư trong nước lẫn khu vực.

Minh chứng rõ ràng nhất cho sự đón nhận của thị trường là sau chương trình, đã có 4 doanh nghiệp khởi nghiệp xuất sắc huy động thành công hơn 2,5 triệu Euro vốn đầu tư. Con số này khẳng định sức hút lớn từ các giải pháp năng lượng xanh mang lại cả giá trị thương mại lẫn tác động tích cực đến khí hậu.

Bà Ekaterina Zaharieva, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo. Ảnh: Song Hà.

Bên cạnh việc ươm mầm doanh nghiệp, dự án còn chú trọng hỗ trợ cho cả hệ sinh thái thông qua hoạt động tư vấn chính sách, đào tạo giảng viên nguồn tại các trường đại học, và xây dựng kho tài nguyên kiến thức thực tiễn lâu dài.

Nhìn về tương lai, cơ hội dành cho các giải pháp năng lượng xanh tại Việt Nam là vô cùng rộng mở khi có sự đồng hành của mô hình hợp tác công - tư. Dẫu vậy, thách thức lớn nhất hiện tại chính là thời gian và tốc độ ứng dụng.

Ông Juhern Kim, Trưởng đại diện GGGI tại Việt Nam, nhận định: “Phát thải ròng bằng 0 không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mới, mà còn phụ thuộc vào tốc độ ứng dụng triển khai. Thông qua AIS4EE, chúng ta có thể thấy tiềm năng của đổi mới sáng tạo về hiệu quả năng lượng khi được thử nghiệm trong các môi trường sản xuất, kinh doanh thực tế”.

Cột mốc tiếp theo của các startup Việt không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa. Như kỳ vọng của các đối tác phát triển, những giải pháp đổi mới sáng tạo này cần tiếp tục được kết nối mạnh mẽ với dòng vốn quốc tế để tự tin vươn tầm ra khu vực ASEAN, châu Âu và xa hơn thế nữa.

EU-Song Hà

Nắng nóng đặc biệt gay gắt phá vỡ kỷ lục tháng 5 ở nhiều nơi

Wed, 27 May 2026 06:33:31 GMT

Dự báo từ ngày 29/5 nắng nóng diện rộng sẽ kết thúc ở Bắc Bộ và dịu dần ở Trung Bộ...

Ngày 27/5/2026, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã thông tin về diễn biến đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt ở Bắc Bộ và các tỉnh thành phố miền Trung.

NẮNG NÓNG GAY GẮT Ở NHIỀU NƠI VƯỢT GIÁ TRỊ LỊCH SỬ

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do chịu ảnh hưởng của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây, kết hợp với hiệu ứng gió phơn hoạt động mạnh, nên từ ngày 22-27/5 ở Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung đã xảy ra nắng nóng trên diện rộng.

Trong khoảng thời gian từ ngày 24/5 ở khu vực trung du, vùng đồng bằng Bắc Bộ (trong đó có thủ đô Hà Nội), khu vực miền Trung từ Thanh Hóa trở vào đến Tp.Huế đã xảy ra nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với mức nhiệt cao nhất trong ngày ở ngưỡng 38-40 độ, cục bộ có nơi cao trên 40 độ.

Đáng chú ý, một số nơi đã có nhiệt độ phá vỡ kỉ lục của tháng 5 như tại trạm Uông Bí (Quảng Ninh) ngày 25/5 có nhiệt độ cao nhất ngày là 38.0 độ, vượt giá trị lịch sử 37.5 độ ngày 16/5/2013; trạm Hiệp Hòa (Bắc Ninh) có nhiệt độ cao nhất ngày là 39.7 độ, vượt giá trị lịch sử 39 độ 19/5/2019; trạm Bắc Giang có nhiệt độ cao nhất ngày là 39.4 độ, vượt giá trị lịch sử 39.1 độ 21/5/2020.

Nắng nóng ở một số nơi đã có nhiệt độ phá vỡ kỉ lục của tháng 5. Ảnh minh họa

Còn tại trạm Bắc Ninh có nhiệt độ cao nhất ngày là 40.5 độ, bằng giá trị lịch sử 21/5/2020; trạm Hải Dương (Hải Phòng) có nhiệt độ cao nhất ngày là 39.6 độ, bằng giá trị lịch sử 21/5/2020;

Tại thủ đô Hà Nội là một trong những vùng tâm điểm của nắng nóng lần này, nhiệt độ cao nhất trong ngày thường xuyên ở mức cao từ 39-40 độ. Tại Hà Nội (lấy trạm Hà Đông) nhiệt độ cao nhất trong tháng 5 từng ghi nhận là 41.3 độ năm 2019. Ngày 26/5/2026 là 41.1 là đứng thứ 2; tại trạm Láng nhiệt độ cao nhất từng nghi nhận là 41.8 ngày 4/6/2017; còn ở Hà Nội nhiệt độ cao nhất tuyệt đối của năm (lấy tại Hà Đông) là 42.5 cũng ngày 4/6/2017.

Theo phân tích của Trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nguyên nhân Hà Nội là một trong những tâm điểm của nắng nóng là do ngoài tác động của thấp nóng, gió phơn, thì Hà Nội còn chịu ảnh hưởng của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, với mật độ bê tông hóa cao, mức nhiệt quan trắc ở Hà Nội thường xuyên cao hơn các khu vực lân cận từ 1-2 độ.

TỪ NGÀY 29/5 NẮNG NÓNG DIỆN RỘNG SẼ KẾT THÚC Ở BẮC BỘ

Dự báo trong chiều ngày 27/5, khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến Tp.Huế có nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ, có nơi trên 40 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 40-45%.

Các nơi khác ở Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-39 độ, có nơi trên 40 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45-50%.

Sang ngày 28/5, do có tác động của khối không khí mát yếu từ lục địa Trung Quốc di chuyển xuống, làm cho vùng thấp nóng phía Tây suy yếu bớt, nắng nóng ở miền Bắc sẽ thu hẹp lại chỉ còn xảy ra ở khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.

Khu vực từ Thanh Hóa đến Tp.Huế có nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37-39 độ, có nơi trên 39 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45-50%.

“Từ ngày 29/5 nắng nóng diện rộng kết thúc ở Bắc Bộ, ở Trung Bộ nắng nóng dịu dần”.

Trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia

Cũng theo phân tích của Trung tâm dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, “do ảnh hưởng của nắng nóng, nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên có nguy cơ cao xảy ra cháy nổ, hỏa hoạn ở khu vực dân cư vì nhu cầu sử dụng điện tăng cao và nguy cơ xảy ra cháy rừng. Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây tình trạng mất nước với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao”.

Đơn vị này cũng lưu ý nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2-4 độ, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.

-Nhĩ Anh

Natri đang trở thành lời giải mới cho bài toán pin toàn cầu

Wed, 27 May 2026 04:24:12 GMT

Trong cuộc đua năng lượng sạch toàn cầu, sự phụ thuộc vào lithium đang làm gia tăng áp lực về môi trường, chi phí và chuỗi cung ứng. Một nghiên cứu mới từ Ireland cho thấy natri- nguyên tố dồi dào trong muối biển - có thể mở ra thế hệ pin bền vững hơn khi được kết hợp với lithium…

Thế giới hiện đại ngày nay vận hành nhờ pin. Từ điện thoại thông minh, máy tính xách tay, xe điện cho tới hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo, hầu như mọi công nghệ của thời đại số đều phụ thuộc vào khả năng lưu trữ điện năng hiệu quả.

Trong hơn một thập kỷ qua, pinlithium-ion đã trở thành công nghệ thống trị nhờ khả năng lưu trữ năng lượng lớn trong kích thước nhỏ gọn. Đây là lý do khiến loại pin này được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị điện tử tiêu dùng cũng như ngành công nghiệp xe điện đang tăng trưởng bùng nổ.

Tuy nhiên, phía sau thành công đó là hàng loạt vấn đề ngày càng khó bỏ qua. Lithium là tài nguyên không phân bố đồng đều trên thế giới mà tập trung chủ yếu tại một số khu vực như Australia, Nam Mỹ hay Trung Quốc. Việc khai thác lithium cũng đòi hỏi lượng nước khổng lồ, tiêu tốn năng lượng và gây ra nhiều tranh cãi liên quan tới môi trường.

NATRI - NGUYÊN TỐ DỒI DÀO NHƯNG “YẾU THẾ” HƠN LITHIUM

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt, lithium dần được xem như một loại “khoáng sản chiến lược”, tương tự dầu mỏ trong thế kỷ trước. Điều này khiến các chuỗi cung ứng pin toàn cầu liên tục chịu áp lực về giá cả, nguồn cung và rủi ro chính trị.

Chính vì vậy, các nhà khoa học trên khắp thế giới đang nỗ lực tìm kiếm những vật liệu thay thế có chi phí thấp hơn, dồi dào hơn và bền vững hơn.

Một trong những ứng viên nổi bật nhất hiện nay là natri. Khác với lithium tương đối khan hiếm, natri có mặt rất nhiều trong tự nhiên, đặc biệt trong muối biển và lớp vỏ Trái Đất. Điều này đồng nghĩa nguồn cung natri gần như vô tận và rẻ hơn rất nhiều.

Pin sodium-ion vì thế được kỳ vọng có thể giảm đáng kể áp lực khai thác tài nguyên và chi phí sản xuất pin trong tương lai. Tuy nhiên, pin natri vẫn tồn tại một nhược điểm lớn khiến nó chưa thể thay thế pin lithium-ion đó là mật độ năng lượng thấp hơn.

Mật độ năng lượng là chỉ số cho biết lượng điện năng pin có thể lưu trữ so với trọng lượng hoặc kích thước của nó. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với các thiết bị di động và phương tiện giao thông điện hóa.

Nếu xe điện sử dụng loại pin có mật độ năng lượng thấp, quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc sẽ giảm đáng kể hoặc xe phải mang theo bộ pin lớn và nặng hơn. Tương tự, điện thoại, laptop hay máy tính bảng cũng sẽ trở nên cồng kềnh hơn.

Đối với giới nghiên cứu, đây là một nghịch lý khó giải quyết: natri rất bền vững và rẻ, nhưng hiệu suất lại chưa đủ mạnh để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế điện hóa hiện đại.

Theo Syed Abdul Ahad - nhà nghiên cứu thuộc Khoa Hóa học của Đại học Limerick - chính nghịch lý này đã thôi thúc nhóm của ông tìm ra cách tiếp cận khác.

Thay vì cố gắng để natri cạnh tranh trực tiếp với lithium, nhóm nghiên cứu đặt câu hỏi liệu hai nguyên tố này có thể phối hợp với nhau hay không. Ý tưởng ấy được lấy cảm hứng từ triết lý “âm - dương”, nơi những yếu tố tưởng chừng đối lập thực chất có thể bổ sung cho nhau. Trong cách ví von của nhóm nghiên cứu, natri đại diện cho tính dồi dào nhưng “yếu” hơn, còn lithium tượng trưng cho hiệu suất mạnh mẽ nhưng khan hiếm và đắt đỏ hơn.

Từ đó, họ phát triển loại pin “dual cation” - pin song cation - sử dụng đồng thời cả ion natri và ion lithium trong cùng một hệ thống lưu trữ năng lượng. Đây được xem là một hướng đi mới trong công nghệ pin, bởi phần lớn các hệ thống hiện nay thường chỉ dựa vào một loại ion chính.

“VŨ ĐIỆU HÓA HỌC” GIÚP PIN HOẠT ĐỘNG HIỆU QUẢ HƠN

Để kiểm chứng ý tưởng, nhóm nghiên cứu trước tiên tạo ra một dạng pin thử nghiệm gọi là “half-cell”, tức chỉ có một điện cực được ngâm trong chất điện phân thay vì đầy đủ hai điện cực như pin hoàn chỉnh. Trong hệ thống này, chất điện phân chủ yếu chứa natri nhưng được bổ sung thêm một lượng nhỏ muối lithium.

Kết quả đạt được khiến các nhà khoa học bất ngờ khi dung lượng lưu trữ của pin gần như tăng gấp đôi so với các loại pin sodium-ion tiên tiến hiện nay. Đồng thời, pin vẫn duy trì được sự ổn định qua khoảng 1.000 chu kỳ sạc - xả ở cường độ dòng điện cao.

Trong ngành nghiên cứu pin natri, đây là con số rất đáng chú ý. Trước đó, nhiều mẫu pin sodium-ion thường suy giảm nhanh chỉ sau vài chục chu kỳ hoạt động.

Theo nhóm nghiên cứu, điều đặc biệt nằm ở sự phối hợp hóa học giữa hai loại ion. Ion lithium nhỏ hơn ion natri nên có khả năng di chuyển linh hoạt hơn trong vật liệu anode. Quá trình dịch chuyển của lithium giúp mở ra những “đường dẫn” thuận lợi hơn cho natri di chuyển.

Điều này làm giảm “rào cản khuếch tán” - lực cản vốn khiến pin natri hoạt động chậm và kém hiệu quả hơn pin lithium-ion. Khi lực cản giảm xuống, nhiều ion natri hơn có thể đi vào anode để lưu trữ điện tích, giúp nâng cao dung lượng pin.

Ở chiều ngược lại, natri cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn lithium bị mắc kẹt bên trong vật liệu sau quá trình xả điện. Sự trao đổi qua lại này giúp phản ứng hóa học duy trì tính ổn định và khả năng đảo ngược qua nhiều chu kỳ, từ đó kéo dài tuổi thọ pin.

Nhóm nghiên cứu mô tả cơ chế này như một “vũ điệu hóa học” giữa lithium và natri, nơi không nguyên tố nào hoàn toàn áp đảo mà cả hai cùng hỗ trợ nhau để tạo ra hiệu suất tối ưu.

Sau thành công ở giai đoạn thử nghiệm half-cell, các nhà khoa học tiếp tục phát triển tế bào pin hoàn chỉnh với đầy đủ cathode và anode.

Kết quả cho thấy pin vẫn duy trì được khoảng 70% dung lượng sau 200 chu kỳ sạc - xả. Trong khi đó, loại pin chỉ sử dụng chất điện phân natri bắt đầu suy giảm đáng kể sau khoảng 50 chu kỳ.

Điều quan trọng là natri vẫn đóng vai trò ion chủ đạo trong toàn bộ hệ thống. Điều này có nghĩa công nghệ mới về bản chất vẫn là pin sodium-ion nhưng được “hỗ trợ chiến lược” bởi một lượng nhỏ lithium để cải thiện hiệu suất.

TRIỂN VỌNG MỚI CHO XE ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Các nhà khoa học cho rằng công nghệ mới có thể mang lại ý nghĩa lớn đối với quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Hiện nay, phần lớn pin lithium-ion thương mại sử dụng cathode chứa cobalt và nickel – những vật liệu đắt đỏ, nguồn cung hạn chế và gây nhiều tranh cãi về môi trường cũng như lao động khai thác.

Trong khi đó, thiết kế pin mới sử dụng cathode sulphide sắt, kết hợp với natri là ion chính. Do natri và sắt đều dồi dào hơn nhiều kim loại dùng trong pin hiện nay, chi phí sản xuất có thể giảm đáng kể nếu công nghệ được thương mại hóa.

Lượng lithium trong hệ thống chỉ đóng vai trò “tăng cường hiệu suất” chứ không phải nguyên liệu chủ đạo. Điều này đồng nghĩa nhu cầu lithium có thể được cắt giảm đáng kể trong tương lai.

Một trong những lĩnh vực được kỳ vọng hưởng lợi lớn nhất là lưu trữ năng lượng tái tạo. Khi điện mặt trời và điện gió phát triển nhanh, nhu cầu lưu trữ điện quy mô lớn cũng tăng mạnh để giải quyết tính gián đoạn của nguồn năng lượng tái tạo. Đây là thị trường mà pin sodium-ion được đánh giá có nhiều tiềm năng nhờ giá thành thấp và nguồn nguyên liệu dồi dào.

Nếu đạt được hiệu suất đủ cao, pin natri - lithium có thể được sử dụng cho lưới điện quốc gia, trung tâm dữ liệu, khu công nghiệp và các hệ thống lưu trữ điện quy mô lớn với chi phí thấp hơn pin lithium-ion hiện nay.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng thừa nhận vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Hiện tại, vật liệu anode của pin thử nghiệm được làm từ germanium - nguyên tố khá đắt đỏ. Vì vậy, mục tiêu tiếp theo là thay thế germanium bằng silicon, vật liệu rẻ hơn và cũng có khả năng lưu trữ đồng thời ion natri và lithium. Nếu thành công, mật độ năng lượng của pin natri có thể tiếp tục được cải thiện đáng kể.

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu thêm những “cặp ion” khác như lithium-magnesium hay potassium-sodium để tìm kiếm những cấu trúc pin bền vững hơn trong tương lai.

Trong dài hạn, giới nghiên cứu cho rằng tương lai của ngành pin có thể không nằm ở việc tìm ra “người thay thế hoàn toàn” cho lithium, mà ở việc xây dựng các hệ thống lai kết hợp nhiều vật liệu nhằm tối ưu đồng thời hiệu suất, chi phí và tính bền vững.

Japan Today-Trọng Hoàng

Điều kiện để doanh nghiệp được hỗ trợ kinh doanh bền vững

Tue, 26 May 2026 16:40:18 GMT

Trong giai đoạn 2026-2030 sẽ hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững...

Đây là mục tiêu đặt ra trong Quyết định số 926/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030 vừa được Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ban hành.

HỖ TRỢ 25.000 DOANH NGHIỆP, HỘ KINH DOANH, HỢP TÁC XÃ KINH DOANH BỀN VỮNG

Mục tiêu chung của Chương trình nhằm thúc đẩy doanh nghiệp khu vực tư nhân tăng trưởng chất lượng và hiệu quả theo hướng bền vững, đảm bảo mọi hoạt động cân bằng giữa hiệu quả kinh tế với trách nhiệm xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường, nhằm hiện thực hóa đồng bộ 17 Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) đến năm 2030 và cam kết NetZero vào năm 2050.

Chương trình cũng hướng tới phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững, đóng góp tích cực trong việc tạo công ăn việc làm, nâng cao mức sống cho người thu nhập thấp, người yếu thế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.

Cùng với đó, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của kinh doanh bền vững. Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức, trình độ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác quản lý, hỗ trợ, tư vấn về kinh doanh bền vững.

Chương trình đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026-2030 hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững. Hỗ trợ xây dựng ít nhất 20 mô hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững thành công điển hình để lan tỏa, khuyến khích các doanh nghiệp phát triển bền vững.

Đồng thời, thu hút và huy động các nguồn lực hợp pháp, đặc biệt từ khu vực doanh nghiệp, kinh tế tư nhân để triển khai các sáng kiến hướng tới kinh doanh bền vững.

Chương trình đưa ra 3 mô hình kinh doanh bền vững gồm: mô hình kinh doanh áp dụng kinh tế tuần hoàn; mô hình kinh doanh bao trùm; mô hình kinh doanh áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường- xã hội- quản trị (ESG) và các mô hình kinh doanh bền vững khác.

Để được nhận hỗ trợ kinh doanh bền vững, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã phải đáp ứng một trong 5 điều kiện.

Thứ nhất, đã có giải thưởng, chứng chỉ, giấy chứng nhận ở cấp quốc tế hoặc cấp quốc gia hoặc cấp tỉnh hoặc ISO về chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, áp dụng khung tiêu chuẩn ESG, kinh doanh bao trùm, kinh doanh bền vững, trách nhiệm xã hội.

Thứ hai, là doanh nghiệp xã hội theo quy định của pháp luật.

Thứ ba, doanh nghiệp đang triển khai dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường- xã hội- quản trị (ESG) theo quy định.

Thứ tư, đáp ứng tiêu chí xác định mô hình kinh doanh bền vững được công bố trên Cổng thông tin quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ năm, đáp ứng Khung tiêu chí đánh giá mô hình kinh doanh bền vững.

Cụ thể, Khung tiêu chí đánh giá mô hình kinh doanh bền vững gồm: tiêu chí đánh giá mô hình kinh tế tuần hoàn; tiêu chí đánh giá mô hình kinh doanh bao trùm và tiêu chí đánh giá mô hình kinh doanh áp dụng khung tiêu chuẩn ESG.

KẾT NỐI, THÚC ĐẨY TÀI CHÍNH XANH, ĐẦU TƯ TẠO TÁC ĐỘNG XÃ HỘI, MÔI TRƯỜNG

Chương trình sẽ có 3 hoạt động chính trong đó có phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững; Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững.

Để phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững, bên cạnh việc phổ biến thông tin tuyên truyền nâng cao nhận thức, hỗ trợ tư vấn; chương trình sẽ xây dựng mạng lưới chuyên gia tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững; xây dựng, phát triển nền tảng số để hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững.

Cùng với đó sẽ tổ chức các diễn đàn kinh doanh bền vững thường niên, hội thảo, tọa đàm chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và thực tiễn tốt về các mô hình kinh doanh bền vững trong nước và quốc tế; kết nối, thúc đẩy tài chính xanh, đầu tư tạo tác động xã hội, môi trường.

Chương trình sẽ phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững; Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững. Ảnh minh họa

Chương trình cũng khuyến khích các bên cung cấp dịch vụ nghiên cứu, phát triển và triển khai các giải pháp, công cụ nhằm đánh giá và công nhận doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cũng như hợp tác xã kinh doanh bền vững. Khuyến khích các tổ chức tài chính và tín dụng nghiên cứu, phát triển các sản phẩm và dịch vụ tài chính, tín dụng nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh bền vững. Bên cạnh đó, hỗ trợ phát triển các sáng kiến hợp tác công - tư nhằm tăng cường kinh doanh bền vững và đầu tư tạo ra tác động xã hội và môi trường.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững, chương trình sẽ hỗ trợ tư vấn xây dựng chiến lược, thiết kế mô hình, phương án kinh doanh bền vững; quản trị nội bộ; tài chính, sản xuất, bán hàng, thị trường và các nội dung khác liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh; tiếp cận tài chính, gọi vốn đầu tư.

Vấn đề hỗ trợ đào tạo, quản trị doanh nghiệp; xây dựng chiến lược, thiết kế mô hình, phương án kinh doanh bền vững; hoạt động sản xuất kinh doanh; huấn luyện chuyên sâu trong nước và nước ngoài về áp dụng và phát triển mô hình kinh doanh bền vững cùng được quan tâm.

Đáng chú ý, chương trình sẽ hỗ trợ tìm kiếm, lựa chọn, giải mã và chuyển giao công nghệ; áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thử nghiệm (sandbox); chi phí kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, đo lường chất lượng sản phẩm, dịch vụ; hoàn thiện sản phẩm, thương mại hóa các giải pháp công nghệ; tư vấn sở hữu trí tuệ, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ; tư vấn chuyển đổi số; chi phí thuê, mua các giải pháp chuyển đổi số.

Các doanh nghiệp cũng sẽ được hỗ trợ xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường cho các sản phẩm, dịch vụ kinh doanh bền vững. Cụ thể như hỗ trợ đăng ký thành công tài khoản bán sản phẩm, dịch vụ trên các sàn thương mại điện tử quốc tế; hỗ trợ duy trì tài khoản trên các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế; hỗ trợ tham gia hội chợ triển lãm, xúc tiến thương mại trong nước và nước ngoài...

-Tùng Dương

Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Tue, 26 May 2026 11:36:39 GMT

Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu, khách quan, phù hợp với xu hướng phát triển của thời đại, phù hợp với đường lối đổi mới của Việt Nam.

Tại cuộc làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương vào đầu năm 2026 về định hướng xây dựng Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ không chỉ là yêu cầu về kinh tế, mà là vấn đề chiến lược tổng hợp, góp phần nâng cao hiệu suất quốc gia, gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý, quản trị của Nhà nước, hoàn thiện thể chế, phát triển con người, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế quốc gia. Đây là con đường bắt buộc phải thực hiện để hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm của đất nước, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc. Mọi quyết sách về phát triển đều phải đặt trong tổng thể này".

Theo đó, việc xác lập mô hình phát triển mới cho Việt Nam phải thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ tư duy về phát triển toàn diện đất nước, đảm bảo đầy đủ các thành tố, các trụ cột quan trọng như kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường, đối ngoại, an ninh quốc phòng, quản trị quốc gia… trên cơ sở nắm chắc, hiểu rõ, ứng dụng hiệu quả, tiến tới làm chủ khoa học, công nghệ và không ngừng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hội thảo khoa học quốc gia ngày 26/5/2026 sẽ tiếp tục bàn thảo, làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn, làm cơ sở và căn cứ xác đáng để hoàn thiện đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển thịnh vượng của Việt Nam.

-Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy

Việt Nam là thị trường giàu tiềm năng, có nhiều cơ hội hợp tác phát triển điện gió

Tue, 26 May 2026 11:00:00 GMT

Trong bối cảnh khu vực Châu Á- Thái Bình Dương đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch năng lượng, điện gió ngày càng đóng vai trò quan trọng không chỉ đối với an ninh năng lượng mà còn với mục tiêu NetZero, phát triển công nghiệp năng lượng mới và thu hút đầu tư. Đặc biệt, trước nhu cầu điện của Việt Nam đang tiếp tục tăng mạnh để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, điện gió sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng thời gian tới...

Tại cuộc họp thông tin về Hội nghị Năng lượng gió khu vực Châu Á- Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026) chiều ngày 26/5/2026, do Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (GWEC) và Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức, các chuyên gia, doanh nghiệp nhấn mạnh thông điệp điện gió đang trở thành một trụ cột quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng của Việt Nam và khu vực APAC.

Điện gió cũng đóng vai trò quan trọng trong lộ trình thực hiện cam kết NetZero và chuyển dịch năng lượng xanh. Không những thế, điện gió còn mở ra cơ hội phát triển chuỗi cung ứng và công nghiệp năng lượng mới trong khu vực. Tại sự kiện, các tổ chức, doanh nghiệp trong ngành đã trao đổi về xu hướng phát triển, vai trò của Việt Nam trong bức tranh khu vực cũng như các cơ hội hợp tác trong giai đoạn phát triển mới.

VIỆT NAM LÀ MỘT TRONG NHỮNG THỊ TRƯỜNG GIÀU TIỀM NĂNG ĐIỆN GIÓ TRONG KHU VỰC

Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng, điện gió còn mở ra cơ hội phát triển cho cung ứng công nghiệp năng lượng mới và thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn. Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất khu vực với điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện gió toàn cầu.

Nhận định vị trí của Việt Nam trên bản đồ điện gió thế giới và khu vực, ông Bùi Vĩnh Thắng, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (GWEC) cho biết theo Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 26-38 GW điện gió trên bờ, gần bờ và khoảng 6-17 GW điện gió ngoài khơi dự kiến vận hành giai đoạn 2030-2035.

Với mục tiêu này, nếu nhìn rộng ra các nước trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương (trừ Trung Quốc và Ấn Độ), Việt Nam có thể coi là nước dẫn đầu, cả về điện gió trên bờ và ngoài khơi.

Ông Lê Trọng Minh, Phó Tổng Biên tập Báo Tài chính- Đầu tư và các chuyên gia, doanh nghiệp trong ngành trao đổi tại buổi họp. Ảnh: Chí Cường

Ông Thắng nhận xét, với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Việt Nam có tiềm năng điện gió trên bờ, gần bờ rất tốt. Riêng ngoài khơi, Việt Nam được đánh giá là có tiềm năng tốt nhất khu vực, ước khoảng 600 GW.

Theo ông Thắng, để Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu điện sẽ rất cao. Do đó, điện gió là một trong những nguồn năng lượng bổ sung đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong cơ cấu năng lượng.

Là đơn vị tổng thầu đã thi công lắp đặt hơn 2.000 MW điện gió và điện mặt trời tại Việt Nam và khu vực (như Lào, Philippines), ông Nguyễn Ngọc Tú, Giám đốc Phát triển Kinh doanh IPC EC cũng có chung nhìn nhận, đánh giá cao về tiềm năng điện gió Việt Nam.

Chia sẻ điều này, ông Ngô Tiến Đạt, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam, Suzlon Energy đánh giá Việt Nam là quốc gia rất tiềm năng và có nhiều cơ hội về hợp tác phát triển điện gió trong khu vực APAC. Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu điện lớn. Bên cạnh đó, Việt Nam có lợi thế nguồn lao động trẻ, năng động, năng lực tốt. Đó là lý do Suzlon chọn đặt hub đầu tiên tại Việt Nam để phục vụ khu vực Đông Nam Á và các nước xung quanh.

Ông Bùi Vĩnh Thắng: Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Việt Nam có tiềm năng điện gió trên bờ, gần bờ rất tốt

Còn ông Alessandro Antonioli, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam, CIP nhận xét Việt Nam có lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ về gió nhờ nguồn tài nguyên thiên nhiên ưu đãi: tốc độ gió cao, chất lượng ổn định, đường bờ biển dài. Một yếu tố khác là nhu cầu nội địa. Nền kinh tế đang phát triển cần nhiều năng lượng ổn định, giá cả phải chăng và bền vững.

Không những thế, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng sản xuất từ Châu Âu, Mỹ sang Việt Nam đòi hỏi năng lượng xanh. Theo ông Alessandro Antonioli, “đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội nếu có chính sách hỗ trợ, khung thương mại rõ ràng và nâng cao chuỗi cung ứng địa phương”.

Cũng tại cuộc họp, các chuyên gia đã cùng trao đổi các vấn đề về giá, chi phí giá thành, chi phí đầu tư điện gió, chính sách phát triển cũng như kinh nghiệm triển khai dự án từ các quốc gia trong khu vực. Đặc biệt, các chuyên gia cũng thảo luận các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, phát triển năng lượng mới, góp phần tự chủ năng lượng.

Ông Nguyễn Tuấn, Trưởng ban thương mại, PTSC khẳng định trong bối cảnh hiện nay, phát triển điện gió là một xu hướng không thể đảo ngược. Đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, xung đột Trung Đông, việc tự chủ năng lượng là vô cùng quan trọng với phát triển của mỗi quốc gia.

“Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ phải dựa vào năng lượng tái tạo, trong đó năng lượng gió, đặc biệt là gió ngoài khơi là rất quan trọng”, ông Tuấn nói.

KẾT NỐI GIỮA VIỆT NAM VỚI CÁC DÒNG VỐN, CÔNG NGHỆ, CHUỖI CUNG ỨNG QUỐC TẾ

Có thể thấy, trong bối cảnh khu vực châu Á- Thái Bình Dương đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch năng lượng, điện gió ngày càng đóng vai trò quan trọng không chỉ đối với an ninh năng lượng mà còn đối với mục tiêu NetZero, phát triển công nghiệp năng lượng mới và thu hút vốn đầu tư dài hạn.

Ông Thắng cho rằng “trong bối cảnh nhu cầu điện của Việt Nam đang tiếp tục tăng mạnh phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, điện gió sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng Việt Nam thời gian tới.

“Thông qua APAC Wind Energy Summit 2026 tại Hà Nội sẽ gửi một thông điệp tích cực đến cộng đồng đầu tư quốc tế rằng Việt Nam đang là một thị trường rất hấp dẫn và có nhiều cơ hội để hợp tác đầu tư trong lĩnh vực điện gió kể cả trên bờ và ngoài khơi”.

Ông Lê Trọng Minh: "Hội nghị là sự kiện thương mại hàng đầu khu vực dành cho ngành điện gió, tạo môi trường để trao đổi những chủ đề then chốt định hình tương lai ngành điện gió khu vực; đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác".

Đây là một trong những diễn đàn điện gió quan trọng nhất khu vực châu Á- Thái Bình Dương, thu hút sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, tổ chức tài chính, tập đoàn năng lượng, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới.

Đại diện GWEC kỳ vọng thông qua sự kiện sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự kết nối giữa Việt Nam với các dòng vốn, công nghệ, chuỗi cung ứng quốc tế, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội hợp tác thực chất giữa doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác toàn cầu trong lĩnh vực như phát triển dự án, sản xuất thiết bị, hạ tầng cảng biển, logistics, tài chính xanh, chuỗi cung ứng ngành điện gió…

Cũng theo GWEC, APAC Wind Energy Summit 2026 không chỉ là một sự kiện quốc tế quan trọng của ngành năng lượng mà còn là nền tảng hợp tác dài hạn, thúc đẩy phát triển công nghiệp điện gió, công nghiệp xanh ở Việt Nam cũng như trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương.

Với chủ đề “Điện gió kiến tạo thịnh vượng tại Châu Á- Thái Bình Dương: Xây dựng nền kinh tế vận hành bằng điện thông qua mở rộng quy mô điện gió và chuỗi cung ứng”, ông Lê Trọng Minh, Phó Tổng Biên tập Báo Tài chính- Đầu tư cho biết Hội nghị là sự kiện thương mại hàng đầu khu vực dành cho ngành điện gió, tạo môi trường giá trị để trao đổi về những chủ đề then chốt định hình tương lai ngành điện gió khu vực; đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác.

“Chủ đề hội nghị thể hiện ý nghĩa quan trọng với những nền kinh tế đang đặt ra mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, trong đó có Việt Nam, một quốc gia luôn khẳng định trách nhiệm với cộng đồng quốc tế, đặc biệt là cam kết NetZero vào năm 2050”, ông Minh nhấn mạnh.

Cũng thông qua Hội nghị sẽ cung cấp các thông tin về sức hút từ thị trường điện gió Việt Nam, các doanh nghiệp thế giới và trong nước có thể khai mở Việt Nam hợp tác đầu tư; những cập nhật chính sách từ Chính phủ Việt Nam nhằm thúc đẩy ngành năng lượng mới phát triển bền vững…

APAC Wind Energy Summit 2026 diễn ra từ 9-11/6/2026 là sự kiện thương mại hàng đầu khu vực dành cho ngành điện gió được tổ chức bởi GWEC và đối tác chiến lược. Hội nghị dự kiến thu hút khoảng hơn 600 nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo ngành, nhà phát triển, nhà đầu tư và các bên liên quan trong chuỗi cung ứng đến từ khu vực châu Á-Thái Bình Dương và quốc tế, tạo môi trường lý tưởng trao đổi, mang đến các cơ hội hợp tác thương mại trong tương lai. Hội nghị được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn kết nối chính sách, đầu tư và công nghệ quan trọng của ngành năng lượng tái tạo trong khu vực.

-Đỗ Phong

Đổi mới mô hình phát triển đất nước

Tue, 26 May 2026 07:53:33 GMT

Mô hình phát triển hiện nay được cho là đang bộc lộ nhiều hạn chế, trong 3 điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thể chế, hạ tầng và nhân lực thì thể chế là “điểm nghẽn” của “điểm nghẽn”. Tăng trưởng dựa nhiều vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ, năng suất lao động và năng lực đổi mới sáng tạo còn thấp, mức độ tự chủ công nghệ còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, đổi mới mô hình phát triển quốc gia đang trở thành yêu cầu chiến lược.

Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiệm vụ được Bộ Chính trị giao, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp với các Ban, Bộ, ngành trung ương và cơ quan liên quan xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp cùng Học Viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Thành ủy Hải Phòng, Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam VnEconomy tổ chức vào sáng ngày 26/5 tại TP Hải Phòng nhằm góp phần cung cấp luận cứ phục vụ xây dựng Đề án.

Hội thảo có sự tham dự và đồng chủ trì của các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng cùng các đồng chí lãnh đạo Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Lãnh đạo Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, khẳng định: "Đây là Hội thảo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang ra sức thi đua triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội".

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh về yêu cầu đổi mới mô hình phát triển đất nước.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cũng nhấn mạnh, văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu đổi mới mô hình phát triển đất nước theo hướng hiện đại, xanh, số và dựa trên tri thức; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để phát triển nhanh và bền vững đất nước. Đại hội nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh kinh tế số, xã hội số, công dân số; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh toàn cầu; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, số hóa, minh bạch và hiệu quả.

Hội thảo khoa học còn có sự tham gia, đóng góp ý kiến của gần 300 đại biểu là đại diện các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, Hội đồng lý luận Trung ương; các địa phương; các Viện Nghiên cứu; các chuyên gia, nhà khoa học; các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Việt Nam, sau gần 40 năm đổi mới đã trở thành nền kinh tế có quy mô đứng trong nhóm dẫn đầu ASEAN, đời sống nhân dân được cải thiện, vị thế quốc tế được nâng cao. Tuy nhiên, mô hình phát triển hiện nay đang bộc lộ nhiều hạn chế, chất lượng thể chế chưa theo kịp yêu cầu phát triển khiến thể chế trở thành “điểm nghẽn” của “điểm nghẽn”; tăng trưởng dựa nhiều vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ, năng suất lao động và năng lực đổi mới sáng tạo còn thấp, mức độ tự chủ công nghệ còn hạn chế.

Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp quý báu từ các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Trong tiến trình phát triển của các quốc gia, mô hình phát triển giữ vai trò là khung khổ tổng thể định hướng cho cách thức tổ chức nền kinh tế - xã hội và chi phối toàn bộ hoạt động hoạch định, thực thi chính sách. Ở mỗi giai đoạn lịch sử, các quốc gia đều chủ động lựa chọn và điều chỉnh mô hình phát triển phù hợp với điều kiện nội tại và bối cảnh quốc tế, cụ thể hóa qua hệ thống chiến lược và kế hoạch phát triển quốc gia. Thực tiễn phát triển ở các quốc gia thành công cho thấy năng lực nhận diện đúng thời cơ, chủ động và kịp thời đổi mới mô hình phát triển đất nước trước những biến động lớn về công nghệ và trật tự kinh tế toàn cầu là yếu tố quyết định thành công của các quốc gia.

Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, nhận định: "Mô hình tăng trưởng, mô hình phát triển và mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam là ba vòng tròn đồng tâm. Đổi mới mô hình phát triển Việt Nam vì thế không chỉ có đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, mà là đổi mới tổng thể tư duy phát triển, phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia, tổ chức xã hội và cách huy động, phân bổ nguồn lực; là nền tảng để hướng tới hoàn thiện mô hình chủ nghĩa xã hội và định hình con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Việt Nam. Đổi mới mô hình phát triển là điều kiện để Việt Nam vượt qua tư duy cũ, giới hạn phát triển cũ, tạo động lực mới và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược trong một thế giới biến động không ngừng và rất khó dự báo".

Trong mô hình phát triển mới, con người vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực và động lực nội sinh của phát triển. Cần phát triển toàn diện, xây dựng con người Việt Nam mới xã hội chủ nghĩa trong thế kỷ XXI có lòng yêu nước, có ý thức công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật; có tri thức, kỹ năng số, tư duy đổi mới sáng tạo và năng lực học tập suốt đời; có đạo đức, bản lĩnh văn hóa và khát vọng cống hiến. Con người Việt Nam mới, hiện đại không chỉ được thụ hưởng thành quả phát triển mà là chủ thể sáng tạo và thúc đẩy phát triển.

Hội thảo khoa học quốc gia tập trung thảo luận, đánh giá, làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; về đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Làm rõ thực trạng đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam, các kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm về đổi mới mô hình phát triển đất nước.

Kinh nghiệm của các địa phương tiêu biểu trong cả nước, trong đó có TP Hải Phòng về đổi mới mô hình phát triển; các mô hình mới, cách làm hay về các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng, anh ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế. Phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước; xu thế, dự báo chiến lược và định hướng tương lai Việt Nam đến năm 2045.

Đồng thời, hội thảo cũng tập trung xác lập những nội dung chủ yếu của mô hình phát triển đất nước giai đoạn 2026-2045; đề xuất những quan điểm, mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để chuyển đổi thành công sang mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Nhiều ý kiến đóng tại hội thảo đã hướng đến vấn đề đổi mới mô hình phát triển quốc gia của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là yêu cầu khách quan, cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Đây không chỉ là yêu cầu điều chỉnh mô hình tăng trưởng kinh tế, mà là quá trình tái cấu trúc tổng thể phương thức phát triển đất nước trên cả ba trụ cột: quản trị quốc gia và năng lực quyền lực quốc gia; phát triển kinh tế; phát triển xã hội và an sinh xã hội.

Sản xuất-Hạnh Vân - Minh Quang -Tuấn Chi

Đổi mới mô hình phát triển phải bắt đầu từ tái cấu trúc quản trị quốc gia

Tue, 26 May 2026 06:38:46 GMT

Chuyển đổi số, AI và cạnh tranh địa chính trị đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc phát triển toàn cầu, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam không còn dừng ở tăng trưởng kinh tế, mà mở rộng sang tái cấu trúc quản trị quốc gia, thể chế, xã hội và năng lực tự chủ chiến lược, với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giữ vai trò trung tâm…

Trình bày tại Hội thảo khoa học quốc gia “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số", GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh mô hình phát triển quốc gia cần được nhìn nhận như một cơ chế tổng thể nhằm huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực phục vụ các mục tiêu chiến lược về kinh tế, xã hội và con người trong từng giai đoạn lịch sử. Mô hình này bao gồm năm thành tố: quản trị quốc gia, phát triển kinh tế, phát triển xã hội, quản trị môi trường cùng đối ngoại và phòng thủ quốc gia.

TÁI CẤU TRÚC QUẢN TRỊ QUỐC GIA ĐỂ THÍCH ỨNG VỚI BỐI CẢNH MỚI

Nhận định thế giới bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với sự xuất hiện của AI đang làm đảo lộn nhiều yếu tố truyền thống, từ năng lực cạnh tranh, mô hình kinh tế cho tới cấu trúc quyền lực toàn cầu, GS. TS Hoàng Văn Cường cho biết nhiều quốc gia buộc phải tính toán lại chiến lược phát triển theo hướng tự chủ hơn về công nghệ, dữ liệu, năng lượng và chuỗi cung ứng.

GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh đổi mới mô hình phát triển không thể tách rời việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Ảnh: Việt Dũng

Ở trong nước, nhiều điểm nghẽn tiếp tục bộc lộ trong thể chế và quản trị quốc gia. Quá trình phân cấp, phân quyền được thúc đẩy mạnh hơn trong thời gian qua nhưng vẫn tồn tại không ít bất cập trong phối hợp quyền lực, cơ chế giám sát và tổ chức thực thi. Cùng với đó là áp lực từ mô hình tăng trưởng còn phụ thuộc nhiều vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, trong khi chất lượng nguồn nhân lực, an sinh xã hội, già hóa dân số và hệ thống y tế đang đặt ra nhiều thách thức mới.

Từ thực tiễn này, GS.TS Hoàng Văn Cường cho biết đổi mới mô hình phát triển phải bắt đầu từ đổi mới quản trị quốc gia. Trong đó, quá trình tái cấu trúc bộ máy cần tiếp tục theo hướng tinh gọn, rõ đầu mối nhưng đồng thời phải bảo đảm phối hợp liên ngành, liên vùng để tránh tình trạng phân mảnh trong điều hành.

Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Cùng với phân cấp, phân quyền là yêu cầu hoàn thiện cơ chế giám sát quyền lực nhằm hạn chế rủi ro thể chế và tạo không gian cho đổi mới sáng tạo trong thực thi công vụ. Đặc biệt, việc vận hành bộ máy không thể tiếp tục theo hướng cứng nhắc hay “robot hóa” cán bộ, mà cần hình thành đội ngũ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và có cơ chế bảo vệ những người đổi mới vì lợi ích chung.

Một yêu cầu khác được đặt ra là chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Nếu trước đây pháp luật chủ yếu được xây dựng để quản lý, thì nay cần chuyển sang tạo hành lang cho phát triển; nếu trước đây điều hành dựa nhiều vào quy trình và sự tuân thủ, thì nay phải chuyển sang quản trị theo mục tiêu và kết quả đầu ra. Đồng thời, quản trị quốc gia trong thời đại AI phải dựa trên dữ liệu và công nghệ số, với hệ sinh thái quản trị số đồng bộ và đầy đủ.

KHOA HỌC CÔNG NGHỆ PHẢI TRỞ THÀNH NỀN TẢNG CỦA MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN MỚI

Ở lĩnh vực kinh tế, đổi mới mô hình phát triển được đặt trong yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời mở đường cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tài sản số.

Hội thảo khoa học quốc gia “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số" diễn ra ngày 26/5/2026, tại TP. Hải Phòng. Ảnh: Việt Dũng.

Một trong những vấn đề được nhấn mạnh là cần hiểu và vận hành đúng cơ chế thị trường trong thực tiễn. Việc triển khai Luật Đất đai 2024 được nêu như ví dụ cho thấy quá trình chuyển sang cơ chế thị trường vẫn còn nhiều tranh luận và nguy cơ quay trở lại tư duy áp đặt hành chính nếu không có cách tiếp cận phù hợp.

Trong lĩnh vực xã hội, trọng tâm của giáo dục cần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực và khả năng sáng tạo. Trong thời đại số, kiến thức có thể tiếp cận từ nhiều nguồn khác nhau, trong khi năng lực thích ứng và tư duy đổi mới mới là yếu tố quyết định chất lượng nguồn nhân lực.

Cùng với đó, hệ thống y tế cũng đứng trước yêu cầu chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, đẩy mạnh phối hợp công – tư và ứng dụng chuyển đổi số. Dữ liệu sức khỏe điện tử được xem là nền tảng để giảm áp lực lên các bệnh viện tuyến trung ương và nâng cao khả năng chăm sóc sức khỏe từ cơ sở.

An sinh xã hội cũng cần chuyển từ hỗ trợ sau rủi ro sang chủ động phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh già hóa dân số và đô thị hóa diễn ra nhanh. Trong khi đó, văn hóa không còn được nhìn nhận chỉ là lĩnh vực hưởng thụ mà phải trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển.

Đối với quản trị môi trường, ESG được nhìn nhận không chỉ là thách thức mà còn là “luật chơi mới” để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và hội nhập quốc tế. Điều này kéo theo yêu cầu chuyển từ khai thác tài nguyên sang quản trị tài nguyên trên nền tảng kinh tế xanh, carbon thấp và kinh tế tuần hoàn.

Trong lĩnh vực đối ngoại và quốc phòng, mục tiêu không chỉ là mở rộng hợp tác kinh tế hay thu hút đầu tư, mà còn phải hướng tới nâng cao vị thế quốc gia và năng lực tự chủ chiến lược. Quốc phòng trong giai đoạn mới cũng ngày càng gắn chặt hơn với công nghệ hiện đại, hợp tác quốc tế và năng lực làm chủ khoa học công nghệ.

GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ đóng vai trò là động lực tăng trưởng, mà cần trở thành nền tảng xuyên suốt cho toàn bộ quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

-Tuấn Dũng

Đề xuất tăng số cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính trong danh mục cập nhật năm 2026

Tue, 26 May 2026 04:40:23 GMT

Dự thảo tờ trình Quyết định ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính năm 2026 đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng, lấy ý kiến, đã đề xuất bổ sung tăng thêm 1.237 cơ sở so với danh mục cập nhật tại Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg (2.166 cơ sở)...

Danh mục các lĩnh vực phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính bao gồm: năng lượng, giao thông vận tải (tiêu thụ năng lượng trong giao thông vận tải), xây dựng (tiêu thụ năng lượng trong ngành xây dựng; các quá trình công nghiệp trong sản xuất vật liệu xây dựng), các quá trình công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất, chất thải.

Theo dự thảo tờ trình, quá trình rà soát, cập nhật danh mục các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính được thực hiện trên cơ sở văn bản của các Bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cung cấp. Dự thảo đề xuất tổng số cơ sở trong danh sách cập nhật năm 2026 tăng thêm 1.237 cơ sở so với danh mục tại Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg. Các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cập nhật tăng ở tất cả các ngành công thương, xây dựng, giao thông vận tải, tài nguyên và môi trường

Theo đó, dự kiến các cơ sở ngành Công Thương gồm các nhà máy điện và cơ sở sản xuất công nghiệp có mức tiêu thụ năng lượng hàng năm từ 1.000 TOE trở lên, trong đó ghi nhận sự gia tăng số lượng các cơ sở thuộc nhóm ngành sản xuất linh kiện điện tử (chiếm 25-30%) và sản xuất sản phẩm từ nhựa (chiếm 15-18%).

Đề xuất tăng thêm số lượng các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính trong doanh mục cập nhật năm 2026. Ảnh minh họa

Với ngành Xây dựng tập trung chủ yếu vào các đơn vị sản xuất vật liệu xây dựng và vận hành tòa nhà thương mại lớn. Các cơ sở sản xuất vật liệu từ đất sét (gạch, ngói, gốm sứ) chiếm tỷ lệ cao nhất trong ngành với 45,7%, trong khi nhóm tòa nhà thương mại và dịch vụ lưu trú tại các đô thị đặc biệt chiếm khoảng 23,5%.

Ngành Giao thông vận tải dự kiến đề xuất 83 cơ sở, chiếm tỷ lệ 2,5% tổng số cơ sở trong danh mục (tăng 8 cơ sở so với Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg), bao gồm các doanh nghiệp vận tải hàng hóa, hành khách và đơn vị khai thác hạ tầng cảng hàng không, cảng biển có mức tiêu thụ năng lượng lớn. Cơ cấu ngành tập trung trọng điểm vào vận tải đường bộ và dịch vụ hỗ trợ hàng không, đảm bảo bao quát các đầu mối phát thải chính trong chuỗi cung ứng logistics.

Ngành môi trường tập trung vào các đơn vị xử lý, tiêu hủy chất thải rắn có công suất hoạt động lớn. Trong đó, hoạt động xử lý và tiêu hủy chất thải (bao gồm chôn lấp và đốt rác phát điện) chiếm 86,7% số lượng cơ sở thuộc lĩnh vực quản lý của ngành.

Theo dự thảo tờ trình, việc tăng số lượng cơ sở trong danh mục năm 2026 là kết quả của quá trình rà soát, cập nhật dữ liệu trên cơ sở văn bản cung cấp thông tin của các tỉnh, thành phố sau quá trình sáp nhập và theo các tiêu chí được quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP.

Thực tiễn triển khai và quá trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát cho thấy, cùng với việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu và biến động về quy mô sản xuất, tiêu thụ năng lượng của các cơ sở, một số cơ sở đã đáp ứng tiêu chí nhưng chưa được đưa vào danh mục ở các giai đoạn trước.

Việc cập nhật danh mục lần này nhằm bảo đảm tính đầy đủ, chính xác của hệ thống kiểm kê khí nhà kính, phục vụ công tác quản lý phát thải, phân bổ hạn ngạch theo lộ trình; không làm phát sinh đối tượng ngoài phạm vi điều chỉnh của chính sách.

Việc ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cập nhật năm 2026 nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giảm phát thải khí nhà kính; góp phần thực hiện cam kết của Việt Nam với quốc tế về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, đặc biệt đối với việc thực hiện Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và Thỏa thuận Paris.

Đây cũng là cơ sở cho việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính và giảm phát thải khí nhà kính, xác định mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính cho các cơ sở trong giai đoạn 2026- 2030. Kết quả kiểm kê khí nhà kính của các doanh nghiệp là cơ sở xác định phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, đồng thời là cơ sở để các doanh nghiệp tham gia thị trường carbon.

Trước đó, Chính phủ đã ký Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật). Theo danh mục cập nhật năm 2024, có 2.166 cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính trong đó có 1.805 cơ sở thuộc ngành công thương; 75 cơ sở thuộc ngành giao thông vận tải; 229 cơ sở thuộc ngành xây dựng và 57 cơ sở thuộc ngành tài nguyên và môi trường.

-Hằng Anh

[Trực tiếp]: Hội thảo khoa học quốc gia về đổi mới mô hình phát triển đất nước

Tue, 26 May 2026 01:04:15 GMT

8h ngày 26/5/2026 tại Hải Phòng, Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”...

Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiệm vụ được Bộ Chính trị giao, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp các ban, bộ, ngành trung ương và cơ quan liên quan xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Để cung cấp luận cứ phục vụ xây dựng Đề án, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp cùng Học Viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Thành ủy Hải Phòng, Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” vào sáng ngày 26 tháng 5 năm 2026 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn, Phường Thủy Nguyên, TP. Hải Phòng.

Hội thảo có sự tham dự và chủ trì của: Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng; Đồng chí Dương Trung Ý, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Đồng chí Vũ Trọng Lâm, Giám đốc Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật; và đại diện Lãnh đạo Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

Với mục đích cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng Đề án Đổi mới mô hình phát đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hội thảo sẽ thảo luận, đánh giá toàn các nội dung chính sau:

(i) Làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; về đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;

(ii) Làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về mô hình phát triển đất nước qua 40 năm Đổi mới; về chủ trương, đường lối của Đảng trong Văn kiện Đại hội XIV về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế);

(iii) Làm rõ thực trạng đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam qua 40 năm Đổi mới, các kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế);

(iv) Làm rõ kinh nghiệm của các địa phương tiêu biểu trong cả nước, trong đó có Thành phố Hải Phòng về đổi mới mô hình phát triển; các mô hình mới, cách làm hay về các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế …. để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bao trùm;

(v) Phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước; phân tích xu thế, dự báo chiến lược và định hướng tương lai Việt Nam đến năm 2045;

(vi) Xác lập những nội dung chủ yếu của mô hình phát triển đất nước giai đoạn 2026-2045 (về triết lý, nền tảng, trụ cột, động lực, cơ chế vận hành…). Đề xuất những quan điểm, mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để chuyển đổi thành công sang mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Hội thảo bao gồm hai phiên chính, gồm:

Phiên tham luận gồm các báo cáo với chủ đề: (i) Một số luận bàn về đổi mới mô hình phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới; (ii) Kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam: Xây dựng năng lực sản xuất quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; (iii) 5 giải pháp để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững 20 năm (2026-2045), tiền đề quan trọng nhất để trở thành nước giàu mạnh, phát triển bền vững, người dân hạnh phúc trong thế kỷ XXI; (iv) Xây dựng và triển khai mô hình phát triển Thành phố Hải Phòng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; và (v) Đưa các doanh nghiệp Việt Nam lên tầm cao mới trong lĩnh vực công nghệ.

Phóng sự dẫn đề trước phiên thảo luận phỏng vấn các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý về thực trạng, quan điểm, giải pháp chiến lược nhằm chuyển đổi mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường, khoa học, công nghệ, văn hóa, quốc phòng – an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế, quản trị quốc gia.

Phiên thảo luận đề cập, phân tích, đánh giá và gợi mở các giải pháp có tính chiến lược nhằm đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phiên thảo luận có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường, khoa học, công nghệ, văn hóa, quốc phòng – an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế, quản trị quốc gia, đại diện các tổ chức quốc tế, đại diện các bộ, ngành, địa phương, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

Bên cạnh đó, Hội thảo còn có sự tham dự và tham gia thảo luận của gần 300 đại biểu là đại diện: các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, Hội đồng lý luận Trung ương; các sở, ban, ngành địa phương; các viện nghiên cứu, đại học, trường đại học; các chuyên gia, nhà khoa học; các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; và các phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí đưa tin về Hội thảo.

-Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy

AI trở thành động lực, “đòn bẩy” thúc đẩy hạ tầng giao thông xanh, thông minh

Mon, 25 May 2026 15:55:29 GMT

Trước áp lực giảm phát thải và mục tiêu Net Zero, ngành giao thông vận tải đường bộ đang bước vào giai đoạn “chuyển đổi kép”, nơi xanh hóa và chuyển đổi số được thúc đẩy song hành. Trong đó, AI, dữ liệu và hạ tầng thông minh được xem là động lực quan trọng định hình mô hình giao thông tương lai...

Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của nhân loại, thúc đẩy nhiều quốc gia đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang mô hình giao thông xanh, phát triển logistics bền vững và ứng dụng hệ thống giao thông thông minh (ITS).

Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB), hoạt động đốt cháy xăng và dầu diesel của phương tiện đường bộ là nguồn phát thải khí nhà kính lớn nhất trong lĩnh vực giao thông. Tại Việt Nam, giao thông đường bộ chiếm tới 85% lượng phát thải khí nhà kính của toàn ngành vận tải.

Bên cạnh xu hướng chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp và sử dụng năng lượng sạch, Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu sử dụng hạ tầng. Thực tế cho thấy, quá trình xanh hóa sẽ khó đạt hiệu quả tối đa nếu không đi cùng các giải pháp quản trị thông minh dựa trên dữ liệu và công nghệ.

GIAO THÔNG XANH SONG HÀNH CÙNG CHUYỂN ĐỔI SỐ

Ngành giao thông vận tải Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các công nghệ mới như hệ thống điều hành giao thông thông minh, thanh toán không tiền mặt hay phân tích dữ liệu thời gian thực đang trở thành yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu nguồn lực và hướng đến phát triển bền vững.

Trong thời gian qua, Chính phủ liên tiếp ban hành nhiều chính sách tạo nền tảng pháp lý cho quá trình này. Theo đó, đối với giao thông thông minh, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 2692/QĐ-TTg năm 2025 phê duyệt Đề án ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong giao thông; Quyết định 456/QĐ-TTg năm 2026 định hướng xây dựng trung tâm dữ liệu, giám sát và điều hành giao thông giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Song song đó, hệ thống pháp lý về dữ liệu và AI cũng từng bước hoàn thiện. Nghị định 151/2024/NĐ-CP quy định xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu giao thông đường bộ tập trung tại Bộ Công an; Quyết định 502/QĐ-TTg năm 2026 phê duyệt phương án kết nối dữ liệu camera giám sát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các trung tâm điều hành đô thị thông minh.

Đặc biệt, các đạo luật được xây dựng và ban hành trong thời gian qua như: Luật Dữ liệu 2024, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, tạo nền tảng cho quản trị dữ liệu, quản lý rủi ro và phát triển AI.

AI không chỉ là công nghệ hỗ trợ mà đang trở thành công cụ giúp cơ quan quản lý nhà nước chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động dự báo và phòng ngừa các vấn đề phát sinh trong giao thông. Tuy nhiên, tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật vẫn là rào cản, đòi hỏi sớm hình thành kiến trúc dữ liệu liên thông và khung pháp lý phù hợp để AI phát huy tối đa giá trị.

Bà Bùi Thị Cẩm Tú, đại diện Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng)

Phác họa bức tranh chuyển đổi xanh ngành giao thông, ThS. Trần Đức Sự, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ (Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh), cho biết ngành giao thông hiện chiếm khoảng 21% tổng phát thải quốc gia.

“Xanh hóa không chỉ là áp lực mà còn là cơ hội tái cấu trúc ngành, trong đó AI đóng vai trò động lực thúc đẩy”, ông Sự nhấn mạnh.

Ông Sự đồng thời chỉ ra 6 trục ứng dụng AI trọng tâm gồm: hạ tầng, phương tiện, vận hành, sản xuất, năng lượng và nghiên cứu - phát triển, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi kép trong ngành giao thông vận tải.

Theo các chuyên gia, để hiện thực hóa mục tiêu xanh hóa giao thông, việc chuyển đổi phương tiện chỉ là một phần của “bài toán”. Song hành cùng quá trình đó, ngành giao thông vận tải đang chuyển dần sang cách tiếp cận toàn diện hơn, kết hợp giữa chiến lược giảm phát thải với ứng dụng công nghệ số và AI trong quản lý, vận hành.

Cùng với sự hoàn thiện của chính sách và hành lang pháp lý, quá trình chuyển đổi xanh trong giao thông được kỳ vọng sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, từ thay đổi công nghệ đơn lẻ sang tái cấu trúc toàn diện hệ sinh thái giao thông.

AI TĂNG TỐC HIỆN DIỆN TRONG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ

Ở góc độ quản lý hạ tầng đô thị, bà Bùi Thị Cẩm Tú, đại diện Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), cho rằng AI giúp cơ quan quản lý chuyển từ trạng thái phản ứng sang dự báo và phòng ngừa chủ động.

Minh chứng tại Hà Nội, trung tâm điều khiển AI kết nối 1.837 camera tại 195 nút giao đã giúp giảm 31% thời gian di chuyển trên các tuyến “sóng xanh”. Tuy nhiên, bà Tú cũng lưu ý những thách thức trong phân tán dữ liệu và thiếu thống nhất về chuẩn kỹ thuật.

Hình ảnh một chiếc ô tô đi sai làn được camera AI ghi lại - Nguồn: Cục CSGT

Thực tế, quá trình ứng dụng AI trong giao thông tại Việt Nam đang từng bước chuyển từ định hướng chính sách sang triển khai cụ thể. Liên quan đến định hướng phát triển giao thông đô thị thông minh, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh mới đây đề xuất mở rộng ứng dụng AI trong điều khiển tín hiệu giao thông tại nhiều tuyến cửa ngõ nhằm thay thế phương thức vận hành truyền thống.

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, việc kết hợp AI với mô hình bản sao số (Digital Twin) không chỉ hỗ trợ xử lý tình huống theo thời gian thực mà còn có khả năng phân tích dữ liệu, mô phỏng diễn biến giao thông và dự báo nguy cơ ùn tắc, qua đó giúp cơ quan quản lý chủ động điều tiết từ sớm.

Mặt khác, theo ông Lê Yên Thanh, Giám đốc Công nghệ Go Labs, những hệ thống thanh toán thông minh, thanh toán không tiền mặt như AFC trong giao thông công cộng tại TP. Hồ Chí Minh không chỉ số hóa quy trình soát vé mà còn tạo ra dữ liệu hành trình có giá trị phục vụ phân tích nhu cầu hành khách và tối ưu khai thác.

Việc số hóa quy trình soát vé không chỉ mang lại sự tiện lợi mà còn tạo ra nền tảng dữ liệu di chuyển quan trọng. Thông qua hệ thống này, cơ quan quản lý và đơn vị vận tải có thể ứng dụng AI để phân tích dữ liệu hành trình, dự báo nhu cầu hành khách theo từng khung giờ và tối ưu biểu đồ xuất bến, qua đó nâng cao hiệu suất khai thác và giảm thời gian chờ đợi cho người dân.

TP. Hồ Chí Minh là một trong những địa phương đi đầu cả nước về ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông đô thị. Từ năm 2019, Thành phố đã đưa vào vận hành Trung tâm điều hành giao thông thông minh đặt gần hầm sông Sài Gòn, trung tâm đầu tiên của cả nước.

-Vân Nguyễn

Phân tầng tiêu chí áp dụng khung tiêu chuẩn ESG theo quy mô doanh nghiệp

Mon, 25 May 2026 10:02:55 GMT

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân loại tiêu chí thành tiêu chí tuân thủ pháp luật và tiêu chí tự nguyện tuân thủ áp dụng theo quy mô doanh nghiệp. Cơ chế phân tầng theo quy mô (3/6/12/18 trên 35 tiêu chí tự nguyện) được thiết kế nhằm bảo đảm khung tiêu chí vừa đủ thách thức, vừa khả thi cho từng nhóm chủ thể: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; doanh nghiệp siêu nhỏ; doanh nghiệp vừa và lớn...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có báo cáo tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Dự thảo thu hút sự quan tâm đóng góp ý kiến của các Bộ ngành, Hiệp hội doanh nghiệp và các địa phương.

THỰC THI ESG TRONG SME CÒN KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, dự thảo hiện đặt ra một khung ESG có cấu trúc khá gần chuẩn quốc tế, gồm nhiều nội dung như: hệ thống quản lý môi trường phù hợp ISO 14001 hoặc tương đương; đánh giá định kỳ rủi ro môi trường và rủi ro khí hậu theo ISO 14001 và/hoặc TCFD/ISSB; có mục tiêu môi trường và khí hậu trung hạn, dài hạn; cơ chế quản trị và trách nhiệm quản lý các vấn đề môi trường trong tổ chức.

Các yêu cầu này phù hợp với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp niêm yết hoặc doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Những doanh nghiệp này thường đã có bộ phận ESG hoặc bộ phận tuân thủ; có hệ thống kiểm soát nội bộ; có dữ liệu quản trị tương đối hoàn chỉnh; có ngân sách thuê tư vấn, kiểm toán, xác minh độc lập.

Ngược lại, đa số SME Việt Nam chưa có bộ phận ESG chuyên trách; chưa có hệ thống thu thập dữ liệu ESG định kỳ; chưa quen với các khung TCFD/ISSB, quản trị rủi ro khí hậu, báo cáo phi tài chính; rất nhạy cảm với chi phí tuân thủ, thời gian lập hồ sơ, chi phí thuê tư vấn và chi phí xác minh.

Với SME, chỉ nên yêu cầu các tiêu chí nền tảng, trọng yếu về tuân thủ pháp luật, quản trị tối thiểu, an toàn lao động, sử dụng năng lượng- tài nguyên ở mức cơ bản, có lộ trình nâng dần. Ảnh minh họa

Mặc dù dự thảo có phân tầng theo quy mô doanh nghiệp, nhưng việc yêu cầu các doanh nghiệp SME, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh lập báo cáo ESG định kỳ theo mẫu và đáp ứng các tiêu chí bắt buộc trong Phụ lục III vẫn là một gánh nặng đáng kể nếu không có cơ chế hướng dẫn, hỗ trợ, huấn luyện và chuẩn hóa biểu mẫu ở mức tối giản.

“Nói cách khác, dự thảo hiện có thể phù hợp với logic quản trị của doanh nghiệp lớn, nhưng chưa thật sự có thể thực thi với SME”, Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nêu rõ.

Từ thực tế phân tích, Hiệp hội đề xuất bổ sung/sửa đổi Điều 6 và Phụ lục III, VI theo hướng thiết kế riêng bộ tiêu chí ESG cốt lõi cho SME, số lượng ít hơn, ngôn ngữ đơn giản hơn, chứng từ chứng minh dễ hơn.

Ngoài ra, Hiệp hội kiến nghị tách 3 cấp độ áp dụng: Doanh nghiệp lớn/FDI/niêm yết; SME; Hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh.

Với SME, chỉ yêu cầu các tiêu chí nền tảng, trọng yếu về tuân thủ pháp luật, quản trị tối thiểu, an toàn lao động, sử dụng năng lượng- tài nguyên ở mức cơ bản, có lộ trình nâng dần. Với hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh, chuyển sang checklist (danh sách kiểm tra) tối giản.

BẢO ĐẢM KHUNG TIÊU CHÍ VỪA ĐẦY ĐỦ TRÁCH NHIỆM, VỪA KHẢ THI CHO TỪNG NHÓM CHỦ THỂ

Theo thuyết minh Dự thảo, Phụ lục III gồm 52 tiêu chí ESG, trong đó doanh nghiệp lớn và các đối tượng còn lại phải bảo đảm thông tin tối thiểu 40/52 tiêu chí; còn SME, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải bảo đảm các tiêu chí bắt buộc theo từng quy mô.

Nhìn nhận vấn đề này, Hiệp hội nhận thấy một số hạn chế. Cách tiếp cận theo số lượng tiêu chí còn cơ học: Quy định 40/52 tiêu chí chưa phản ánh mức độ trọng yếu khác nhau giữa các tiêu chí. Một tiêu chí về công bố thông tin không thể có trọng lượng như một tiêu chí về kiểm soát phát thải, an toàn lao động, chống tham nhũng hay quản trị rủi ro.

Khung tiêu chí còn thiên về kiểm tra sự tồn tại của chính sách, quy trình và hồ sơ hơn là đánh giá kết quả đầu ra: Nếu doanh nghiệp chỉ chứng minh “có quy trình”, “có mục tiêu”, “có cơ chế” thì vẫn có thể đáp ứng trên giấy tờ mà chưa phản ánh tác động thực tế.

Điều này có nguy cơ trùng lặp với nghĩa vụ tuân thủ đã có trong pháp luật chuyên ngành: Nhiều nội dung môi trường, lao động, an toàn, kế toán, công khai thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân vốn đã được quy định ở các văn bản khác. Nếu Phụ lục III không được rà soát để tinh gọn, Hiệp hội cho rằng SME sẽ phải làm thêm một vòng hồ sơ mà chưa chắc tạo ra giá trị quản trị mới…

Nhóm tiêu chí tự nguyện tuân thủ được phân theo quy mô: cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh thực hiện tối thiểu 3/35 tiêu chí; Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thực hiện tối thiểu 6/35 tiêu chí; doanh nghiệp quy mô vừa thực hiện tối thiểu 12/35 tiêu chí, các doanh nghiệp còn lại thực hiện tối thiểu 18/35 tiêu chí.

Từ thực tế đó, Hiệp hội đề xuất chỉnh sửa, chia tiêu chí ESG thành 3 nhóm: Nhóm các tiêu chí trọng yếu mang tính cốt lõi, bắt buộc; Nhóm các tiêu chí khuyến khích áp dụng; Nhóm các tiêu chí nâng cao.

Ngoài ra, thay cơ chế “đếm số lượng tiêu chí”; bằng cơ chế trọng số theo trụ cột E/S/G hoặc theo nhóm tiêu chí trọng yếu; đồng thời bổ sung chỉ số đầu ra định lượng đối với những tiêu chí có thể đo được. Ngoài ra quy định rõ tiêu chí nào tự khai, tiêu chí nào cần tài liệu chứng minh, tiêu chí nào cần xác minh độc lập.

Cùng quan tâm góp ý vấn đề này, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho rằng về áp dụng khung tiêu chuẩn ESG, yêu cầu báo cáo và số lượng tiêu chí áp dụng còn cao, chưa phù hợp với năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Do đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị phân loại đối tượng áp dụng và quy định mức độ phù hợp, bảo đảm tính khả thi.

Trước các ý kiến này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tiếp thu một phần; đã rà soát, hoàn thiện Phụ lục VI theo hướng tách riêng tiêu chí tuân thủ pháp luật và tiêu chí tự nguyện tuân thủ.

Theo đó, nhóm tiêu chí tự nguyện tuân thủ được phân theo quy mô: cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh thực hiện tối thiểu 3/35 tiêu chí; Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thực hiện tối thiểu 6/35 tiêu chí;

Đối với doanh nghiệp quy mô vừa thực hiện tối thiểu 12/35 tiêu chí, các doanh nghiệp còn lại thực hiện tối thiểu 18/35 tiêu chí.

“Nhóm tiêu chí tự nguyện tuân thủ này được xây dựng nhằm bảo đảm khung tiêu chí vừa đầy đủ trách nhiệm, vừa khả thi cho từng nhóm chủ thể”, báo cáo tiếp thu giải trình của Bộ nhấn mạnh.

-Tùng Dương

Nắng nóng, mưa dông và bụi Sahara cùng lúc bao trùm Bồ Đào Nha

Mon, 25 May 2026 08:02:37 GMT

Bồ Đào Nha đang trải qua một đợt thời tiết cực đoan hiếm gặp khi nắng nóng gay gắt, mưa dông mạnh và bụi sa mạc Sahara đồng thời xuất hiện trên diện rộng. Giới khí tượng cảnh báo hiện tượng này không chỉ gây rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng, giao thông và môi trường mà còn phản ánh những biến động khí hậu ngày càng khó lường tại Nam Âu…

Nhiệt độ tại nhiều khu vực được dự báo có thể lên tới gần 40 độ C trong những ngày tới.

Viện Biển và Khí quyển Bồ Đào Nha (IPMA) cho biết cuối tuần này, nhiệt độ tại nhiều khu vực trên lãnh thổ nước này sẽ cao hơn đáng kể so với mức trung bình của thời điểm hiện tại trong năm. Trong khi đó, một khối không khí nhiệt đới từ Bắc Phi đang mang theo bụi từ sa mạc Sahara tiến vào bán đảo Iberia, tạo nên hiện tượng thời tiết phức hợp hiếm thấy.

Theo dự báo, nhiệt độ tại phần lớn lãnh thổ Bồ Đào Nha đại lục có thể dao động từ 30-35 độ C, riêng một số khu vực nội địa thuộc thung lũng sông Tagus có khả năng chạm ngưỡng 39 độ C. Nhiệt độ tối thiểu cũng tăng mạnh trên phạm vi toàn quốc, phổ biến quanh mức 20 độ C.

IPMA nhận định đây là một đợt nắng nóng “bất thường đối với thời điểm này trong năm”, đặc biệt khi mới đang ở giai đoạn cuối mùa xuân và đầu mùa hè.

THỜI TIẾT CỰC ĐOAN XUẤT HIỆN ĐỒNG THỜI

Điểm đáng chú ý là nền nhiệt cao không xuất hiện đơn lẻ mà đi kèm các hiện tượng thời tiết cực đoan khác. Dọc các khu vực ven biển, mây và mưa rào được dự báo sẽ xuất hiện rải rác. Trong khi đó, các vùng nội địa có nguy cơ xảy ra mưa lớn, mưa đá và dông sét.

Các chuyên gia khí tượng cho biết độ ẩm tăng mạnh có thể khiến nhiệt độ tại một số khu vực giảm nhẹ trong thời gian có mưa, nhưng đồng thời lại làm gia tăng cảm giác oi bức và khó chịu.

Song song với nắng nóng và dông lốc, lượng lớn bụi lơ lửng từ Bắc Phi cũng đang di chuyển tới Bồ Đào Nha. Theo IPMA, điều kiện khí quyển hiện nay “thuận lợi cho quá trình vận chuyển bụi từ Bắc Phi”, và hiện tượng này có thể kéo dài ít nhất đến hết ngày thứ Bảy.

Tại nhiều khu vực ở bán đảo Iberia, bầu trời đã bắt đầu xuất hiện sắc vàng nhạt đặc trưng do bụi Sahara gây ra. Hiện tượng này thường làm giảm chất lượng không khí và khiến tầm nhìn suy giảm đáng kể.

Theo IPMA, tám quận gồm Bragança, Vila Real, Braga, Viana do Castelo, Aveiro, Porto, Viseu và Guarda đã được đặt trong tình trạng cảnh báo vàng do nguy cơ mưa lớn và dông sét. Đây là mức thấp nhất trong hệ thống cảnh báo ba cấp của cơ quan khí tượng Bồ Đào Nha, nhưng vẫn phản ánh nguy cơ thời tiết nguy hiểm đối với các hoạt động thường ngày.

Không chỉ riêng Bồ Đào Nha, nhiều quốc gia Nam Âu trong những năm gần đây cũng thường xuyên phải đối mặt với các đợt thời tiết cực đoan diễn ra đồng thời, từ nắng nóng kéo dài, hạn hán cho tới mưa lớn bất thường và cháy rừng diện rộng. Các chuyên gia khí hậu cho rằng hiện tượng khí quyển ngày càng biến động là một trong những dấu hiệu cho thấy khu vực Địa Trung Hải đang chịu ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu toàn cầu.

BỤI SAHARA DI CHUYỂN HÀNG NGHÌN KM VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG HAI MẶT

Các chuyên gia cho biết hiện tượng bụi Sahara bắt nguồn từ những cơn bão cát mạnh tại sa mạc Sahara ở Bắc Phi. Gió lớn cuốn cát và bụi lên tầng khí quyển, tạo thành các đám bụi khổng lồ có thể di chuyển qua nhiều châu lục.

Theo Meteo Tras os Montes - một nền tảng chuyên cung cấp thông tin khí tượng tại Bồ Đào Nha - các hạt bụi lớn và nặng thường rơi xuống gần nơi phát sinh, trong khi những hạt nhỏ và nhẹ hơn có thể bay lên độ cao hàng nghìn mét và lơ lửng trong khí quyển suốt nhiều ngày.

Khi đạt độ cao trên 1.500 mét, các hạt bụi nhẹ này đi vào các dòng không khí mạnh và bắt đầu hành trình vượt Địa Trung Hải cũng như Đại Tây Dương.

“Tùy điều kiện thời tiết, các khối bụi này có thể di chuyển hàng nghìn km”, Meteo Trás os Montes cho biết. Một phần bụi sẽ tới châu Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, trong khi phần khác thậm chí vượt Đại Tây Dương tới châu Mỹ.

Hiện tượng bụi Sahara thực tế không phải hiếm tại Nam Âu, nhưng tần suất và cường độ của các đợt bụi lớn trong vài năm gần đây đang có xu hướng gia tăng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm thay đổi mô hình gió và nhiệt độ toàn cầu.

Giới chức y tế cảnh báo nồng độ bụi cao trong không khí có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt với người già, trẻ nhỏ và những người mắc bệnh hô hấp.

Các triệu chứng phổ biến gồm kích ứng mắt, dị ứng, khó thở, hen suyễn hoặc viêm phế quản. Trong những ngày bụi dày đặc, chất lượng không khí tại nhiều khu vực có thể giảm xuống mức không an toàn đối với nhóm dân cư nhạy cảm.

Ngoài ảnh hưởng sức khỏe, lớp bụi mịn lơ lửng còn tạo ra hiện tượng mù khô, làm giảm tầm nhìn và gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông, nhất là trên các tuyến đường cao tốc.

Cùng với đó, sự kết hợp giữa bụi sa mạc và nền nhiệt cao còn khiến bầu không khí trở nên ngột ngạt hơn, đặc biệt tại các đô thị lớn. Một số chuyên gia môi trường cho rằng các đợt bụi Sahara xuất hiện thường xuyên hơn có thể làm gia tăng áp lực đối với hệ thống y tế công cộng tại các nước Nam Âu trong tương lai.

Tuy nhiên, bụi Sahara cũng mang lại một số tác động tích cực đối với hệ sinh thái tự nhiên. Theo Meteo Trás os Montes, bụi sa mạc rất giàu khoáng chất, đặc biệt là sắt và phốt pho. Khi rơi xuống đại dương, lượng khoáng chất này trở thành nguồn dinh dưỡng quan trọng cho sinh vật phù du - nền tảng của chuỗi thức ăn biển.

Khi lắng xuống mặt đất, bụi Sahara cũng hoạt động như một dạng “phân bón tự nhiên”, bổ sung khoáng chất cho đất đai.

NAM ÂU TIẾP TỤC ĐỐI MẶT ÁP LỰC KHÍ HẬU GIA TĂNG

Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy bụi từ Sahara thậm chí còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dưỡng chất cho rừng mưa Amazon sau khi vượt Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng nếu các hiện tượng thời tiết cực đoan liên quan tới bụi Sahara xuất hiện với tần suất ngày càng dày đặc, lợi ích sinh thái có thể không đủ để bù đắp những tác động tiêu cực đối với sức khỏe con người và môi trường đô thị.

IPMA dự báo đợt nắng nóng hiện nay có thể tiếp tục gia tăng cường độ trong tuần tới. Nhà chức trách Bồ Đào Nha đã đưa ra hàng loạt khuyến cáo nhằm giảm thiểu nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Người dân được khuyến nghị uống nhiều nước hơn bình thường, tránh sử dụng đồ uống có cồn, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong khoảng thời gian từ 11 giờ sáng đến 17 giờ chiều và tìm nơi mát hoặc có điều hòa ít nhất từ hai đến ba giờ mỗi ngày.

Cơ quan y tế cũng khuyến cáo người dân sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF trên 30, đồng thời giảm các hoạt động thể chất ngoài trời trong thời gian nhiệt độ đạt đỉnh.

Giới chức khí tượng cảnh báo đợt nắng nóng lần này có thể chỉ là khởi đầu cho một mùa hè khắc nghiệt tại khu vực Nam Âu. Trong những năm gần đây, các nước quanh Địa Trung Hải liên tục ghi nhận nhiệt độ kỷ lục, cháy rừng diện rộng và tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng.

Nhiều chuyên gia nhận định khu vực Địa Trung Hải đang trở thành một trong những “điểm nóng khí hậu” của thế giới, nơi các tác động của biến đổi khí hậu diễn ra nhanh và rõ rệt hơn mức trung bình toàn cầu.

Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng xuất hiện với tần suất dày đặc hơn, đợt nắng nóng kèm bụi Sahara tại Bồ Đào Nha được xem là một lát cắt cho thấy tác động ngày càng mang tính toàn cầu của biến đổi khí hậu. Những khối bụi có thể di chuyển hàng nghìn km xuyên lục địa cũng phản ánh thực tế rằng các biến động môi trường hiện nay không còn giới hạn trong phạm vi một quốc gia hay khu vực riêng lẻ.

Các chuyên gia cho rằng từ Nam Âu tới châu Á hay châu Mỹ, nhiều nền kinh tế đang đồng thời phải đối mặt với áp lực kép: thích ứng với thời tiết cực đoan trong ngắn hạn và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh trong dài hạn. Điều này khiến vấn đề khí hậu ngày càng trở thành thách thức toàn cầu gắn trực tiếp với an ninh y tế, năng lượng, lương thực và phát triển kinh tế bền vững.

Euronews-TRrng Hoàng

Tín chỉ carbon rừng được bán theo hợp đồng, trên sàn giao dịch carbon từ 15/7

Mon, 25 May 2026 07:07:54 GMT

Quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng vừa được Chính phủ ban hành đã thiết lập khung pháp lý đầy đủ để các địa phương, chủ rừng triển khai dịch vụ; thúc đẩy phát triển thị trường carbon rừng, tạo nguồn thu mới, nâng cao thu nhập cho chủ rừng và người dân...

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Có hiệu lực từ ngày 15/7/2026, Nghị định quy định về đối tượng, hình thức chi trả, mức chi trả và quản lý, sử dụng tiền dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng; dự án carbon rừng, xác định kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon rừng được cung ứng.

CHỦ RỪNG ĐƯỢC HỢP TÁC, LIÊN KẾT VỚI TỔ CHỨC, CÁ NHÂN THỰC HIỆN DỰ ÁN CARBON RỪNG

Theo Nghị định, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng là hoạt động cung ứng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon rừng. Kết quả giảm phát thải khí nhà kính của rừng là lượng giảm phát thải khí nhà kính và lượng tăng hấp thụ carbon của rừng tại thời điểm xác định so với thời điểm tham chiếu theo tiêu chuẩn carbon rừng trong nước hoặc tiêu chuẩn carbon rừng quốc tế, được tính bằng tấn CO2 hoặc tấn CO2 tương đương.

Dự án carbon rừng là dự án tạo ra kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng từ hoạt động hạn chế mất rừng và suy thoái rừng; bảo tồn, nâng cao trữ lượng carbon và quản lý bền vững tài nguyên rừng (REDD+); trồng rừng, xúc tiến tái sinh tự nhiên; làm giàu rừng, nuôi dưỡng rừng tự nhiên; nâng cao năng suất, kéo dài chu kỳ kinh doanh rừng trồng; canh tác lâm nông kết hợp và trồng cây phân tán.

Nghị định xác định rõ nguyên tắc cung ứng và sử dụng dịch vụ hấp thụ, lưu giữ carbon của rừng phải đảm bảo công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; đồng thời hài hòa lợi ích giữa nhà nước, chủ rừng và các bên liên quan, đảm bảo quốc phòng an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái.

Việc cung ứng và sử dụng dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng không được ảnh hưởng đến việc thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính mà Việt Nam tham gia.

Kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng đã được trao đổi, chuyển nhượng theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch carbon thì bên cung ứng hoặc đại diện chủ sở hữu kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng không được trao đổi, chuyển nhượng cho các bên sử dụng khác.

Chủ rừng được sở hữu kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng tạo ra từ dự án carbon rừng do chủ rừng thực hiện. Ảnh minh họa

Đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là đại diện chủ sở hữu kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng tạo ra từ dự án carbon rừng do cơ quan chuyên môn thuộc Bộ thực hiện;

UBND cấp tỉnh là đại diện chủ sở hữu kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng tạo ra từ dự án carbon rừng do cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh (cơ quan chuyên môn cấp tỉnh) thực hiện;

Chủ rừng được sở hữu kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng tạo ra từ dự án carbon rừng do chủ rừng thực hiện.

Nguồn tiền thu được từ trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng của chủ rừng là tổ chức đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân được ưu tiên hỗ trợ bảo vệ, phát triển rừng và sinh kế cho cộng đồng dân cư, xây dựng dự án carbon rừng, đo đạc, báo cáo, thẩm định và xây dựng cơ sở dữ liệu về lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Việc trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng ra thị trường quốc tế thực hiện theo quy định của Chính phủ về trao đổi quốc tế kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon.

Đáng chú ý, chủ rừng được hợp tác, liên kết với tổ chức, cá nhân để thực hiện dự án carbon rừng; xây dựng, đo đạc, báo cáo, thẩm định, cấp tín chỉ carbon rừng và chia sẻ kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng theo quy định.

XÁC ĐỊNH GIÁ TRAO ĐỔI, CHUYỂN NHƯỢNG KẾT QUẢ GIẢM PHÁT THẢI, TÍN CHỈ CARBON RỪNG

Nghị định yêu cầu với bên cung ứng dịch vụ hoặc đại diện chủ sở hữu đáp ứng các yêu cầu xây dựng, đăng ký dự án carbon rừng; tổ chức đo đạc, báo cáo, thẩm định kết quả giảm phát thải; được cấp tín chỉ carbon rừng theo quy định; thực hiện nghĩa vụ đóng góp kết quả giảm phát thải và các nghĩa vụ tài chính về thuế, phí, lệ phí (nếu có) theo quy định.

Việc cung ứng dịch vụ được thực hiện thông qua trao đổi, chuyển nhượng theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch carbon; chỉ được trao đổi, chuyển nhượng lượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng sau khi được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận.

Bên sử dụng dịch vụ đáp ứng các yêu cầu hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp và pháp luật khác có liên quan của Việt Nam; thực hiện đúng nội dung theo hợp đồng quy định hoặc tuân thủ quy định của Chính phủ về sàn giao dịch carbon trong nước và các sàn giao dịch carbon khác; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về thuế, phí, lệ phí (nếu có) theo quy định.

Theo quy định, bên sử dụng dịch vụ trả tiền trực tiếp cho bên cung ứng dịch vụ theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch carbon. Bên sử dụng dịch vụ trả tiền cho bên cung ứng dịch vụ ủy thác qua Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng theo hợp đồng quy định hoặc trên sàn giao dịch carbon.

Nghị định quy định, mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng là số tiền được tính bằng Đồng Việt Nam trên 1 tấn CO2 hoặc 01 tấn CO2 tương đương hoặc 01 tín chỉ carbon rừng. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định phương pháp xác định mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân.

hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng là một trong 5 loại dịch vụ môi trường rừng. Ảnh minh họa

Giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng được xác định thông qua hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch carbon được tính bằng đồng Việt Nam. Trường hợp chuyển nhượng ra nước ngoài, giá trao đổi, chuyển nhượng được tính bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật Việt Nam về quản lý ngoại hối.

Mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân được xác định theo nguyên tắc bù đắp chi phí xây dựng, đăng ký, đo đạc, báo cáo, thẩm định, cấp, xác nhận kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng; hỗ trợ chi phí bảo vệ và phát triển rừng, hỗ trợ phát triển kinh kế; thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Bên cạnh đó, phải phù hợp với quan hệ cung- cầu và điều kiện thị trường tại thời điểm xác định mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng. Việc xác định mức chi trả cũng theo nguyên tắc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức, cá nhân cung ứng và sử dụng kết quả giảm phát thải, tín chỉ carbon rừng.

Tại cuộc họp xây dựng nghị định này mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chỉ rõ: hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng là một trong 5 loại dịch vụ môi trường rừng theo quy định tại Luật Lâm nghiệp năm 2017. Tuy nhiên đến nay chưa được triển khai do thiếu quy định pháp lý cụ thể.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc ban hành Nghị định này là hết sức cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay để tạo khung pháp lý đầy đủ, thống nhất cho các địa phương, các chủ rừng triển khai dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng. Đồng thời, quy định rõ cơ chế cung ứng, trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải từ carbon rừng; thúc đẩy thị trường carbon rừng.

Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, việc ban hành Nghị định sẽ giải quyết các tồn tại, vướng mắc, phát huy tiềm năng lĩnh vực lâm nghiệp; thiết lập khung pháp lý đầy đủ để các địa phương, chủ rừng triển khai dịch vụ; thúc đẩy phát triển thị trường carbon rừng, tạo nguồn thu mới, nâng cao thu nhập cho chủ rừng và người dân. Nghị định cũng góp phần vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính (NDC) và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp có 5 dịch vụ môi trường rừng (du lịch sinh thái, thủy điện, nước sạch, nuôi trồng thủy sản) đã có quy định rõ, chỉ còn dịch vụ lưu giữ carbon là mảnh ghép cuối cùng để hoàn thiện khung pháp lý, giúp huy động nguồn lực tài chính cho người dân tham gia bảo vệ rừng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến hoàn thành việc thẩm định, cấp tín chỉ carbon rừng cho năm 2021-2022 vào quý II/2026 và trình đề nghị cấp tín chỉ carbon rừng cho giai đoạn 2023- 2025 vào quý III/2026.

-Đỗ Phong

Trí tuệ nhân tạo (AI) làm thay đổi căn bản cách di chuyển và kết nối

Mon, 25 May 2026 01:27:21 GMT

Việt Nam đang đối mặt với nhiều áp lực lớn về giao thông, đặc biệt là các đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Tình trạng ùn tắc giao thông kéo dài, thiếu kết nối giữa các nền tảng vận tải ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất lao động. Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ làm thay đổi căn bản cách di chuyển và kết nối...

Việt Nam đang đối mặt với nhiều áp lực lớn về giao thông, đặc biệt là các đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Tình trạng ùn tắc giao thông kéo dài, ô nhiễm môi trường, tai nạn, quá tải hạ tầng, thiếu kết nối giữa các nền tảng vận tải không chỉ gây lãng phí lớn về thời gian, nhiên liệu và chi phí logistics, mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của người dân.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đổi mới tư duy phát triển giao thông và xây dựng hệ sinh thái di chuyển hiện đại, thông minh, xanh và lấy con người là trung tâm đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Hội thảo “Di chuyển, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xã hội: Củng cố tương lai lĩnh vực giao thông vận tải tại Việt Nam” do VnEconomy vừa tổ chức đã thu hút nhiều ý kiến của các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện chính sách phát triển giao thông thông minh, hệ sinh thái di chuyển bền vững tại Việt Nam trong thời gian tới.

GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam đánh giá, sự phát triển mạnh mẽ của AI, Big Data, IoT đang mở ra cơ hội tái cấu trúc hệ thống giao thông vận tải.

Giao thông vận tải không chỉ là hạ tầng kỹ thuật phục vụ đi lại, mà còn là phương thức vận hành để lưu thông huyết mạch của nền kinh tế. Giảm các chi phí cá nhân, xã hội về giao thông là một trong những nhân tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, tăng năng lực cạnh tranh quốc gia và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, ùn tắc giao thông làm tăng áp lực về tâm lý, giảm hiệu quả lao động, làm phát sinh chi phí xã hội vô hình và gây tổn thất rất lớn cho nền kinh tế. Ô nhiễm không khí và phát thải từ phương tiện giao thông đang trở thành một thách thức nghiêm trọng đối với mục tiêu phát triển xanh, bền vững của đất nước.

Trong bối cảnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), công nghệ cảm biến và nền tảng số đang mở ra cơ hội rất lớn để tái cấu trúc hệ thống giao thông vận tải trong tương lai.

Toàn cảnh hội thảo.

Việc ứng dụng AI vào phát triển giao thông thông minh có thể giúp tối ưu hóa luồng giao thông, giảm ùn tắc - tai nạn, nâng cao hiệu quả quản lý vận hành hạ tầng, giảm phát thải và hướng tới giao thông xanh, nâng cao hiệu quả logistics và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, từng bước hình thành các đô thị thông minh và hiện đại.

Quan trọng hơn, giao thông thông minh không chỉ là vấn đề về công nghệ, mà còn là bài toán phát triển con người, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của toàn xã hội. Nếu được triển khai có hiệu quả, thì giao thông thông minh (AI), công nghệ số sẽ góp phần thay đổi căn bản cách người Việt Nam di chuyển và làm việc, kết nối trong tương lai.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế xanh và xây dựng hạ tầng chiến lược cho giai đoạn mới thì AI ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến tất cả các lĩnh vực, ngành nghề và đời sống xã hội.

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) Nguyễn Hoa Cương đánh giá AI có vai trò vô cùng quan trọng trong lĩnh vực vận tải.

Theo Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) Nguyễn Hoa Cương, dự đoán đến khoảng năm 2035, mảng thị phần liên quan đến lĩnh vực AI áp dụng vào vận tải sẽ trị giá khoảng 535 tỷ đô la.

Điều này cho thấy ý nghĩa và vai trò của AI trong lĩnh vực vận tải trên thế giới là vô cùng quan trọng. Người dân, doanh nghiệp đều mong muốn được cung cấp các cái giải pháp giao thông vận tải ứng dụng AI một cách an toàn, thông minh và hiệu quả.

Thực tế cho thấy, AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong cách con người di chuyển cũng như cách toàn bộ hệ sinh thái giao thông – logistics vận hành. AI hiện đã tham gia vào nhiều hoạt động như phát hiện và xử lý vi phạm giao thông, bao gồm vượt đèn đỏ, đi sai làn hay dừng đỗ sai quy định.

Các đại biểu tại hội thảo.

Trí tuệ nhân tạo (AI), thậm chí đã bắt đầu được ứng dụng một cách phổ biến hơn và cũng đã tạo được những động lực cho quá trình phát triển kinh tế xã hội, hiện đại hóa các hoạt động di chuyển ở Việt Nam.

Ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng phòng Nghiên cứu tổng hợp và Hội nhập quốc tế, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược cho biết: "Có hai tác động chính, thứ nhất là di chuyển hiệu quả thì giúp cải thiện kết nối giữa giữa người lao động với công ty, giữa các công ty với thị trường; thứ hai là giúp cho những nhóm yếu thế, những doanh nghiệp nhỏ và vừa ở vùng sâu, vùng xa và những người ở vùng ven có cơ hội để tiếp cận cơ hội kinh tế tốt hơn. Việc đi lại hiệu quả cũng giúp cho việc tiếp cận các dịch vụ công thuận lợi hơn".

Cũng theo các chuyên gia, để phát triển mạnh AI trong lĩnh vực giao thông vận tải thì phải giải quyết được các vấn về phân mảnh dữ liệu bởi dữ liệu liên quan đến di chuyển hiện nay đang tập trung ở nhiều cơ quan, đặc biệt là lĩnh vực logistics. Tuy đã có những quy định về chia sẻ dữ liệu nhưng thực tế vấn đề này còn nhiều vướng mắc. Tình trạng dữ liệu bị cô lập giữa các cơ quan quản lý, không đồng bộ công nghệ, chênh lệch vùng miền... làm hạn chế việc phát triển AI trong giao thông vận tải.

Ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng phòng Nghiên cứu tổng hợp và Hội nhập quốc tế, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược cho rằng áp dụng AI trong lĩnh vực di chuyển và vận tải phải lấy con người làm trung tâm.

Cũng theo ông Nguyễn Anh Dương, để AI phát triển mạnh mẽ, hiệu quả trong lĩnh vực di chuyển và vận tải thì các yếu tố về cơ chế, thể chế đóng vai trò vô cùng quan trọng. Sự hợp tác công tư và các thỏa thuận chia sẻ dữ liệu đáng tin cậy cũng nổi lên như những yếu tố trung tâm, cùng với sự phối hợp về quy định và tính dự đoán của chính sách sẽ mở khóa các khoản đầu tư dài hạn.

Môi trường pháp lý minh bạch và rõ ràng cũng rất quan trọng trong nỗ lực củng cố tương lai giao thông vận tải tại Việt Nam. Việc áp dụng AI trong lĩnh vực di chuyển và vận tải, theo các chuyên gia, nên mang tính bao trùm, lấy con người làm trung tâm; bảo đảm khả năng tiếp cận bình đẳng để không ai bị bỏ lại phía sau.

Tất cả các giải pháp về công nghệ đều phải hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Sản xuất-Hạnh Vân - Minh Quang

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 21-2026

Sun, 24 May 2026 07:35:01 GMT

Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 21-2026 phát hành ngày 25/05/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...

Bạn đọc thân mến,

Qua 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (năm 1986), mô hình phát triển đất nước từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện qua các giai đoạn. Dấu ấn đậm nét xuyên suốt quá trình này chính là triết lý phát triển lấy con người làm trung tâm, là chủ thể, nguồn lực quan trọng nhất và là mục tiêu tối thượng của sự phát triển. Tăng trưởng kinh tế luôn được đặt trong sự kết hợp hài hòa với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, bảo vệ môi trường, cũng như gắn chặt với độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu có ý nghĩa lịch sử, từ một nước kém phát triển trở thành quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình cao; nâng cao đáng kể quy mô, tiềm lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế; cải thiện rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; củng cố quốc phòng - an ninh; nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của đất nước, tạo tiền đề vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tuy nhiên, kinh nghiệm thành công của hôm qua có thể không còn phù hợp với hôm nay và ngày mai, khi tình hình đã thay đổi. Dù đã đưa nền kinh tế tiến những bước dài, nhưng mô hình phát triển hiện tại đang bộc lộ rõ những điểm nghẽn, chưa phát huy hết tiềm năng và lợi thế vốn có của quốc gia.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (tháng 1/2026) đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển, mở ra một kỷ nguyên mới của Việt Nam - kỷ nguyên được dẫn dắt bởi tầm nhìn dài hạn, khát vọng phát triển mạnh mẽ để hướng tới “hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”.

Do đó, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã và đang giữ vai trò chi phối mọi mặt đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng… trên toàn cầu, thực sự trở thành động lực trung tâm giúp tăng năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh, đòi hỏi Việt Nam phải chuyển đổi mô hình phát triển đất nước giai đoạn 2026-2045, theo hướng dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, để hiện thực hóa khát vọng đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao…

Để cung cấp thêm thông tin mang tính “dẫn đề” phục vụ Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đồng chủ trì với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Thành ủy Hải Phòng, cùng phối hợp chuyên môn của Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức tại Hải Phòng ngày 26/5/2026, Tạp chí Kinh tế Việt Nam số ra tuần này tập trung nội dung bàn về mô hình phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới, thông qua phân tích, lý giải, phản biện và đề xuất kiến nghị của các học giả, chuyên gia, nhà khoa học xung quanh mô hình phát triển mới dựa trên thành tựu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP
TS. Chử Văn Lâm

-Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy

Kinh tế xanh EU tăng tốc nhờ năng lượng mặt trời

Sun, 24 May 2026 03:28:48 GMT

Ngành quản lý chất thải dẫn đầu về lợi nhuận, trong khi tranh cãi quanh việc nới lỏng các chính sách môi trường đang đặt ra dấu hỏi về tương lai tăng trưởng xanh của châu Âu…

Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên thị trường năng lượng toàn cầu, Liên minh châu Âu (EU) đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế xanh, với năng lượng tái tạo ngày càng đóng vai trò trung tâm trong chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng và nâng cao sức cạnh tranh kinh tế.

Theo số liệu mới công bố của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), các quốc gia EU đã gần như tăng gấp đôi quy mô nền kinh tế xanh chỉ trong chưa đầy một thập kỷ. Đáng chú ý, năng lượng mặt trời đang nổi lên là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất, trong khi quản lý chất thải trở thành ngành sinh lời lớn nhất trong toàn bộ hệ sinh thái kinh tế xanh của khối.

Tuy nhiên, song song với đà phát triển đó, EU cũng đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chính sách đáng chú ý khi các ưu tiên về môi trường dần phải nhường chỗ cho sức ép cạnh tranh kinh tế và phản ứng xã hội.

NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI BÙNG NỔ, EU ĐẨY NHANH CHUYỂN ĐỔI XANH

Xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là căng thẳng liên quan tới Iran, cùng với những biến động kéo dài của thị trường năng lượng toàn cầu đang khiến vấn đề an ninh năng lượng một lần nữa trở thành ưu tiên hàng đầu tại châu Âu.

Trong bối cảnh đó, năng lượng tái tạo được xem là giải pháp chiến lược giúp EU giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đồng thời củng cố khả năng tự chủ năng lượng.

Theo Eurostat, tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo trong toàn khối EU hiện đã đạt gần 50%. Một số quốc gia Bắc Âu và Trung Âu đang dẫn đầu quá trình chuyển đổi này. Áo và Thụy Điển hiện đã đáp ứng khoảng 90% nhu cầu năng lượng bằng các nguồn tái tạo.

Điện gió hiện là nguồn năng lượng xanh lớn nhất của EU, chiếm khoảng 38% tổng sản lượng năng lượng tái tạo. Thủy điện đứng thứ hai với 26%. Tuy nhiên, lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất lại là năng lượng mặt trời.

Nếu như năm 2008, điện mặt trời chỉ đóng góp khoảng 1% trong cơ cấu năng lượng tái tạo của EU thì đến năm 2024, tỷ lệ này đã vượt 23%. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ pin quang điện, chi phí đầu tư giảm mạnh và các chương trình hỗ trợ của chính phủ đã thúc đẩy làn sóng lắp đặt điện mặt trời trên khắp châu Âu.

Nhiều chuyên gia nhận định trong vài năm tới, điện mặt trời hoàn toàn có thể vượt thủy điện về sản lượng điện tạo ra tại EU.

Xu hướng này phản ánh sự thay đổi căn bản trong cấu trúc năng lượng của châu Âu, nơi các nguồn năng lượng linh hoạt, phân tán và có chi phí ngày càng thấp đang dần thay thế các mô hình truyền thống.

QUẢN LÝ CHẤT THẢI DẪN ĐẦU LỢI NHUẬN, VIỆC LÀM XANH TĂNG MẠNH

Không chỉ năng lượng tái tạo, nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế xanh EU cũng đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh.

Theo dữ liệu của Eurostat, quản lý chất thải hiện là ngành có giá trị kinh tế lớn nhất trong hệ sinh thái kinh tế xanh của EU. Năm 2023, lĩnh vực này tạo ra hơn 200 triệu euro, tăng tới 78% so với một thập kỷ trước. Quy mô giá trị của ngành này hiện cao gấp đôi so với hai lĩnh vực đứng sau là quản lý nước thải và thu hồi vật liệu.

Sự phát triển của ngành quản lý chất thải cho thấy mô hình kinh tế tuần hoàn đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của châu Âu. Thay vì chỉ tập trung vào giảm phát thải, EU đang chuyển sang cách tiếp cận toàn diện hơn, trong đó chất thải được xem là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng và tạo ra giá trị kinh tế mới.

Các chính sách phân loại rác tại nguồn, tái chế bắt buộc, hạn chế nhựa dùng một lần và thúc đẩy tái sử dụng vật liệu đang tạo ra thị trường lớn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường. Không chỉ dẫn đầu về doanh thu, quản lý chất thải còn là lĩnh vực tạo nhiều việc làm nhất trong nền kinh tế xanh EU, với gần 1 triệu lao động.

Người biểu tình đốt rác gần tượng đài và máy kéo trong cuộc biểu tình của nông dân châu Âu gần Nghị viện châu Âu ở Brussels. Ảnh: AP/Marius Burgelman.

Sự phát triển của kinh tế xanh cũng đang tạo ra những thay đổi lớn trên thị trường lao động châu Âu. Eurostat cho biết số lượng việc làm xanh tại EU đã tăng từ 3,6 triệu năm 2014 lên 5,8 triệu vào năm 2023, tức tăng thêm hơn 2 triệu việc làm chỉ trong chưa đầy một thập kỷ. Mức tăng trưởng trung bình hàng năm đạt khoảng 5,5%.

Các việc làm xanh hiện trải rộng trên nhiều lĩnh vực khác nhau, từ bảo vệ môi trường, quản lý rừng, xử lý nước thải cho tới năng lượng tái tạo, cải tạo công trình tiết kiệm năng lượng và phát triển công nghệ carbon thấp.

Sau quản lý chất thải, lĩnh vực tiết kiệm năng lượng là ngành sử dụng nhiều lao động thứ hai, với hơn 800.000 nhân sự. Năng lượng tái tạo đứng ngay sau với khoảng 785.000 việc làm.

Ngoài ra, lĩnh vực bảo vệ đất và nước ngầm cũng đang trở thành một thị trường lao động đáng kể với gần 680.000 nhân sự.

Theo giới chuyên gia, tăng trưởng việc làm xanh không chỉ phản ánh quá trình chuyển đổi năng lượng mà còn cho thấy nền kinh tế châu Âu đang tái cấu trúc theo hướng bền vững hơn.

Nhu cầu về kỹ năng mới trong các ngành môi trường, năng lượng sạch và quản trị phát thải cũng đang gia tăng nhanh chóng.

Dù Eurostat chưa có thống kê chính thức, nhiều chuyên gia cho rằng vị trí “Environmental Lead” - chuyên gia phụ trách giám sát tác động môi trường trong doanh nghiệp hoặc dự án - sẽ ngày càng quan trọng trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp châu Âu.

Các chuyên gia này chịu trách nhiệm đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ quy định môi trường, thực hiện đánh giá phát thải, kiểm toán môi trường và đề xuất các giải pháp giảm dấu chân carbon. Đồng thời, họ cũng đóng vai trò kết nối giữa các lĩnh vực khác nhau trong chiến lược phát triển bền vững, từ quản lý năng lượng, kinh tế tuần hoàn cho tới chuỗi cung ứng xanh.

CHÍNH SÁCH XANH CỦA EU ĐỨNG TRƯỚC THỬ THÁCH MỚI

Dù nền kinh tế xanh vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh, môi trường chính sách tại châu Âu đang có dấu hiệu thay đổi.

Kể từ năm 2014, sản lượng của nền kinh tế xanh EU tăng trung bình gần 8% mỗi năm. Đến năm 2023, tổng giá trị tạo ra đã đạt khoảng 1,33 tỷ euro, gần gấp đôi so với một thập kỷ trước.

Tuy nhiên, sau cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu năm 2024, cán cân chính trị tại EU đã dịch chuyển theo hướng bảo thủ hơn. Các đảng Xanh suy yếu trong khi các lực lượng ưu tiên tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh giành thêm ảnh hưởng. Điều này đang tác động rõ rệt tới các chính sách môi trường của EU.

Một trong những động thái gây tranh cãi nhất là việc Ủy ban châu Âu công bố gói Omnibus I vào tháng 2/2025 nhằm đơn giản hóa và giảm bớt gánh nặng quy định cho doanh nghiệp, đặc biệt liên quan tới các yêu cầu môi trường.

Ủy ban châu Âu cho rằng các quy định quá phức tạp đang làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp châu Âu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, nhiều tổ chức môi trường chỉ trích động thái này là một hình thức “nới lỏng quy định trá hình”.

Cùng với đó, EU cũng đã đình chỉ đàm phán về Green Claims Directive - đạo luật nhằm chống hành vi “greenwashing”, tức quảng bá sai lệch về tính thân thiện môi trường của sản phẩm hoặc doanh nghiệp.

Ngoài ra, trước áp lực từ các cuộc biểu tình quy mô lớn của nông dân châu Âu, EU cũng phải rút lại đề xuất giảm sử dụng thuốc trừ sâu và làm suy yếu Đạo luật Khôi phục Thiên nhiên, vốn đặt ra các mục tiêu ràng buộc về phục hồi hệ sinh thái suy thoái.

Diễn biến hiện nay cho thấy EU đang đứng trước bài toán cân bằng ngày càng phức tạp giữa mục tiêu tăng trưởng xanh, sức cạnh tranh kinh tế và ổn định xã hội.

Một mặt, khối này vẫn cần thúc đẩy chuyển đổi năng lượng để đảm bảo an ninh năng lượng và đạt các cam kết khí hậu dài hạn.

Mặt khác, áp lực chi phí, phản ứng của doanh nghiệp và các nhóm xã hội đang buộc Brussels phải điều chỉnh tốc độ triển khai các chính sách xanh.

Dù vậy, với tốc độ phát triển mạnh của năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, cùng sự mở rộng nhanh của các ngành kinh tế tuần hoàn và việc làm xanh, nền kinh tế xanh nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của châu Âu trong những năm tới.

Euronews-Trọng Hoàng

Huế: Đánh thức tiềm năng, hút vốn xanh vào vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai

Sat, 23 May 2026 07:22:53 GMT

Với vai trò là đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á, Tam Giang - Cầu Hai đang được thành phố Huế định hướng phát triển theo mô hình thuận thiên, gắn bảo tồn hệ sinh thái với thu hút nguồn vốn xanh và nâng cao khả năng chống chịu biến đổi khí hậu...

Ngày 22/5, UBND thành phố Huế phối hợp với Cơ quan Hợp tác Phát triển Luxembourg (LuxDev) và Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF Việt Nam) tổ chức hội thảo “Phát triển thuận thiên và huy động đầu tư xanh cho vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai”.

Các chuyên gia đánh giá, Tam Giang - Cầu Hai có tiềm năng trở thành “không gian đầu tư khí hậu” của khu vực miền Trung nếu xây dựng được danh mục dự án xanh rõ ràng, cơ chế điều phối liên ngành hiệu quả và nền tảng dữ liệu đầu tư minh bạch.

PHÁT TRIỂN THUẬN THIÊN LÀ HƯỚNG ĐI CHIẾN LƯỢC

Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai là đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á, có vai trò đặc biệt quan trọng về môi trường, đa dạng sinh học và sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân ven phá.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang nhấn mạnh "phát triển vùng đầm phá theo hướng thuận thiên gắn với huy động đầu tư xanh sẽ mở ra dư địa lớn cho tăng trưởng bền vững và nâng cao khả năng chống chịu khí hậu trong dài hạn".

UBND thành phố Huế cho biết Bộ Chính trị đã ban hành nghị quyết về xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời Thủ tướng Chính phủ cũng phê duyệt Đề án phát triển kinh tế - xã hội vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương thúc đẩy các mục tiêu phát triển xanh trong giai đoạn mới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang phát biểu tại hội nghị

“Tam Giang - Cầu Hai không chỉ là không gian phát triển kinh tế chiến lược mà còn là hạ tầng chống chịu tự nhiên đặc biệt quan trọng của thành phố. Chính quyền cam kết thúc đẩy mô hình phát triển thuận thiên và huy động các nguồn lực đầu tư xanh nhằm bảo vệ, phát huy giá trị hệ sinh thái đầm phá trong dài hạn”, ông Trần Hữu Thùy Giang khẳng định.

Trao đổi thảo luận tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng cần chuyển từ mô hình phát triển đơn ngành sang cách tiếp cận tích hợp giữa bảo tồn hệ sinh thái, bảo vệ sinh kế cộng đồng và phát triển kinh tế biển bền vững.

Với diện tích khoảng 22.000ha, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai hiện đang chịu nhiều áp lực từ biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, ô nhiễm môi trường, phát triển hạ tầng ven biển và khai thác tài nguyên thiếu bền vững.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan tham tham luận tại hội nghị

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Minh Hoan cho rằng Tam Giang - Cầu Hai không chỉ là hệ đầm phá lớn mà còn là không gian giao thoa giữa thiên nhiên, con người, văn hóa và sinh kế ven nước. Giá trị lớn nhất của vùng đầm phá nằm ở hệ sinh thái đa giá trị gồm sinh thái, văn hóa, nghệ thuật và tri thức bản địa.

Nhấn mạnh điều này, ông Lê Minh Hoan cho rằng Huế cần chuyển từ tư duy “tham quan di sản” sang “sống cùng di sản”, để Tam Giang - Cầu Hai trở thành trải nghiệm về nền văn minh ven nước còn hiện hữu, thay vì chỉ là điểm check-in du lịch.

"Phát triển cần theo hướng phục hồi hệ sinh thái tự nhiên, phát triển kinh tế sinh thái và du lịch thân thiện môi trường, giữ gìn vẻ chân thật của đời sống làng chài ven phá", ông Hoan góp ý.

MỞ RỘNG CƠ HỘI HUY ĐỘNG DÒNG VỐN XANH

Đáng chú ý, trong khuôn khổ hội thảo, vấn đề huy động đầu tư xanh cho phát triển thuận thiên vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai thu hút sự quan tâm trao đổi của đại diện Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các tổ chức quốc tế, ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư và doanh nghiệp.

Ông Robert De Waha, đại diện LuxDev cho biết đơn vị này đã đồng hành cùng thành phố Huế trong nhiều lĩnh vực như du lịch bền vững, nông nghiệp thông minh, đào tạo nghề, thích ứng khí hậu và thúc đẩy tài chính xanh.

Toàn cảnh hội thảo

Theo ông Robert De Waha, Tam Giang - Cầu Hai có đầy đủ điều kiện để trở thành mô hình tiêu biểu về phát triển thuận thiên và huy động đầu tư xanh của Việt Nam nếu xây dựng được tầm nhìn dài hạn và tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, cộng đồng và khu vực tư nhân.

Trong khi đó, ông Văn Ngọc Thịnh, Tổng Giám đốc WWF Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, các khoản đầu tư bài bản vào vùng đất ngập nước ven biển sẽ đóng vai trò then chốt trong nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái, đồng thời bảo tồn đa dạng sinh học và sinh kế cộng đồng.

Các chuyên gia chỉ rõ thực tế hiện nay thị trường không thiếu nguồn vốn dành cho các dự án xanh và khí hậu, song điều còn thiếu là các dự án có mô hình tài chính phù hợp và đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường cũng như khả năng chống chịu dài hạn.

Về phía địa phương, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang cho biết ngân sách Nhà nước khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu đầu tư thích ứng khí hậu. Vì vậy, việc huy động nguồn lực xã hội và các dòng vốn xanh dài hạn là yêu cầu cấp thiết. Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành và chuẩn bị danh mục các dự án xanh có chất lượng để thu hút đầu tư trong thời gian tới.

-Nguyễn Thuấn

Doanh nghiệp SME cần bắt đúng "tín hiệu" thị trường trong chuyển đổi xanh

Sat, 23 May 2026 07:10:02 GMT

Chuyển đổi xanh đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc của thị trường và chuỗi cung ứng. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, điều quan trọng không còn là quyết định có làm hay không, mà là cần hiểu đúng nhu cầu thị trường để lựa chọn hướng đi phù hợp và tránh đầu tư dàn trải….

Ngày 22/5, Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao và Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) tổ chức hội thảo “Xu hướng tiêu dùng 2026 và ESG doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?”.

Tại hội thảo, bà Nguyễn Cẩm Chi, Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển Bền vững, Công ty Tư vấn Quản lý MCG, cho rằng trong bối cảnh người tiêu dùng vẫn có xu hướng thắt chặt chi tiêu và chưa thực sự xem phát triển bền vững là ưu tiên hàng đầu, nhiều doanh nghiệp lại đang tăng tốc theo đuổi chuyển đổi xanh. Điều này khiến không ít doanh nghiệp đặt câu hỏi: "Nếu người tiêu dùng chưa yêu cầu, vì sao doanh nghiệp phải làm?"

Không những thế, xu hướng tiêu dùng cũng đang dịch chuyển khi thế hệ Gen Z dần trở thành nhóm khách hàng có sức chi tiêu lớn hơn trong tương lai.

CHUYỂN ĐỔI XANH KHÔNG CHỈ LÀ ĐẦU TƯ, DOANH NGHIỆP CẦN HIỂU THỊ TRƯỜNG

Theo bà Chi, động lực của chuyển đổi xanh hiện không chỉ đến từ người tiêu dùng cuối cùng. Áp lực ngày càng lớn đang đến từ các thị trường xuất khẩu, thị trường vốn và đặc biệt là các yêu cầu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Phát triển bền vững hiện không còn là câu chuyện nên hay không nên làm, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của thị trường, từ xuất khẩu đến tiêu dùng trong nước”, bà Cẩm Chi nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Cẩm Chi, Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển Bền vững, Công ty Tư vấn Quản lý MCG

"Doanh nghiệp nhỏ có lợi thế lớn ở khả năng ra quyết định nhanh và linh hoạt. Nếu xác định đúng khách hàng mục tiêu, hiểu rõ yêu cầu của chuỗi cung ứng và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ vốn xanh, doanh nghiệp hoàn toàn có thể từng bước tham gia vào quá trình chuyển đổi bền vững".

Dù vậy, bà Chi cho rằng một sai lầm phổ biến của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) là đầu tư vào các chứng chỉ trước khi xác định rõ mục tiêu. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa thực sự hiểu rõ sau khi có chứng nhận đó, doanh nghiệp bán được thêm bao nhiêu hàng hóa, mở được bao nhiêu khách hàng hay tạo thêm bao nhiêu doanh thu.

Theo chia sẻ từ thực tế tư vấn doanh nghiệp, không ít đơn vị đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng để thực hiện các đánh giá hoặc chứng chỉ ESG với kỳ vọng đây là điều kiện cần để tiếp cận khách hàng quốc tế. Tuy nhiên, kết quả nhận được không phải lúc nào cũng như kỳ vọng.

“Nếu bỏ số tiền lớn để lấy chứng nhận nhưng không tạo ra giá trị thương mại tương xứng, doanh nghiệp cần cân nhắc lại hiệu quả đầu tư”, bà Chi nói.

DOANH NGHIỆP NHỎ CÓ THỂ BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG VIỆC RẤT NHỎ

Qua nghiên cứu chính sách lựa chọn nhà cung cấp của hơn 130 tập đoàn đa quốc gia như: Apple, Samsung hay Unilever, bà Cẩm Chi cho biết phần lớn doanh nghiệp quốc tế không đặt nặng các chứng chỉ đắt đỏ mà quan tâm nhiều hơn đến các yêu cầu cơ bản như quy định lao động, chống hối lộ, quản lý chất thải hay minh bạch trong vận hành.

Điều này cho thấy với việc doanh nghiệp nhỏ và vừa không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn. Nếu chưa đủ nguồn lực để thực hiện các chứng chỉ, doanh nghiệp vẫn có thể đáp ứng yêu cầu khách hàng bằng cách xây dựng và chứng minh các tiêu chí nền tảng.

Với bài toán nhân sự, doanh nghiệp nhỏ cũng không cần ngay một phòng ban chuyên trách. Chỉ cần một người được trao quyền đi kèm mục tiêu rõ ràng là có thể bắt đầu triển khai. Đây cũng là lợi thế của doanh nghiệp nhỏ khi người ra quyết định thường ở ngay trong doanh nghiệp, giúp quá trình phê duyệt nhanh hơn rất nhiều so với các tổ chức lớn.

Bà Chi khuyến nghị doanh nghiệp nhỏ nên tìm các “quick win”. Đây là những kết quả có thể đạt được nhanh, nhìn thấy hiệu quả ngay và tạo động lực triển khai tiếp. Bởi khi nhìn thấy lợi ích thực tế, doanh nghiệp mới xây dựng chiến lược dài hạn.

Chuyên gia này đưa ra minh chứng có nhiều giải pháp có thể triển khai ngay mà gần như không cần vốn lớn như tiết kiệm điện, quản lý nước thải, rà soát lãng phí nguyên liệu hoặc tận dụng phụ phẩm để tạo thêm nguồn thu mới. Thực tế cho thấy có nhiều doanh nghiệp nhỏ đã triển khai mô hình phát triển bền vững từ lâu nhưng chưa nhận ra.

Bên cạnh đó, không chỉ gắn với câu chuyện tiết kiệm chi phí hay tạo thêm doanh thu, phát triển bền vững hiện ngày càng trở thành điều kiện để tham gia chuỗi cung ứng.

“Áp lực hiện nay không chỉ đến từ xuất khẩu trực tiếp. Ngay cả doanh nghiệp chỉ hoạt động trong nước nhưng cung cấp sản phẩm cho các doanh nghiệp lớn cũng sẽ chịu tác động tương tự". Nêu thực tế, bà Chi phân tích "khi các tập đoàn công bố lộ trình Net Zero, họ sẽ yêu cầu các nhà cung cấp cung cấp dữ liệu phát thải nhằm đáp ứng mục tiêu giảm phát thải trong toàn chuỗi giá trị”.

Trong khi đó, các quy định quốc tế cũng ngày càng siết chặt. Ví dụ, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của châu Âu (CBAM) đang yêu cầu một số ngành như thép, nhôm và phân bón kê khai phát thải carbon trong quá trình sản xuất. Những yêu cầu này được dự báo sẽ còn mở rộng trong thời gian tới.

Chia sẻ điều này, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao khẳng định “phát triển bền vững không còn là lựa chọn, mà đang trở thành yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu”.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao

Chia sẻ tại sự kiện, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết Hiệp hội đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Theo bà Kim Hạnh, từ tháng 5, cuộc thi Khởi nghiệp Xanh đã được phát động tại TP.HCM và Hà Nội. Trong các tháng tiếp theo, Hiệp hội sẽ tiếp tục triển khai chuỗi hoạt động như Trại hè Đại sứ Hàng Việt vào tháng 7, Mekong Connect vào tháng 8 và chương trình kỷ niệm 30 năm Hàng Việt Nam chất lượng cao vào tháng 10.

Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng mở rộng mạng lưới hoạt động tại Hà Nội, đồng thời tăng cường kết nối với các địa phương khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế tuần hoàn và ESG.

-Vân Nguyễn

TP.Hồ Chí Minh: Đẩy mạnh phát triển tiềm lực công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp

Sat, 23 May 2026 03:16:13 GMT

TP.Hồ Chí Minh đang đặt mục tiêu đưa công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của kinh tế nông nghiệp đô thị với định hướng làm chủ công nghệ sinh học thế hệ mới, phát triển sản phẩm quy mô công nghiệp và hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ sinh học có năng lực cạnh tranh trong khu vực...

Phó chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh vừa ký ban hành Quyết định số 2949/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp trên địa bàn đến năm 2030.

TĂNG ĐẦU TƯ CHO NGHIÊN CỨU, PHÒNG THÍ NGHIỆM VÀ NHÂN LỰC

Kế hoạch đặt mục tiêu phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng cao, bền vững, thân thiện môi trường; đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ sinh học nông nghiệp hiện đại thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thành phố phấn đấu đến năm 2030 có trình độ phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp thuộc nhóm dẫn đầu cả nước và ngang bằng các nước trong khu vực.

Một trong những trọng tâm được đặt ra là làm chủ một số công nghệ sinh học thế hệ mới, tạo ra các sản phẩm ứng dụng ở quy mô công nghiệp; đồng thời nghiên cứu phát triển các giống cây, giống con có năng suất cao, kháng bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mục tiêu là tăng tối thiểu 30% số lượng doanh nghiệp công nghiệp sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp so với giai đoạn 2021 - 2025.

Song song đó, Thành phố tiếp tục mở rộng chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp, nâng cao tỷ lệ tự sản xuất nguyên liệu sản phẩm công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Mục tiêu nhằm tăng tối thiểu 50% số lượng nhân lực trình độ thạc sĩ, tiến sĩ so với giai đoạn trước nhằm đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, ứng dụng và chuyển giao công nghệ mới ở quy mô công nghiệp.

Theo kế hoạch, TP.Hồ Chí Minh sẽ đầu tư chiều sâu để nâng cấp hệ thống cơ sở nghiên cứu khoa học và đào tạo chuyên ngành công nghệ sinh học; hiện đại hóa phòng thí nghiệm tại Trung tâm Công nghệ sinh học, các viện, trường và trung tâm nghiên cứu trên địa bàn.

Thành phố cũng khuyến khích huy động nguồn vốn ngoài ngân sách để xây dựng các phòng thí nghiệm kiểm định chất lượng nông, lâm sản và thủy sản đạt chuẩn quốc tế hoặc chuẩn hóa theo tiêu chuẩn VILAS (loại chứng nhận tiêu chuẩn được cấp bởi Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Việt Nam (nay là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) nhằm công nhận một phòng thí nghiệm phù hợp tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017 - chú thích của người viết); hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu công nghệ mới phục vụ phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp.

Trong lĩnh vực đào tạo, Thành phố xác định phát triển đội ngũ chuyên gia công nghệ sinh học là nhiệm vụ then chốt. Cụ thể, đến năm 2030, Thành phố sẽ đào tạo mới 5 tiến sĩ, 20 thạc sĩ; tổ chức 40 lượt cán bộ khoa học đào tạo nâng cao ở nước ngoài và đào tạo, bồi dưỡng 200 kỹ thuật viên phục vụ doanh nghiệp công nghệ sinh học nông nghiệp.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong phát triển công nghiệp sinh học nông nghiệp.

Thành phố khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đầu tư vào chuyển giao và tiếp nhận công nghệ, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật để sản xuất hàng hóa quy mô công nghiệp phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Các nhóm sản phẩm ưu tiên gồm giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản chủ lực; phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, chế phẩm xử lý môi trường, thức ăn chăn nuôi; chế phẩm sinh học phục vụ bảo quản, chế biến nông sản; vaccine và thuốc thú y sinh học.

ĐẨY MẠNH CÔNG NGHỆ GEN VÀ NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN

Trong lĩnh vực nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, Thành phố định hướng tập trung ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại vào phát triển giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản và các sản phẩm phục vụ nông nghiệp xanh.

Đối với cây trồng, sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ gen thế hệ mới và công nghệ chỉnh sửa gen nhằm tạo ra các giống cây có năng suất cao, kháng bệnh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các đối tượng ưu tiên gồm rau, hoa kiểng và các cây trồng chủ lực.

Mục tiêu nhằm cải tiến quy trình nhân giống bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật ở quy mô công nghiệp nhằm giảm giá thành sản xuất cây giống từ 20 - 30%, đồng thời phát triển công nghiệp vi nhân giống để sản xuất các giống cây chất lượng cao, sạch bệnh.

TP.HCM sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ gen thế hệ mới và công nghệ chỉnh sửa gen nhằm tạo ra các giống cây có năng suất cao, kháng bệnh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Ảnh minh họa

Trong lĩnh vực bảo vệ cây trồng và môi trường nông nghiệp, đề án ưu tiên nghiên cứu công nghệ vi sinh để sản xuất phân bón vi sinh, thuốc trừ sâu sinh học, chế phẩm xử lý môi trường và bảo quản nông sản. Một hướng đi đáng chú ý khác là nghiên cứu xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp thành phân bón hữu cơ nhằm nâng cao độ phì nhiêu đất, giảm ô nhiễm môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Đối với chăn nuôi và thủy sản, đề án nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học để phát triển các giống heo, bò sữa, bò thịt, tôm và cá cảnh có năng suất, chất lượng và khả năng kháng bệnh cao. Thành phố đồng thời ứng dụng enzym, protein, vi sinh vật và công nghệ nano để nâng cao hiệu quả dinh dưỡng và sức đề kháng cho vật nuôi, thủy sản.

Trong công tác phòng chống dịch bệnh, sẽ định hướng phát triển các bộ kit chẩn đoán nhanh, vaccine thế hệ mới, thuốc thú y sinh học và các chế phẩm hỗ trợ tăng miễn dịch cho vật nuôi, thủy sản.

Một lĩnh vực khác được chú trọng là công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Theo đó sẽ nghiên cứu phát triển các chế phẩm sinh học phục vụ sơ chế, bảo quản nông sản; tận dụng phế phụ phẩm sau thu hoạch để tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, góp phần hình thành nền nông nghiệp tuần hoàn và nông nghiệp không phát thải.

Để thúc đẩy phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp, TP.Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ và phát triển thương hiệu sản phẩm công nghệ sinh học nông nghiệp. Địa phương đồng thời sẽ tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp nhận công nghệ tiên tiến và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

-Anh Khuê

Kịch bản khí hậu cực đoan nhất dần xa, nhưng Trái đất vẫn có thể nóng lên 3 độ C

Sat, 23 May 2026 01:26:26 GMT

Việc phát triển năng lượng tái tạo nhanh hơn dự kiến đang giúp thế giới tránh xa kịch bản biến đổi khí hậu tồi tệ nhất từng được cảnh báo. Tuy nhiên, giới khoa học cho rằng nhân loại vẫn chưa hành động đủ nhanh để ngăn nhiệt độ toàn cầu tăng lên mức nguy hiểm trong thế kỷ này…

Trong nhiều năm, một kịch bản khí hậu cực đoan với mức tăng nhiệt độ toàn cầu hơn 4 độ C vào cuối thế kỷ XXI được xem là lời cảnh báo nghiêm khắc nhất đối với nhân loại nếu thế giới tiếp tục phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Theo kịch bản này, những hậu quả thảm khốc có thể xảy ra bao gồm: sóng nhiệt chết người, mực nước biển dâng mạnh, mất mùa diện rộng, khủng hoảng nguồn nước và làn sóng di cư khí hậu quy mô lớn. Tuy nhiên, theo một nghiên cứu khoa học công bố hồi tháng 4, khả năng xảy ra “kịch bản tận thế” này hiện đã giảm đáng kể.

THẾ GIỚI ĐANG RỜI XA KỊCH BẢN KHÍ HẬU TỒI TỆ NHẤT

Kịch bản nói trên được giới khoa học gọi là RCP8.5 và sau này là SSP5-8.5. Đây là mô hình giả định mức phát thải khí nhà kính cực cao trong trường hợp nhân loại tiếp tục đẩy mạnh khai thác và sử dụng than đá, dầu mỏ và khí đốt trong nhiều thập kỷ mà không có các biện pháp kiểm soát hiệu quả.

Trong nhiều năm, kịch bản này thường xuyên được sử dụng như một công cụ tham chiếu nhằm giúp các chính phủ và tổ chức quốc tế chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng đây chưa bao giờ là một dự báo chắc chắn.

Sự phát triển nhanh chóng của năng lượng tái tạo đang giúp xu hướng phát thải tránh xa kịch bản nóng lên nghiêm trọng nhất. Ảnh: Caleb Jones/AP Photo/picture alliance

Ông Detlef Van Vuuren, tác giả chính của nghiên cứu mới, cho biết kịch bản này từ đầu vốn chỉ là “một kịch bản xác suất thấp nhưng rủi ro rất cao”. Theo ông, mô hình RCP8.5 phản ánh bối cảnh của cuối những năm 2000, thời điểm kinh tế toàn cầu còn phụ thuộc nặng nề vào than đá và mức tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong nhiều thập kỷ tiếp theo.

Nhưng thực tế trong hơn 10 năm qua đã thay đổi đáng kể. Sự phát triển nhanh chóng của năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời, cùng với các chính sách cắt giảm phát thải tại nhiều nền kinh tế lớn đã khiến quỹ đạo phát thải toàn cầu dịch chuyển khỏi kịch bản tồi tệ nhất.

Theo các nhà nghiên cứu, tốc độ triển khai năng lượng tái tạo trên toàn cầu hiện nhanh hơn nhiều so với dự báo trước đây. Chi phí công nghệ năng lượng sạch giảm mạnh cũng giúp điện mặt trời và điện gió trở nên cạnh tranh hơn so với nhiên liệu hóa thạch ở nhiều quốc gia.

Nhà khoa học khí hậu Pháp Christophe Cassou nhận định với AFP rằng thế giới không còn đi theo quỹ đạo nguy hiểm nhất “bởi chúng ta thực sự đã triển khai các biện pháp chính sách giúp dịch chuyển khỏi hướng đi đó”.

Bà Friederike Otto cho rằng kịch bản tồi tệ nhất từng giả định nhân loại sẽ tiếp tục “bùng nổ sử dụng nhiên liệu hóa thạch dựa trên than đá mà không bị kiểm soát” - điều may mắn là đã không xảy ra. Tuy nhiên, bà cảnh báo đây “không phải lý do để chủ quan”.

MỤC TIÊU 1,5 ĐỘ C NGÀY CÀNG XA VỜI

Dù thế giới đang tránh xa kịch bản cực đoan nhất, giới khoa học đồng thời cũng đưa ra một cảnh báo khác: nhân loại hiện khó có khả năng đạt được mục tiêu giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Đây là ngưỡng được đặt ra trong Thỏa thuận Paris nhằm tránh những tác động nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu.

Theo các nhà nghiên cứu, nhiệt độ toàn cầu hiện nhiều khả năng sẽ tạm thời vượt ngưỡng 1,5 độ C trong những năm tới do lượng phát thải khí nhà kính vẫn ở mức quá cao.

Thông điệp hiện nay được đánh giá là khá rõ ràng: mặc dù nhiều quốc gia đã đưa ra cam kết trung hòa carbon và đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng, tốc độ cắt giảm phát thải trên thực tế vẫn chưa đủ nhanh. Điều này đồng nghĩa thế giới vẫn có nguy cơ nóng lên khoảng 3 độ C vào cuối thế kỷ XXI. Mức tăng nhiệt độ này thấp hơn đáng kể so với kịch bản 4 độ C trước đây, nhưng vẫn bị coi là cực kỳ nguy hiểm đối với hệ thống khí hậu toàn cầu.

Theo giới khoa học, mức nóng lên khoảng 3 độ C sẽ khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan trở nên thường xuyên và dữ dội hơn. Những đợt sóng nhiệt chết người, hạn hán kéo dài, cháy rừng quy mô lớn, lũ lụt và siêu bão có thể xuất hiện với cường độ ngày càng cao tại nhiều khu vực trên thế giới.

Ngoài ra, tình trạng nước biển dâng cũng có nguy cơ ảnh hưởng tới khoảng 600 triệu người sống ở các vùng ven biển thấp. Các nhà khoa học cảnh báo điều này có thể kéo theo những hệ lụy lớn đối với an ninh lương thực, nguồn nước, sức khỏe cộng đồng và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Nhiều khu vực nông nghiệp quan trọng có nguy cơ giảm năng suất do nắng nóng cực đoan và thiếu nước. Trong khi đó, các hệ thống y tế và hạ tầng đô thị tại nhiều quốc gia sẽ phải đối mặt áp lực ngày càng lớn từ các thảm họa liên quan đến khí hậu.

Việc điều chỉnh lại các kịch bản khí hậu cũng nhanh chóng bị giới hoài nghi biến đổi khí hậu khai thác cho mục đích chính trị.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng điều này chứng minh các nhà khoa học khí hậu “đã sai”, qua đó tiếp thêm động lực cho các cuộc công kích nhằm vào khoa học khí hậu tại Mỹ và châu Âu.

Tại Đức, đảng cực hữu Alternative for Germany đã sử dụng lập luận này để kêu gọi đảo ngược các chính sách khí hậu trong một phiên tranh luận quốc hội.

Ông Niklas Hohne, nhà sáng lập NewClimate Institute, cho rằng đây là “một chiêu đánh lạc hướng trắng trợn” của những người phủ nhận biến đổi khí hậu và các nhóm bảo vệ nhiên liệu hóa thạch.

Theo ông, trong bối cảnh thế giới đang trải qua thêm một cuộc khủng hoảng năng lượng, các nhóm lợi ích liên quan tới nhiên liệu hóa thạch đang tìm cách làm suy yếu các chính sách khí hậu bằng cách tạo ra nghi ngờ đối với giới khoa học.

Tranh cãi này phản ánh sự chia rẽ ngày càng sâu sắc giữa các chính phủ về cách ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào dầu khí và than đá.

LIÊN HỢP QUỐC THÚC ĐẨY TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ VỀ KHÍ HẬU

Trong khi đó, Liên Hợp Quốc vừa thông qua một nghị quyết không mang tính ràng buộc nhằm củng cố trách nhiệm của các quốc gia trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Nghị quyết này ủng hộ ý kiến tư vấn được Tòa án Tư pháp Quốc tế đưa ra trước đó, trong đó cho rằng các quốc gia có thể vi phạm luật pháp quốc tế nếu không bảo vệ đầy đủ người dân trước tình trạng nóng lên toàn cầu.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres tuyên bố đây là “một sự khẳng định mạnh mẽ đối với luật pháp quốc tế, công lý khí hậu, khoa học và trách nhiệm của các quốc gia”. Nghị quyết cũng đề cập tới việc chấm dứt trợ cấp cho hoạt động thăm dò, sản xuất và khai thác nhiên liệu hóa thạch, đồng thời kêu gọi bồi thường thiệt hại đối với các bên vi phạm nghĩa vụ khí hậu.

Các quốc đảo Thái Bình Dương như Vanuatu đang thúc đẩy những nghĩa vụ khí hậu quốc tế mạnh mẽ hơn khi mực nước biển dâng và thời tiết cực đoan đe dọa tương lai của họ. Ảnh: Hilaire Bule/AFP/Getty Images

Tuy nhiên, nghị quyết đã vấp phải sự phản đối từ Mỹ - quốc gia đã rút khỏi Thỏa thuận Paris dưới thời ông Trump - cùng các nước xuất khẩu dầu khí lớn như Nga, Iran và Saudi Arabia.

Nghị quyết này do Vanuatu (quốc đảo Thái Bình Dương đang chịu tác động nghiêm trọng từ nước biển dâng và các cơn bão ngày càng dữ dội) khởi xướng.

Giới quan sát cho rằng dù không mang tính ràng buộc pháp lý, động thái mới của Liên Hợp Quốc có thể tạo thêm áp lực đối với các chính phủ trong việc tăng cường cam kết cắt giảm phát thải trong những năm tới.

DW-Trọng Hoàng

Liên minh thị trường carbon: Bước ngoặt hợp tác định giá carbon toàn cầu

Fri, 22 May 2026 08:34:25 GMT

Việc EU, Trung Quốc và Brazil cùng khởi xướng Liên minh mở về thị trường carbon tuân thủ mới đây đã đánh dấu một bước ngoặt trong quá trình chuyển đổi từ các nỗ lực carbon đơn lẻ, phân mảnh sang một hệ thống hợp tác có cấu trúc và tầm nhìn toàn cầu…

Một sự kiện có ý nghĩa lịch sử vừa diễn ra trong lĩnh vực hợp tác khí hậu toàn cầu khi Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc và Brazil chính thức ra mắt "Liên minh mở về thị trường carbon tuân thủ" (Open Coalition on Compliance Carbon Markets - OCCCM).

Liên minh ra đời đánh dấu bước chuyển từ những nỗ lực đơn lẻ sang một khuôn khổ hợp tác có hệ thống về định giá carbon, theo website của European Commission. Sáng kiến này được xây dựng trên nền tảng Tuyên bố được các nhà lãnh đạo thế giới thông qua tại COP30 ở Belém, Brazil, tháng 11/2025.

BA ƯU TIÊN CHÍNH HƯỚNG TỚI HỆ THỐNG CARBON CÓ TÍNH TƯƠNG THÍCH VÀ MINH BẠCH HƠN

Trên thế giới, hiện có khoảng 80 cơ chế định giá carbon đang được vận hành tại 50 quốc gia. Sự phân mảnh này tạo ra những thách thức chi phí tuân thủ gia tăng cho các doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới, nguy cơ "rò rỉ carbon" khi các hoạt động phát thải di chuyển sang khu vực có quy định lỏng lẻo hơn và sự thiếu minh bạch trong việc đo lường, báo cáo phát thải. Liên minh mới nhằm giải quyết những vấn đề này, hướng tới một hệ thống carbon toàn cầu có tính tương thích và minh bạch hơn.

Khác với các sáng kiến trước đây thường tập trung vào thị trường carbon tự nguyện (voluntary carbon markets), OCCCM đặc biệt hướng đến các "thị trường carbon tuân thủ" (compliance carbon markets). Đó là những cơ chế có tính ràng buộc pháp lý do chính phủ các quốc gia thiết lập và vận hành, bao gồm Hệ thống giao dịch phát thải (Emissions Trading Systems- ETS) và thuế carbon, theo The Brussel Times.

Liên minh mở về thị trường carbon tuân thủ (OCCCM) với sự tham gia của đại diện 3 thành viên sáng lập- EU, Trung Quốc và Brazil. Nguồn ảnh: European Commission

Theo tài liệu chính thức từ Ủy ban châu Âu, Liên minh tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên chính.

Thứ nhất, xây dựng các hệ thống Giám sát, Báo cáo và Thẩm định (MRV) mạnh mẽ, bởi đây là nền tảng của bất kỳ thị trường carbon đáng tin cậy nào, đảm bảo các số liệu phát thải được đo lường chính xác và có thể kiểm chứng độc lập.

Thứ hai, Liên minh thúc đẩy các phương pháp luận kế toán carbon (carbon accounting methodologies) thống nhất, cho phép so sánh và đối chiếu giữa các hệ thống khác nhau, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho các doanh nghiệp đa quốc gia.

Thứ ba, Liên minh nghiên cứu khả năng sử dụng các tín chỉ bù trừ (offsets) có tính toàn vẹn cao, dựa trên nền tảng của Cơ chế tín chỉ theo Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris.

Về dài hạn, Liên minh có tham vọng xây dựng một trần phát thải toàn cầu (global emissions cap), bắt đầu từ mức gần với hiện trạng và dần thắt chặt để hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Nếu thành hiện thực, tầm nhìn này sẽ đưa carbon trở thành một loại hàng hóa được quản lý xuyên biên giới, tương tự như các thị trường tài chính truyền thống.

Cơ cấu lãnh đạo của Liên minh cho thấy cân bằng chiến lược giữa các khu vực và mô hình phát triển khác nhau. Brazil đảm nhận vai trò Chủ tịch trong 2 năm đầu tiên, trong khi Trung Quốc và Ủy ban châu Âu phối hợp điều hành.

Sự phân công này cho thấy tham vọng của Brazil trong việc khẳng định vai trò lãnh đạo về khí hậu sau COP30, cũng như cam kết của Trung Quốc trong việc chuyển từ xây dựng thị trường carbon nội địa sang tham gia định hình các quy tắc toàn cầu.

Về điều kiện tham gia, theo Điều khoản tham chiếu (Terms of Reference) được thông qua tại Florence, Liên minh mở cửa cho các quốc gia có thị trường carbon tuân thủ trên toàn quốc, bao gồm ETS hoặc thuế carbon. Các chính quyền địa phương vận hành cơ chế định giá carbon có thể tham gia với tư cách quan sát viên. Ngay sau lễ ra mắt, New Zealand và Đức đã trở thành những thành viên đầu tiên gia nhập.

Sự kiện ở Florence còn có sự tham gia của đại diện từ Canada, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Na Uy và Singapore, cùng với các tổ chức quốc tế như Đối tác Hành động carbon quốc tế (ICAP), Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và Hiệp hội Giao dịch phát thải quốc tế (IETA). Sự hiện diện của các tổ chức này cho thấy Liên minh sẽ kết nối với các khuôn khổ hiện có, tận dụng kinh nghiệm và nguồn lực từ cộng đồng quốc tế rộng lớn hơn.

Các bước tiếp theo bao gồm thành lập Ban thư ký cho Liên minh và xây dựng kế hoạch làm việc chi tiết, dự kiến được thông qua tại Hội nghị Carbon Market Conference diễn ra vào ngày 15/9/2026 tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc.

Ý NGHĨA CHIẾN LƯỢC VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG TỚI CẤU TRÚC KINH TẾ TOÀN CẦU

Sự ra đời của OCCCM mang nhiều tầng ý nghĩa chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ hợp tác kỹ thuật đơn thuần.

Đối với EU, đây là cơ hội để xuất khẩu mô hình EU ETS- hệ thống giao dịch phát thải lâu đời nhất và phát triển nhất thế giới. Với hơn 20 năm vận hành, hệ thống đã giúp giảm 50% lượng phát thải trong các lĩnh vực liên quan và huy động 260 tỷ euro cho quá trình khử carbon và đổi mới sáng tạo. Bằng cách định hình các tiêu chuẩn toàn cầu, EU có thể duy trì lợi thế cạnh tranh cho các ngành công nghiệp đã đầu tư vào công nghệ sạch.

Đối với Trung Quốc, việc tham gia sáng lập Liên minh đánh dấu một bước chuyển quan trọng. Nước này đang vận hành thị trường carbon có quy mô bao phủ phát thải lớn nhất thế giới, nhưng cho đến nay vẫn chủ yếu tập trung vào phát triển nội địa.

Biểu đồ dùng màu xanh lá để chỉ các khu vực đang vận hành thị trường carbon (ví dụ EU ETS), màu cam là thuế carbon, màu xanh dương là cả thị trường và thuế carbon, màu tím là chỉ có thị trường carbon ở cấp địa phương (như tiểu bang hoặc tỉnh) và màu xám là các khu vực đang phát triển hoặc xem xét cơ chế định giá carbon. Nguồn: BloombergNEF, World Bank

Việc tham gia Liên minh cho thấy Trung Quốc đang sẵn sàng đóng vai trò định hình các quy tắc carbon toàn cầu, phù hợp với tuyên bố của Thứ trưởng Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc Lý Cao về việc xây dựng một thị trường carbon "hiệu quả hơn, năng động hơn và có ảnh hưởng quốc tế hơn", theo truyền thông nước này.

Đối với Brazil, việc giữ vai trò Chủ tịch mặc dù chưa có thị trường carbon quốc gia đầy đủ (đang trong quá trình xây dựng) thể hiện tham vọng ngoại giao khí hậu đáng kể. Với hệ sinh thái Amazon và tiềm năng tín chỉ carbon tự nhiên khổng lồ, Brazil có lợi ích chiến lược trong việc định hình các quy tắc về bù trừ carbon chất lượng cao và MRV cho các dự án dựa vào tự nhiên.

Đáng chú ý, sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Mỹ vắng mặt. Truyền thông quốc tế, đặc biệt là Bloomberg, đã chỉ ra sự tương phản rõ rệt: trong khi EU, Trung Quốc và Brazil tăng cường hợp tác về thị trường carbon, Mỹ lại đang quay lưng với các cam kết khí hậu đa phương và gia tăng đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch, theo CRI. Điều này tạo ra một cục diện địa chính trị mới, nơi các nền kinh tế lớn đang tái định hình trật tự quản trị khí hậu toàn cầu mà không có sự tham gia của Washington.

Theo đánh giá, sự hình thành của Liên minh OCCCM có thể tạo ra những tác động sâu rộng đối với cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu.

Trong ngắn hạn, Liên minh sẽ thúc đẩy sự hội tụ về tiêu chuẩn kỹ thuật giữa các hệ thống carbon khác nhau. Các doanh nghiệp hoạt động tại nhiều khu vực pháp lý sẽ được hưởng lợi từ chi phí tuân thủ thấp hơn khi các quy tắc MRV và phương pháp kế toán trở nên tương thích hơn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các tập đoàn đa quốc gia trong các ngành thép, xi măng, nhôm, hóa chất và hàng không.

Trong dài hạn, nếu Liên minh đạt được mục tiêu xây dựng trần phát thải toàn cầu và cơ chế điều chỉnh biên giới chung, bối cảnh thương mại quốc tế sẽ thay đổi căn bản. Hàng hóa nhập khẩu sẽ phải chịu chi phí carbon tương đương với hàng hóa sản xuất trong nội khối, xóa bỏ lợi thế cạnh tranh dựa trên việc "xuất khẩu phát thải". Các nước đang phát triển có thể được hưởng các ngoại lệ hoặc hỗ trợ tài chính thông qua cơ chế "phân bổ công bằng".

Tuy nhiên, không thể phủ nhận những thách thức phía trước. Sự khác biệt về trình độ phát triển, năng lực thể chế và cơ cấu kinh tế giữa các thành viên sẽ là rào cản đáng kể trong quá trình đi đến đồng thuận. Việc Trung Quốc vận hành thị trường carbon với giá còn thấp hơn nhiều so với EU (khoảng 8-10 euro so với 70-80 euro) đặt ra câu hỏi về khả năng hài hòa giá trong tương lai. Ngoài ra, cơ chế bù trừ carbon từ các dự án dựa vào tự nhiên (như rừng Amazon) vẫn còn nhiều tranh cãi về tính bền vững và đo lường chính xác.

-Huy Nguyễn

Singapore đặt thị trường carbon và thích ứng khí hậu vào trọng tâm nghị sự ASEAN 2027

Fri, 22 May 2026 06:48:46 GMT

Trong bối cảnh Đông Nam Á ngày càng chịu áp lực kép giữa tăng trưởng kinh tế và giảm phát thải, khi đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2027, Singapore dự kiến thúc đẩy mạnh các lĩnh vực như thị trường carbon, giải pháp dựa vào thiên nhiên, thích ứng biến đổi khí hậu và lưới điện...

Đông Nam Á đang đứng trước một “thế tiến thoái lưỡng nan” chưa từng có: vừa phải duy trì tăng trưởng kinh tế để đáp ứng nhu cầu phát triển, vừa phải đẩy nhanh giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Theo giới hoạch định chính sách và chuyên gia khí hậu, việc giải quyết đồng thời ba mục tiêu này sẽ là một trong những ưu tiên lớn nhất của khu vực trong những năm tới.

Phát biểu tại sự kiện Đối thoại Khí hậu Đông Nam Á (Southeast Asia Climate Conversations) ngày 21/5, ông Ravi Menon - Đại sứ Hành động Khí hậu của Singapore - cho biết nước này sẽ tập trung vào các lĩnh vực như thị trường carbon, giải pháp dựa vào thiên nhiên và thích ứng khí hậu khi đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2027.

Sự kiện do hội nghị phát triển bền vững Ecosperity của Temasek phối hợp với Ban Thư ký Quốc gia về Biến đổi Khí hậu Singapore (NCCS) tổ chức.

ASEAN TÌM LỜI GIẢI CHO BÀI TOÁN TĂNG TRƯỞNG, GIẢM PHÁT THẢI VÀ THÍCH ỨNG KHÍ HẬU

Theo ông Menon, Đông Nam Á hiện là một trong những khu vực dễ tổn thương nhất trước biến đổi khí hậu, phải đối mặt với hàng loạt rủi ro như nước biển dâng, nắng nóng cực đoan và các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt ngày càng gia tăng. Đáng chú ý, đây cũng là khu vực lớn duy nhất trên thế giới mà tăng trưởng kinh tế vẫn song hành với gia tăng phát thải khí nhà kính.

“Nếu không thể tách rời tăng trưởng GDP với tăng trưởng phát thải, chúng ta sẽ buộc phải lựa chọn giữa hai mục tiêu này. Tuy nhiên, đó không phải lựa chọn mà Đông Nam Á mong muốn”, ông Menon nói.

Theo ông, để giải quyết bài toán này, các chính phủ, doanh nghiệp và khu vực tài chính cần phối hợp hành động chặt chẽ hơn.

Một trong những hướng đi được Singapore và nhiều nước trong khu vực kỳ vọng là thúc đẩy thị trường carbon và phát triển các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Đây là những lĩnh vực được đánh giá còn nhiều dư địa tại Đông Nam Á.

Ông Menon nhận định rằng Đông Nam Á có tiềm năng rất lớn trong việc phát triển các dự án giảm phát thải tạo ra tín chỉ carbon chất lượng cao, đặc biệt là các dự án phục hồi rừng ngập mặn.

Tuy nhiên, khu vực hiện vẫn đối mặt với hai rào cản lớn: tính toàn vẹn và độ tin cậy của tín chỉ carbon, cùng với tình trạng thiếu vốn cho các dự án.

Singapore hiện đang phối hợp với các tổ chức như Integrity Council for the Voluntary Carbon Market nhằm cải thiện tiêu chuẩn và nâng cao tính minh bạch của thị trường carbon tự nguyện.

“Giải pháp không phải là từ bỏ thị trường carbon, mà là tái xây dựng tính toàn vẹn để dòng vốn có thể được khơi thông”, ông Menon nhấn mạnh.

Song song với đó, các giải pháp dựa vào thiên nhiên cũng được xem là công cụ có tiềm năng lớn nhất để hấp thụ phát thải tại Đông Nam Á. Các giải pháp này bao gồm trồng rừng ngập mặn, phục hồi cỏ biển và ngăn chặn nạn phá rừng trên đất than bùn. Dù vậy, lĩnh vực này hiện vẫn chưa thu hút đủ đầu tư do khó khăn trong việc đo lường hiệu quả và thương mại hóa dự án.

Theo ông Menon, các cơ chế tài chính hỗn hợp (blended finance) - vốn đang được sử dụng để giảm rủi ro cho các dự án năng lượng tái tạo - hoàn toàn có thể được mở rộng sang lĩnh vực giải pháp dựa vào thiên nhiên. Tài chính hỗn hợp là mô hình kết hợp vốn công hoặc nguồn hỗ trợ từ các tổ chức thiện nguyện nhằm tạo động lực thu hút dòng vốn tư nhân tham gia dự án.

THÍCH ỨNG KHÍ HẬU VÀ LƯỚI ĐIỆN ASEAN TRỞ THÀNH ƯU TIÊN MỚI

Bên cạnh giảm phát thải, vấn đề thích ứng khí hậu cũng được nhấn mạnh là lĩnh vực đang thiếu hụt nguồn lực nghiêm trọng tại Đông Nam Á.

Theo ông Menon, các dự án thích ứng khí hậu như xây dựng đê biển hay hệ thống chống ngập chủ yếu nhằm giảm thiểu thiệt hại chứ không tạo ra doanh thu trực tiếp như các dự án năng lượng tái tạo. Điều này khiến tốc độ triển khai các dự án thích ứng diễn ra chậm hơn nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh đó, Singapore đang xây dựng Kế hoạch thích ứng quốc gia đầu tiên nhằm xác định các rủi ro khí hậu và xây dựng khuôn khổ bảo vệ quốc gia trước tác động dài hạn của biến đổi khí hậu.

Trước áp lực an ninh năng lượng ngày càng lớn, nhiều lãnh đạo và chuyên gia quốc tế cũng cho rằng cuộc khủng hoảng địa chính trị hiện nay càng cho thấy tính cấp thiết của việc xây dựng lưới điện ASEAN. Lưới điện này được kỳ vọng sẽ giúp các quốc gia Đông Nam Á chia sẻ nguồn điện tái tạo, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng khu vực.

Nhận định nhu cầu về một hệ thống lưới điện kết nối trong khu vực, bà Rachel Kyte, Đặc phái viên khí hậu của Anh nhấn mạnh “chưa bao giờ rõ ràng như hiện nay”.

Theo bà, nhiều quốc gia đã bắt đầu đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo kể từ khi xung đột địa chính trị gần đây làm lộ rõ “chi phí ẩn” của nhiên liệu hóa thạch.

Cùng quan điểm, bà Tan Sue-Ern cho rằng lưới điện ASEAN sẽ giúp kết nối các nguồn năng lượng tái tạo đa dạng của 11 quốc gia thành viên, qua đó cải thiện an ninh năng lượng trong bối cảnh khu vực vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Trong khi đó, theo bà Naoko Ishii, Giám đốc Trung tâm Global Commons thuộc University of Tokyo, rào cản lớn nhất đối với dự án lưới điện ASEAN không nằm ở công nghệ hay tài chính, mà ở ý chí chính trị.

“Điều quan trọng là mọi quốc gia đều phải coi đây là lợi ích chiến lược dài hạn của chính mình, chứ không phải một sự hy sinh”, bà nêu rõ.

Trong bối cảnh Đông Nam Á tiếp tục là một trong những khu vực tăng trưởng năng động nhất thế giới nhưng cũng chịu tác động ngày càng nặng nề từ biến đổi khí hậu, việc Singapore đưa thị trường carbon, thích ứng khí hậu và lưới điện ASEAN vào trọng tâm nghị sự năm Chủ tịch ASEAN 2027 được xem là tín hiệu cho thấy khu vực đang tìm kiếm một mô hình phát triển mới - nơi tăng trưởng kinh tế, an ninh năng lượng và mục tiêu phát thải thấp phải song hành.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu này, ASEAN sẽ cần nhiều hơn các cam kết chính trị, bao gồm nguồn tài chính dài hạn, cơ chế hợp tác khu vực hiệu quả và sự tham gia mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân trong quá trình chuyển đổi xanh.

The Straits Times-Trọng Hoàng

Thị trường tín chỉ carbon: Nguồn lực tài chính mới cho nông nghiệp phát thải thấp

Fri, 22 May 2026 03:14:03 GMT

Trong bối cảnh các cam kết giảm phát thải khí nhà kính ngày càng được thúc đẩy mạnh mẽ trên toàn cầu, thị trường carbon đang mở ra kỳ vọng trở thành nguồn lực tài chính mới cho nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu tín chỉ carbon có đủ hấp dẫn để tạo động lực lâu dài cho nông dân và doanh nghiệp tham gia chuyển đổi sang mô hình sản xuất phát thải thấp hay không.

Đây cũng là nội dung được nhiều chuyên gia thảo luận tại webinar “Cơ hội từ thị trường các-bon cho nông hộ và nông nghiệp bền vững - Từ góc nhìn của dự án sản xuất lúa gạo phát thải thấp” do Mạng lưới Nghiên cứu chính sách nông lâm nghiệp tổ chức chiều 21/5/2026.

DỰ ÁN LÚA GẠO PHÁT THẢI THẤP HƯỚNG TỚI TÍN CHỈ CARBON

Tại hội thảo, các chuyên gia đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai dự án tín chỉ carbon trong nông nghiệp, từ khâu thiết kế, vận hành đến cơ chế chia sẻ lợi ích; đồng thời phân tích những rào cản về kỹ thuật, tài chính và chính sách đối với thị trường carbon tại Việt Nam.

Một trong những mô hình được quan tâm là dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ sản xuất quy mô nhỏ tại Đồng Tháp” do Rikolto triển khai giai đoạn 2022 - 2035. Dự án có quy mô khoảng 14.500 ha, hỗ trợ khoảng 8.000 hộ nông dân.

Theo kế hoạch, dự án lúa gạo của Rikolto đang hướng tới thị trường carbon tự nguyện theo tiêu chuẩn Gold Standard, dự kiến hoàn tất thẩm định vào tháng 6/2026 và phát hành tín chỉ carbon đầu tiên vào năm 2027".

Ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý dự án lúa gạo của Rikolto tại Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý dự án lúa gạo của Rikolto tại Việt Nam, mục tiêu của dự án là giảm khoảng 1 triệu tấn CO2 vào năm 2035 thông qua áp dụng các giải pháp canh tác bền vững như tiêu chuẩn SRP, tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý rơm rạ và giảm vật tư đầu vào. Song song với mục tiêu giảm phát thải, dự án còn hướng tới giúp nông dân giảm từ 20 - 40% chi phí sản xuất.

Ông Tuấn Anh cho rằng, điều quan trọng nhất không phải là kỳ vọng vào nguồn thu lớn từ tín chỉ carbon mà là tạo ra lợi ích thực tế cho nông dân ngay từ đầu. Theo đó, việc giảm chi phí đầu vào được xem là giải pháp thiết thực và dễ kiểm soát hơn so với việc phụ thuộc vào giá bán nông sản hay giá tín chỉ carbon trên thị trường.

Ngoài hỗ trợ kỹ thuật, dự án còn triển khai nhiều hoạt động như xây dựng mô hình trình diễn, hỗ trợ máy móc cho hợp tác xã, tư vấn chứng nhận SRP và kết nối tiêu thụ gạo phát thải thấp. Hiện đã có hai hợp tác xã tại Đồng Tháp hoàn thành chứng nhận SRP và dự kiến xuất khẩu khoảng 3 container gạo SRP sang thị trường Mỹ trong năm nay.

Không chỉ dừng ở giảm phát thải, dự án còn thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp thông qua tận dụng rơm rạ để trồng nấm, sản xuất phân hữu cơ, phát triển sinh kế cho phụ nữ nông thôn và xây dựng mô hình nông nghiệp tái sinh quanh Vườn quốc gia Tràm Chim National Park nhằm giảm tác động đến đa dạng sinh học.

THỊ TRƯỜNG CARBON NÔNG NGHIỆP VẪN ĐỐI MẶT NHIỀU THÁCH THỨC

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng bài toán kinh tế của các dự án carbon trong nông nghiệp vẫn còn không ít thách thức. Ông Lê Tuấn, Giám đốc Chương trình Gạo khu vực Đông Nam Á của Rikolto, nhận định nguồn thu từ tín chỉ carbon hiện chưa đủ hấp dẫn nếu chỉ chia trực tiếp cho từng hộ nông dân. Với quy mô sản xuất phổ biến chỉ khoảng 1 - 3 ha/hộ, khoản thu từ carbon vẫn còn khá hạn chế.

Theo tính toán của dự án, nếu áp dụng đồng bộ các giải pháp canh tác bền vững như AWD, giảm phân bón, quản lý rơm rạ và tiêu chuẩn SRP, chi phí sản xuất có thể giảm khoảng 30%. Trong bối cảnh chi phí canh tác lúa hiện dao động từ 22 - 25 triệu đồng/ha/vụ, khoản tiết giảm này được đánh giá có ý nghĩa thiết thực hơn nhiều so với nguồn thu trực tiếp từ bán tín chỉ carbon.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng carbon chỉ nên được xem là một phần trong tổng thể lợi ích mà nông dân nhận được. Quan trọng hơn là nâng cao giá trị hạt gạo, cải thiện sinh kế, giảm chi phí đầu vào và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh bài toán lợi ích, việc triển khai dự án carbon trong nông nghiệp còn đối mặt với nhiều khó khăn kỹ thuật. Theo ông Trần Hồng Thanh, cán bộ carbon Chương trình lúa gạo Rikolto, lĩnh vực trồng lúa phát thải lớn chủ yếu từ khí metan phát sinh trong quá trình canh tác ngập nước, xử lý rơm rạ và sử dụng phân bón.

Thách thức lớn nhất hiện nay là khâu thu thập và xác minh dữ liệu phát thải. Mỗi hợp tác xã có lịch thời vụ, điều kiện canh tác và phương thức tưới tiêu khác nhau nên việc theo dõi chu kỳ khô - ngập, đo đạc thực địa và quản lý nhật ký sản xuất đòi hỏi nguồn lực rất lớn.

Một vấn đề khác được quan tâm là nguy cơ chồng lấn tín chỉ carbon giữa các dự án hoặc với các chương trình quốc gia, trong đó có Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”.

Nếu chỉ dựa vào nguồn thu từ tín chỉ carbon thì rất khó tạo sức hút lâu dài với nông hộ. Để dự án bền vững, cần kết hợp nhiều giá trị cùng lúc như giảm chi phí sản xuất, nâng giá trị nông sản, cải thiện sinh kế và tăng khả năng tiếp cận thị trường".

Ông Tô Xuân Phúc, chuyên gia phân tích chính sách của Forest Trends.

Đại diện Rikolto cho biết dự án hiện ưu tiên triển khai tại những khu vực chưa thuộc phạm vi Đề án 1 triệu ha nhằm bảo đảm tính minh bạch và tránh xung đột dữ liệu trong tương lai.

Về tài chính, dự án đang vận hành theo mô hình “prefinance”, tức nhà đầu tư ứng vốn trước cho toàn bộ hoạt động kỹ thuật, đào tạo, thu thập dữ liệu và xây dựng hệ thống giám sát. Với mục tiêu tạo ra khoảng 1 triệu tín chỉ carbon trong 10 năm, nhà tài trợ cam kết hỗ trợ khoảng 5 triệu euro cho dự án.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đầu tư vào thị trường carbon vẫn mang tính “mạo hiểm” do nhà đầu tư phải đối mặt với nhiều rủi ro, từ khả năng nông dân không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cho đến thay đổi chính sách trong tương lai.

Ông Tô Xuân Phúc, chuyên gia phân tích chính sách của Forest Trends, cho rằng mô hình lúa gạo phát thải thấp tại Đồng Tháp có nhiều điểm tương đồng với các ngành hàng khác như cà phê, cao su hay lâm nghiệp. Vì vậy, các lĩnh vực này hoàn toàn có thể học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong quá trình phát triển dự án carbon.

-Chu Minh Khôi

AI và dữ liệu được xem là “hạ tầng mềm” cho giao thông xanh

Fri, 22 May 2026 02:11:48 GMT

Các chuyên gia cho rằng bên cạnh hạ tầng giao thông vật lý, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành “hạ tầng mềm” quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh ngành giao thông, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM...

Đây là nội dung được trao đổi tại hội thảo “Di chuyển, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xã hội: Củng cố tương lai lĩnh vực giao thông vận tải tại Việt Nam” do Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, VnEconomy, Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (TFGI) phối hợp chuyên môn cùng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) tổ chức ngày 21/5 tại Hà Nội.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết giao thông, xây dựng và công nghiệp hiện là ba nguồn phát thải chính tại các đô thị lớn. Trong đó, giao thông đang tạo sức ép ngày càng rõ lên môi trường đô thị, buộc quá trình chuyển đổi phải được tiếp cận theo hướng tổng thể thay vì chỉ dừng ở thay đổi phương tiện.

Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành hai quy chuẩn khí thải đối với ô tô và một quy chuẩn đối với xe máy. Hạ tầng kiểm định ô tô cơ bản đã được hình thành đầy đủ, song với xe máy, hệ thống kiểm định vẫn chưa được triển khai dù số lượng phương tiện rất lớn.

Ông Trương Mạnh Tuấn cho biết từ ngày 1/7/2027, TP.HCM và Hà Nội sẽ bắt đầu triển khai kiểm định khí thải xe máy. Tuy nhiên, mục tiêu của chính sách không phải loại bỏ ngay các phương tiện không đạt chuẩn mà hướng tới xây dựng dần thói quen kiểm soát phát thải đối với người dân.

Cùng với kiểm soát khí thải, quá trình chuyển đổi sang xe điện tiếp tục đặt ra áp lực lớn về hạ tầng. “Đây là bài toán lớn, yêu cầu nguồn lực và kinh phí rất lớn. Cần tạo được hạ tầng mới để khuyến khích người dân sử dụng”, ông Trương Mạnh Tuấn nhấn mạnh.

Ông Trương Mạnh Tuấn trình bày tại hội thảo “Di chuyển, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xã hội: Củng cố tương lai lĩnh vực giao thông vận tải tại Việt Nam”. Ảnh: Việt Dũng

Ở góc độ tổ chức giao thông, đại diện Cục Môi trường nhìn nhận Hà Nội đang chuyển mình khá mạnh mẽ nhưng mạng lưới metro vẫn còn thiếu và cần thêm thời gian để hoàn thiện. Xe buýt hiện cũng khó cạnh tranh với xe máy nếu khả năng tiếp cận chưa được cải thiện đồng bộ.

“Đồng thời cần cải thiện khả năng đi bộ để người dân thuận tiện hơn”, ông Trương Mạnh Tuấn nói.

Đáng chú ý, ông Trương Mạnh Tuấn cho rằng AI chỉ có thể phát huy hiệu quả nếu được hỗ trợ bởi hệ thống dữ liệu đủ lớn. Theo ông, bài toán hiện nay không nằm ở công cụ mà nằm ở khả năng xây dựng cơ sở dữ liệu để AI có thể nghiên cứu, học hỏi và đề xuất giải pháp phù hợp cho giao thông đô thị.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp công nghệ, bà Nguyễn Thị Nhật Hạ đánh giá hệ sinh thái xe điện tại Việt Nam hiện vẫn còn khá sơ khai. Dù VinFast được xem là doanh nghiệp thành công nhất hiện nay, mức độ phổ cập vẫn chưa diễn ra trên diện rộng.

Tiềm năng thị trường xe điện được đánh giá rất lớn nhưng vẫn trong trạng thái phân mảnh, đòi hỏi sự tham gia đồng thời của doanh nghiệp và Nhà nước. Trong đó, hành lang pháp lý rõ ràng được xem là yếu tố then chốt để thu hút thêm các doanh nghiệp quốc tế đầu tư vào hạ tầng sạc và hệ sinh thái giao thông điện hóa.

“Nhiều tập đoàn, doanh nghiệp nước ngoài cung cấp trạm sạc trên thế giới đang đứng ngoài nhìn vào thị trường Việt Nam nhưng chưa dám tham gia vì e ngại hành lang pháp lý chưa rõ ràng”, bà Nguyễn Thị Nhật Hạ cho biết.

Toàn cảnh hội thảo “Di chuyển, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Xã hội: Củng cố tương lai lĩnh vực giao thông vận tải tại Việt Nam” . Ảnh: Việt Dũng

Trong khi đó, TS Trần Tiến Dũng, Cục Phát triển đô thị, Bộ Xây dựng, cho rằng AI, IoT hay xe điện chỉ là một phần trong quá trình tái cấu trúc giao thông đô thị. Muốn giảm phát thải cần bắt đầu từ quy hoạch đô thị và tổ chức lại hệ thống giao thông.

TS Trần Tiến Dũng nhìn nhận AI và IoT có thể cung cấp lượng dữ liệu lớn phục vụ quy hoạch, đồng thời hỗ trợ mô phỏng trước các kịch bản phát triển nhằm tìm ra phương án tối ưu trước khi triển khai thực tế.

“AI có thể giúp người quy hoạch phác thảo trước mô hình, từ đó tìm ra phương án tối ưu hơn”, TS Trần Tiến Dũng cho biết.

Bên cạnh công nghệ, ông cũng cho rằng cần có các giải pháp mạnh hơn nhằm khuyến khích giao thông công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân và thúc đẩy sử dụng phương tiện thân thiện môi trường.

Theo TS Trần Tiến Dũng, khi cơ chế khuyến khích và lộ trình điện hóa giao thông công cộng được triển khai rõ ràng tại các đô thị loại 1 và các thành phố trực thuộc Trung ương, quá trình chuyển đổi xanh sẽ tạo ra tác động lan tỏa lớn hơn đối với toàn bộ hệ thống giao thông đô thị.

“AI là một cơ hội cho mọi quốc gia nếu chúng ta đi đúng hướng về mặt quy hoạch đô thị hiện nay”, TS Trần Tiến Dũng nhấn mạnh.

-Tuấn Khang

Thúc đẩy kết nối thương mại, tạo lực đẩy cho chuyển đổi xanh giao thông

Thu, 21 May 2026 08:29:03 GMT

Ngành giao thông Việt Nam đang đứng trước giai đoạn chuyển dịch mới, khi xu hướng điện hóa phương tiện và các thay đổi về chính sách cùng tạo thêm động lực tăng trưởng, qua đó mở ra dư địa mới cho hoạt động xúc tiến thương mại, hợp tác trong hệ sinh thái giao thông xanh và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng…

Sáng 21/5, Triển lãm Quốc tế lần thứ 22 về Công nghiệp Ô tô, Xe máy, Xe điện và Công nghiệp hỗ trợ (Autotech Accessories 2026) và Triển lãm Quốc tế về Máy xây dựng, Đường sắt, Xe chuyên dụng, Công nghệ và Hạ tầng giao thông vận tải (Cons Trans 2026) đã chính thức khai mạc.

Triển lãm do Công ty Cổ phần Hội chợ và Xúc tiến Thương mại Á Châu (ATFA) tổ chức, diễn ra từ ngày 21 - 24/5/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh thu hút sự tham gia của trên 300 doanh nghiệp trong và ngoài nước.

DƯ ĐỊA PHÁT TRIỂN TỪ XU HƯỚNG CHUYỂN DỊCH TIÊU DÙNG XANH

Thông tin tại sự kiện, Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam cho biết Việt Nam hiện là thị trường xe hai bánh lớn thứ hai Đông Nam Á với hơn 70 triệu xe đang lưu hành. Năm 2025, doanh số toàn thị trường đạt khoảng 3,4 triệu xe, tăng 14,9% so với trước đó; đồng thời sản lượng sản xuất trong nước đạt mức kỷ lục 3,42 triệu xe.

Theo bà Phùng Minh Nguyệt, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Xúc tiến thương mại Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA), điểm đáng chú ý là doanh số xe máy điện của Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ ba thế giới, phản ánh xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ nét sang các phương tiện xanh.

“Trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa sẽ triển khai chủ trương hạn chế xe máy sử dụng động cơ xăng tại khu vực trung tâm Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, thị trường xe điện đang đứng trước giai đoạn được xem là bước ngoặt mới". Nhấn mạnh điều này, bà Nguyệt cho rằng "những thay đổi về chính sách cùng xu hướng tiêu dùng được kỳ vọng sẽ tạo lực đẩy mạnh hơn cho quá trình chuyển đổi phương tiện trong thời gian tới”.

Triển lãm giới thiệu đa dạng sản phẩm và giải pháp trong các lĩnh vực ô tô, xe máy, xe điện, công nghiệp hỗ trợ

Bên cạnh quy mô thị trường lớn, ngành xe máy và phương tiện điện tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch đáng chú ý khi xu hướng tiêu dùng xanh và quá trình điện hóa phương tiện ngày càng tăng tốc. “Đây được xem là một trong những yếu tố mở ra dư địa phát triển mới cho doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất, cung ứng và dịch vụ liên quan”, bà Nguyệt nói.

Không chỉ lĩnh vực phương tiện, ngành công nghiệp hỗ trợ và hạ tầng giao thông cũng được đánh giá đang đứng trước những cơ hội lớn trong bối cảnh chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và quá trình phát triển kinh tế xanh.

Ông Dương Danh Tại, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), nhận định ngành công nghiệp ô tô, xe máy, xe điện và công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển. Xu hướng giao thông xanh cùng việc ứng dụng công nghệ số ngày càng mạnh mẽ đang tạo ra những thay đổi đáng kể đối với thị trường.

Bên cạnh đó, lĩnh vực xây dựng và hạ tầng giao thông vận tải cũng đang được đầu tư phát triển, đóng vai trò nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

XÂY DỰNG HỆ SINH THÁI GIAO THƯƠNG TÍCH HỢP, KẾT NỐI, MỞ RỘNG CƠ HỘI HỢP TÁC

Tuy nhiên, ông Dương Danh Tại chỉ ra rằng cơ hội luôn đi kèm với thách thức khi doanh nghiệp phải chủ động đổi mới công nghệ, cải tiến sản phẩm, nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời tăng cường liên kết để hội nhập sâu hơn vào thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, thị trường phương tiện đang đứng trước nhiều chuyển động mới, các hoạt động kết nối thương mại và xúc tiến công nghệ cũng diễn ra sôi động hơn.

Bà Nguyễn Minh Ngọc, Chủ tịch ATFA, cho biết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy quá trình “chuyển đổi kép” và tăng tốc triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, phương tiện và hạ tầng giao thông đang có mối quan hệ tương hỗ không thể tách rời.

Sự phát triển của các loại hình phương tiện luôn đặt ra yêu cầu về một hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại và đồng bộ. Chính sự cộng hưởng giữa hai lĩnh vực này là cơ sở để đơn vị tiếp tục tổ chức song song hai triển lãm, hướng đến xây dựng hệ sinh thái giao thương tích hợp, mở rộng cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Hiện nay, nhiều ngành công nghiệp đang chuyển dịch theo hướng xanh hóa và số hóa, sự liên kết giữa sản xuất phương tiện, công nghiệp hỗ trợ, xây dựng và hạ tầng giao thông tiếp tục trở thành xu hướng được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm, đồng thời mở ra dư địa kết nối và hợp tác đa lĩnh vực trong thời gian tới.

Triển lãm Autotech Accessories 2026 và Triển lãm Cons Trans 2026 do Công ty Cổ phần Hội chợ và Xúc tiến Thương mại Á Châu (ATFA) tổ chức, diễn ra từ ngày 21 - 24/5/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh. Với quy mô khoảng 10.000 m2, sự kiện quy tụ hơn 500 gian hàng của trên 300 doanh nghiệp trong và ngoài nước đến từ Việt Nam, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan, Malaysia, Philippines...

Sự kiện dự kiến thu hút khoảng 20.000 lượt khách tham quan cùng 5.000 khách thương mại, giới thiệu đa dạng sản phẩm và giải pháp trong các lĩnh vực ô tô, xe máy, xe điện, công nghiệp hỗ trợ, xây dựng và giao thông vận tải.

-Minh Huy

Quá trình đô thị hóa nhanh thúc ép các nền kinh tế đầu tư hạ tầng xanh

Thu, 21 May 2026 06:56:31 GMT

Tại Diễn đàn Đô thị Thế giới (WUF13), nhiều chuyên gia cảnh báo các thành phố toàn cầu đang đối mặt áp lực kép: vừa duy trì tăng trưởng kinh tế, vừa thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Trong bối cảnh đó, đầu tư hạ tầng xanh và xây dựng các đô thị chống chịu đang trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều nền kinh tế…

Đô thị hóa được xem là động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Lịch sử phát triển của các nền kinh tế lớn cho thấy hầu hết các quốc gia công nghiệp hóa thành công đều gắn với quá trình mở rộng đô thị, phát triển hạ tầng và dịch chuyển dân cư từ nông thôn ra thành thị.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, quá trình đô thị hóa hiện không còn đơn thuần là câu chuyện tăng dân số hay mở rộng không gian thành phố, mà đã trở thành bài toán phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế.

ĐÔ THỊ HÓA XANH ĐANG TRỞ THÀNH XU HƯỚNG TOÀN CẦU

Tại Diễn đàn Đô thị Thế giới lần thứ 13 (World Urban Forum - WUF13) tổ chức ở Thủ đô Baku của Azerbaijan từ ngày 17-22/5 với chủ đề “Nhà ở cho thế giới: Các thành phố và cộng đồng an toàn, có khả năng chống chịu”, giới hoạch định chính sách, các tổ chức quốc tế và chuyên gia phát triển đã thảo luận về tương lai của các thành phố trong kỷ nguyên khí hậu biến động.

Một trong những thông điệp đáng chú ý nhất tại diễn đàn đã được đưa ra bởi ông Mark Roberts, Chuyên gia Kinh tế Cấp cao của Ngân hàng Thế giới (World Bank) khi khẳng định “Chưa có quốc gia nào phát triển đầy đủ mà không trải qua quá trình đô thị hóa”.

Ông Roberts phân tích: các thành phố vẫn sẽ tiếp tục là trung tâm của tăng trưởng kinh tế, đổi mới công nghệ và tạo việc làm trong nhiều thập kỷ tới. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc có đô thị hóa hay không, mà là đô thị hóa theo mô hình nào.

Theo Liên Hợp Quốc, hơn 56% dân số thế giới hiện sinh sống tại các khu vực đô thị và tỷ lệ này có thể tăng lên gần 70% vào năm 2050. Mỗi tuần, thế giới có thêm hàng triệu người chuyển tới sinh sống tại các thành phố, chủ yếu ở châu Á và châu Phi.

Các đô thị hiện tạo ra phần lớn GDP toàn cầu, đồng thời cũng tiêu thụ khoảng 75% năng lượng và phát thải hơn 70% lượng khí nhà kính. Điều này khiến đô thị vừa là trung tâm tăng trưởng kinh tế, vừa là nơi chịu tác động mạnh nhất từ biến đổi khí hậu.

“Ngập lụt và nắng nóng cực đoan đang bắt đầu làm gián đoạn hoạt động của các thành phố”, ông Roberts cảnh báo tại WUF13.

Trong nhiều năm qua, hàng loạt đô thị lớn trên thế giới đã liên tiếp đối mặt với các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, thiếu nước, triều cường và mưa lũ bất thường. Từ Dubai, Bangkok cho tới New York hay Jakarta, các thành phố ngày càng phải chi hàng tỷ USD cho chống ngập, nâng cấp hạ tầng và ứng phó thiên tai.

Theo các chuyên gia, tốc độ đô thị hóa quá nhanh, thiếu quy hoạch dài hạn và phụ thuộc lớn vào hạ tầng truyền thống đang làm gia tăng mức độ tổn thương của nhiều thành phố.

Không chỉ đối mặt với áp lực khí hậu, các đô thị còn phải xử lý những hệ quả kinh tế - xã hội đi kèm như ùn tắc giao thông, ô nhiễm không khí, thiếu nhà ở giá rẻ và bất bình đẳng gia tăng.

“Chúng ta thấy giá đất tăng mạnh và giao thông tắc nghẽn, nhưng điều đó cũng phản ánh sức hút kinh tế của các thành phố”, ông Roberts nhận định.

Dự báo về xu hướng phát triển, các chuyên gia chỉ rõ sự chuyển mạnh sang mô hình “đô thị chống chịu” (resilient cities), trong đó ưu tiên các giải pháp hạ tầng xanh, giao thông sạch, tiết kiệm năng lượng và thích ứng khí hậu.

Nhiều thành phố trên thế giới đang đầu tư mạnh vào hệ thống giao thông công cộng điện hóa, mở rộng không gian xanh, phát triển công trình tiết kiệm năng lượng và nâng cấp hệ thống thoát nước nhằm giảm phát thải carbon cũng như hạn chế rủi ro thiên tai.

TÀI CHÍNH XANH TRỞ THÀNH “ĐIỂM NGHẼN” LỚN NHẤT

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là nguồn vốn cho quá trình chuyển đổi đô thị xanh.

Theo Ngân hàng Thế giới, nhu cầu đầu tư cho hạ tầng đô thị bền vững tại các nền kinh tế mới nổi đang ở mức rất lớn, đặc biệt tại châu Phi - khu vực được dự báo sẽ có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất thế giới trong vài thập kỷ tới.

“Khi nói đến hạ tầng đô thị, nhu cầu tài chính là vô cùng lớn, đặc biệt đối với châu Phi cũng như các khu vực đang đô thị hóa nhanh”, ông Roberts nói.

Nhiều thành phố tại châu Phi hiện thiếu nghiêm trọng hệ thống giao thông công cộng, cấp nước sạch, xử lý rác thải và nhà ở cơ bản. Trong khi đó, tốc độ gia tăng dân số đô thị lại vượt xa khả năng đầu tư của chính phủ.

Các mô hình hợp tác công - tư (PPP), trái phiếu xanh, quỹ đầu tư khí hậu và các chương trình tài trợ phát triển bền vững đang được xem là công cụ quan trọng để giúp các thành phố đầu tư vào giao thông xanh, năng lượng sạch và hạ tầng chống chịu khí hậu.

Theo các chuyên gia, nếu không được đầu tư đúng hướng, quá trình đô thị hóa nhanh có thể làm gia tăng các khu ổ chuột, gây áp lực lên tài nguyên và khiến khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn.

Ông Roberts nhấn mạnh rằng không một chính phủ hay tổ chức tài trợ quốc tế nào có thể tự mình giải quyết khoảng trống tài chính này. “Điều quan trọng là phải huy động nguồn vốn từ nhiều kênh khác nhau, bao gồm cả khu vực tư nhân”, ông Roberts nói. Đây cũng là lý do tài chính xanh đang nổi lên như một trụ cột mới của chiến lược phát triển đô thị toàn cầu.

Nhiều quốc gia hiện cũng bắt đầu đưa tiêu chí phát thải thấp và thích ứng khí hậu vào chiến lược quy hoạch đô thị thay vì chỉ tập trung mở rộng xây dựng như trước đây.

CÁC THÀNH PHỐ ĐỨNG Ở TUYẾN ĐẦU CỦA KHỦNG HOẢNG KHÍ HẬU

Tại WUF13, biến đổi khí hậu được xem là một trong những chủ đề trung tâm của các cuộc thảo luận về tương lai đô thị toàn cầu. Nhiều chuyên gia cho rằng các thành phố hiện không chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế, mà đồng thời cũng đang trở thành “tuyến đầu” hứng chịu tác động từ khí hậu cực đoan.

Theo Liên Hợp Quốc, các thành phố hiện là nơi chịu thiệt hại kinh tế lớn nhất từ các hiện tượng thời tiết cực đoan. Chỉ riêng tình trạng ngập lụt đô thị đã gây tổn thất hàng trăm tỷ USD mỗi năm trên toàn cầu.

Tiến sĩ Moges Tadesse, Giám đốc phụ trách khả năng chống chịu của thành phố Addis Ababa (Ethiopia), cho rằng nhiều đô thị châu Phi hiện không đủ năng lực tài chính để ứng phó với các cú sốc khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

“Biến đổi khí hậu không chỉ ảnh hưởng đến nhà ở mà còn tác động tới kinh tế và cuộc sống con người”, TS. Moges Tadesse nói. Ông cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ tài chính cho các quốc gia dễ tổn thương.

Trước những thách thức hiện nay, các chuyên gia nhận định trong tương lai, nhiều đô thị sẽ phải được thiết kế lại theo hướng “xanh hơn” và “chống chịu tốt hơn”, từ giao thông, tiêu thụ năng lượng cho tới quản lý tài nguyên nước và quy hoạch không gian công cộng.

Trong bối cảnh dân số đô thị toàn cầu tiếp tục tăng mạnh, giới chuyên gia cho rằng cuộc đua phát triển xanh trong những thập kỷ tới sẽ không chỉ diễn ra trong ngành năng lượng hay công nghiệp, mà sẽ bắt đầu ngay từ cách các thành phố được quy hoạch, xây dựng và vận hành.

Diễn đàn Đô thị Thế giới (World Urban Forum - WUF) được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thành lập năm 2001 cùng với sự ra đời của Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat), nhằm tạo không gian đối thoại toàn cầu về phát triển đô thị bền vững. Kể từ kỳ họp đầu tiên tổ chức tại Nairobi (Kenya) năm 2002 với khoảng 1.200 đại biểu tham dự, diễn đàn được tổ chức định kỳ hai năm một lần tại nhiều thành phố lớn trên thế giới như Barcelona, Vancouver, Rio de Janeiro, Abu Dhabi và Katowice.

Kỳ họp thứ 13 của diễn đàn (WUF13) thu hút hơn 40.000 đại biểu từ 182 quốc gia đã đăng ký tham dự, đưa WUF13 trở thành một trong những kỳ diễn đàn có quy mô lớn nhất trong lịch sử sự kiện này. Kết thúc diễn đàn, các bên dự kiến sẽ thông qua “Lời kêu gọi hành động Baku”, văn kiện nhằm thúc đẩy triển khai Chương trình Nghị sự Đô thị Mới của Liên Hợp Quốc với trọng tâm là phát triển đô thị bền vững, bao trùm và thích ứng khí hậu.

Euronews-Trọng Hoàng

Cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa hàng loạt thủ tục hành chính về Nông nghiệp và Môi trường

Thu, 21 May 2026 04:02:38 GMT

Thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục được cắt giảm, phân quyền và đơn giản hóa mạnh mẽ nhằm tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Việc cải cách được gắn với cơ chế hậu kiểm, tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm...

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Cụ thể, Nghị quyết cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh của 11 lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường bao gồm: trồng trọt và bảo vệ thực vật; chăn nuôi và thú y; thủy sản và kiểm ngư; thủy lợi; quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai; đất đai; tài nguyên nước; địa chất và khoáng sản; môi trường; khí tượng thủy văn; quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo.

Nghị quyết có hiệu lực thi hành đến hết ngày 28/2/2027. Riêng một số nội dung tại các phụ lục liên quan đến đất đai, môi trường, tài nguyên nước, khoáng sản và thủy sản sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Theo Nghị quyết này, có 54 thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa. Trong đó lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật chiếm số lượng lớn nhất (12 thủ tục); chăn nuôi thú y (11 thủ tục), môi trường (8 thủ tục), thủy sản kiểm ngư (7 thủ tục), tài nguyên nước (6 thủ tục)...

Trong lĩnh vực môi trường, Nghị quyết tiếp tục thể hiện tinh thần cải cách mạnh mẽ khi bãi bỏ và đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính được cho là chồng chéo, gây phát sinh chi phí không cần thiết.

Cụ thể, Chính phủ quyết định không thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường và thủ tục điều chỉnh nội dung giấy chứng nhận này. Đồng thời, thủ tục thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản ở cả cấp trung ương và địa phương cũng được bãi bỏ.

Ngoài ra, nhiều thủ tục khác cũng được cắt giảm như thủ tục cấp lại giấy phép môi trường, cung cấp thông tin môi trường, cấp đổi quyết định chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam.

Đơn giản hóa các quy định liên quan đến đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, đối tượng phải có giấy phép môi trường. Ảnh minh họa

Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục, Nghị quyết còn đơn giản hóa các quy định liên quan đến đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM), đối tượng phải có giấy phép môi trường và đối tượng thực hiện chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam đối với trường hợp không đăng ký hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước.

Chính phủ cũng đẩy mạnh phân quyền cho địa phương trong lĩnh vực môi trường. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được phân quyền thực hiện một phần thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường vốn trước đây thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường…

Trong lĩnh vực đất đai, Nghị quyết đã cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Cụ thể như: không thực hiện thủ tục hành chính cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai quy định tại điểm i khoản 1 Điều 223 Luật Đất đai số 31/2024/QH15; Phần VI, Phụ lục I Nghị định số 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.

Việc cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai được thực hiện theo quy định tại Luật Tiếp cận thông tin và Thông tư số 56/2024/TT-BTC về quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý, sử dụng phí khai thác và sử dụng tài liệu đất đai từ Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai.

Cùng với đó, không thực hiện điều kiện kinh doanh về kinh doanh dịch vụ xác định giá đất tại khoản 3 Điều 162 Luật Đất đai số 31/2024/QH15 và Điều 36 Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định về giá đất được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 226/2025/NĐ-CP.

-Đỗ Phong

Hội nghị FR-26: Nga nhấn mạnh thông điệp tăng tốc công nghệ điện hạt nhân thế hệ IV

Thu, 21 May 2026 02:49:02 GMT

Trong bối cảnh thế giới ngày càng đối mặt với áp lực bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, giảm phát thải carbon và xử lý bài toán tài nguyên uranium, Nga đang tăng tốc thúc đẩy công nghệ điện hạt nhân thế hệ IV dựa trên lò phản ứng neutron nhanh và chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín...

Thông điệp này được Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga Rosatom nhấn mạnh tại Hội nghị quốc tế lần thứ 26 về lò phản ứng nhanh và các chu trình nhiên liệu liên quan (FR-26) do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tổ chức tại Bắc Kinh từ ngày 18-22/5/2026.

Với chủ đề “Từ đổi mới đến triển khai”, Hội nghị thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, tập đoàn năng lượng, viện nghiên cứu, nhà khoa học và chuyên gia hạt nhân từ nhiều quốc gia nhằm trao đổi về công nghệ lò phản ứng nhanh, chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín, an toàn vận hành, mô hình triển khai thương mại và tương lai của ngành điện hạt nhân thế hệ mới.

Hội nghị FR-26 diễn ra trong thời điểm ngành năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Bên cạnh nhu cầu mở rộng năng lượng sạch để đáp ứng các mục tiêu phát thải ròng bằng 0, nhiều quốc gia cũng đang tìm kiếm các giải pháp điện nền ổn định nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.

Trong bối cảnh đó, điện hạt nhân thế hệ IV được xem là một trong những hướng công nghệ có tiềm năng định hình tương lai ngành điện toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.

NGA ĐẶT CƯỢC VÀO ĐIỆN HẠT NHÂN HAI THÀNH PHẦN, THÚC ĐẨY TỔ HỢP THẾ HỆ IV ĐẦU TIÊN THẾ GIỚI

Trong báo cáo quốc gia tại phiên toàn thể, Phó Tổng giám đốc thứ nhất phụ trách phát triển sản phẩm mới của Tập đoàn Rosatom Alexander Lokshin cho biết Nga đã ứng dụng công nghệ lò phản ứng neutron nhanh trong ngành điện hạt nhân từ năm 1980 và hiện tiếp tục mở rộng quy mô phát triển các công nghệ thế hệ mới.

Theo ông Lokshin, chiến lược dài hạn của Nga là xây dựng hệ thống điện hạt nhân hai thành phần, kết hợp giữa các lò phản ứng neutron nhiệt truyền thống với các lò phản ứng neutron nhanh cùng chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín.

“Quá trình chuyển đổi sang công nghệ lò phản ứng nhanh và chu trình nhiên liệu khép kín là hướng đi cần thiết và mang ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ ngành năng lượng hạt nhân thế giới. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả điện hạt nhân mà còn là điều kiện để ngành này có thể phát triển lâu dài”, ông Lokshin nhấn mạnh.

Mô hình này sẽ giúp mở rộng đáng kể khả năng sử dụng uranium tự nhiên, giảm lượng nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng cần lưu trữ dài hạn, đồng thời nâng cao mức độ an toàn và hiệu quả môi trường của ngành điện hạt nhân.

Các đại biểu tham dự FR-26. Ảnh: Rosatom

Tại hội nghị, Rosatom cũng giới thiệu mô hình đa phương tiện về hệ thống điện hạt nhân thế hệ IV cùng các thành tựu hợp tác Nga - Trung trong lĩnh vực lò phản ứng nhanh và chu trình nhiên liệu khép kín.

Một trong những điểm được chú ý đặc biệt là dự án “Proryv” - chương trình phát triển công nghệ điện hạt nhân thế hệ mới của Nga dựa trên lò phản ứng nhanh và chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín hoàn chỉnh.

Theo Rosatom, Nga hiện đang xây dựng tổ hợp năng lượng trình diễn thử nghiệm ODEK tại Seversk, tỉnh Tomsk. Đây được xem là cơ sở điện hạt nhân thế hệ IV đầu tiên trên thế giới vận hành theo mô hình chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín ngay tại một địa điểm. Tổ hợp này bao gồm lò phản ứng neutron nhanh BREST-OD-300 sử dụng chất tải nhiệt chì, mô-đun chế tạo và tái chế nhiên liệu, cùng mô-đun xử lý nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.

Rosatom cho biết việc sản xuất nhiên liệu uranium-plutonium nitride hỗn hợp cho dự án đã hoàn tất từ năm 2024.

Theo kế hoạch, công nghệ này sẽ cho phép tái sử dụng nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng để tiếp tục sản xuất điện, qua đó giảm đáng kể lượng chất thải phóng xạ dài hạn cũng như mức tiêu thụ uranium tự nhiên.

Ông Alexander Lokshin cho biết công tác chuẩn bị xây dựng tổ máy điện hạt nhân neutron nhanh BN-1200M tại Nhà máy điện hạt nhân Beloyarsk cũng đã được triển khai. Đây được xem là bước tiếp theo trong chiến lược mở rộng quy mô điện hạt nhân thế hệ IV của Nga. Theo quy hoạch phát triển điện lực đến năm 2042, Nga dự kiến xây dựng 9 tổ máy điện hạt nhân sử dụng lò phản ứng neutron nhanh.

Rosatom cho rằng khi số lượng các lò phản ứng neutron nhanh tăng lên, đóng góp của chúng trong việc tiết kiệm uranium tự nhiên và xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng từ các lò phản ứng truyền thống cũng sẽ gia tăng đáng kể.

NGA GIỮ VỊ THẾ DẪN ĐẦU LÒ PHẢN ỨNG NHANH, ĐỊNH HÌNH TƯƠNG LAI ĐIỆN HẠT NHÂN THẾ HỆ IV

Tại hội nghị FR-26, giới chuyên gia quốc tế dành sự quan tâm lớn cho chương trình phát triển chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín của Nga.

Hiện nay, Nga là quốc gia duy nhất trên thế giới vận hành thương mại liên tục lò phản ứng nhanh BN-600 từ năm 1980. Ngoài ra, tổ máy BN-800 cũng đã được đưa vào vận hành thử nghiệm công nghiệp với tải đầy đủ nhiên liệu MOX và các bó nhiên liệu chứa actinide phụ đầu tiên.

Theo Rosatom, kinh nghiệm vận hành tích lũy trong nhiều thập kỷ cùng hàng loạt chương trình nghiên cứu - phát triển quy mô lớn đã giúp Nga liên tục cải thiện độ tin cậy, hiệu quả kinh tế và mức độ an toàn của công nghệ lò phản ứng nhanh.

Trong thông điệp gửi tới hội nghị, Cố vấn khoa học của dự án “Proryv” Evgeny Adamov cho rằng Nga và Trung Quốc hiện là hai quốc gia đi đầu trong phát triển công nghệ điện hạt nhân thế hệ IV.

Ông Adamov nhắc lại rằng nhà vật lý Enrico Fermi là người đầu tiên nhận ra khả năng tái tạo mở rộng vật liệu phân hạch của lò phản ứng nhanh và từng dự báo lợi thế chiến lược sẽ thuộc về quốc gia đầu tiên xây dựng thành công lò phản ứng tái sinh nhiên liệu hạt nhân (breeder).

Theo ông Adamov, ngành điện hạt nhân hiện đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, bao gồm nguy cơ thiếu hụt uranium trong dài hạn, vấn đề xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng, yêu cầu không phổ biến vũ khí hạt nhân cũng như áp lực cạnh tranh về chi phí.

Hiện tiềm năng năng lượng của uranium mới chỉ được khai thác khoảng 0,7%, trong khi các công nghệ chu trình nhiên liệu khép kín có thể mở rộng đáng kể hiệu quả sử dụng loại tài nguyên này.

Ông Evgeny Adamov

Hội nghị FR-26 năm nay tập trung vào 9 chủ đề chính gồm thiết kế lò phản ứng nhanh tiên tiến, an toàn và cấp phép, công nghệ nhiên liệu, vật liệu hạt nhân, mô phỏng và tính toán, ứng dụng phi năng lượng, vận hành và tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân, truyền thông cộng đồng và đào tạo nhân lực.

Theo giới chuyên gia, điện hạt nhân thế hệ IV đang được nhiều quốc gia xem là hướng công nghệ chiến lược nhằm kết hợp giữa mục tiêu phát triển năng lượng sạch với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn.

So với các công nghệ điện hạt nhân truyền thống, lò phản ứng neutron nhanh và chu trình nhiên liệu khép kín được kỳ vọng giúp giảm lượng chất thải phóng xạ dài hạn, nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu và tăng tính bền vững của ngành điện hạt nhân trong hàng thế kỷ tới.

Trong bối cảnh nhu cầu điện toàn cầu tiếp tục gia tăng mạnh cùng áp lực cắt giảm phát thải carbon ngày càng lớn, cuộc cạnh tranh công nghệ trong lĩnh vực điện hạt nhân thế hệ IV được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, với Nga, Trung Quốc, Mỹ, Pháp và một số nền kinh tế lớn đang nổi lên như những trung tâm phát triển công nghệ chủ chốt của thế giới.

Tác giả tổng hợp, Rosatom-Trọng Hoàng

Sáp nhập vườn quốc gia, khu bảo tồn cần thận trọng để bảo vệ an ninh sinh thái

Thu, 21 May 2026 00:55:49 GMT

Trước chủ trương tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 105/NQ-CP, nhiều tổ chức bảo tồn thiên nhiên kiến nghị Chính phủ tránh sáp nhập các vườn quốc gia một cách cơ học. Việc tinh gọn cần dựa trên đánh giá khoa học để không gây hại đến đa dạng sinh học và an ninh sinh thái quốc gia...

Ngày 20/5/2026, các tổ chức bảo tồn thiên nhiên gồm: Trung tâm Con người và Thiên nhiên, Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên, Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã tại Việt Nam cùng nhiều tổ chức khác hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học đã gửi Bản kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Văn phòng Chính phủ; Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội; Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đề nghị xem xét kỹ lưỡng tác động sinh thái trước khi thực hiện các quyết định sáp nhập theo chủ trương mới.

Các đơn vị cho biết đã có nhiều năm đồng hành cùng cơ quan nhà nước và địa phương trong các hoạt động bảo tồn thiên nhiên, phát triển bền vững và quản lý tài nguyên sinh thái.

LO NGẠI SÁP NHẬP CƠ HỌC LÀM SUY GIẢM GIÁ TRỊ BẢO TỒN

Theo nội dung kiến nghị, Nghị quyết 105/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới đã đặt mục tiêu tiếp tục xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, trong đó có việc sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập của bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, các tổ chức bảo tồn cho rằng hệ thống vườn quốc gia và khu bảo tồn có tính chất đặc thù rất khác với các đơn vị sự nghiệp công lập thông thường, bởi đây là nền tảng quan trọng bảo vệ an ninh sinh thái quốc gia.

Bản kiến nghị.

Các vườn quốc gia và khu bảo tồn hiện đóng vai trò duy trì rừng tự nhiên, bảo vệ nguồn nước, lưu giữ hệ sinh thái đất ngập nước, rạn san hô, thảm cỏ biển, rừng ngập mặn và sinh cảnh của nhiều loài nguy cấp, quý hiếm. Đây cũng là nơi bảo tồn nguồn gen, duy trì các dịch vụ hệ sinh thái thiết yếu cho sản xuất và đời sống của người dân.

Theo Quyết định số 1106/QĐ-BNNMT công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2025, Việt Nam hiện có gần 15 triệu ha rừng, trong đó diện tích rừng đặc dụng đạt hơn 2,25 triệu ha, tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc đạt 42,03%.

Trong khi đó, ở khu vực biển, Quyết định số 1539/QĐ-TTg đặt mục tiêu đến năm 2030 phải mở rộng và quản lý hiệu quả 27 khu bảo tồn biển, bảo đảm diện tích các khu bảo tồn biển và ven biển đạt 6% diện tích tự nhiên vùng biển Việt Nam.

Các tổ chức bảo tồn nhấn mạnh: Hệ thống bảo tồn của Việt Nam không chỉ giới hạn ở rừng đặc dụng mà còn bao gồm khu bảo tồn biển, đất ngập nước quan trọng, khu Ramsar, hành lang đa dạng sinh học và nhiều vùng sinh cảnh có giá trị đặc biệt ở cấp quốc gia và quốc tế.

Điều khiến các tổ chức lo ngại là khả năng việc sáp nhập sẽ được thực hiện theo địa giới hành chính hoặc theo chỉ tiêu cắt giảm đầu mối mà chưa đánh giá đầy đủ giá trị sinh thái của từng khu bảo tồn. Theo đó, có những khu bảo tồn diện tích không lớn hoặc nhân sự ít nhưng lại là nơi duy nhất còn lưu giữ sinh cảnh của các loài đặc hữu, nguy cấp hoặc các hệ sinh thái quý hiếm như bãi đẻ của rùa biển, vùng chim di cư hay rừng đầu nguồn có ý nghĩa toàn cầu.

“Những giá trị này không thể được đánh giá chỉ bằng số lượng biên chế hay khả năng tự chủ tài chính”, nội dung kiến nghị nhấn mạnh.

Các tổ chức cũng cho rằng định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới đều đặt ra yêu cầu phát triển nhanh nhưng bền vững, thúc đẩy kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học. Vì vậy, hệ thống vườn quốc gia và khu bảo tồn cần được nhìn nhận như nền tảng sinh thái và văn hóa của quốc gia, chứ không phải không gian phục vụ cho tăng trưởng kinh tế ngắn hạn.

ĐỀ XUẤT QUẢN LÝ THỐNG NHẤT HỆ THỐNG KHU BẢO TỒN QUỐC GIA

Theo các đơn vị kiến nghị, dư địa phát triển của ngành lâm nghiệp hiện nay chủ yếu nằm ở hơn 8 triệu ha rừng sản xuất, còn hơn 2,25 triệu ha rừng đặc dụng cùng các khu bảo tồn biển và đất ngập nước cần được quản lý theo mục tiêu ưu tiên cao nhất là bảo tồn thiên nhiên và duy trì vốn tự nhiên cho các thế hệ tương lai.

Từ những phân tích trên, các tổ chức bảo tồn kiến nghị Chính phủ tạm dừng việc sáp nhập cơ học hoặc xử lý đơn lẻ các ban quản lý khu bảo tồn tại từng địa phương nếu chưa có đánh giá đầy đủ về tác động lâu dài đối với hệ sinh thái và mục tiêu bảo tồn.

Thay vào đó, các đơn vị đề xuất giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng một đề án tổng thể về tổ chức lại hệ thống khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia. Đề án cần đưa ra phương án đồng bộ về pháp lý, tài chính, nhân sự, tài sản công, dữ liệu và thẩm quyền quản lý, tránh tình trạng triển khai rời rạc hoặc xử lý riêng lẻ từng khu bảo tồn.

Trong kiến nghị, các tổ chức đã đưa ra tám nhóm giải pháp lớn. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất xác lập nguyên tắc quản lý khu bảo tồn dựa trên giá trị sinh thái thay vì chỉ căn cứ vào địa giới hành chính. Những khu có liên kết sinh thái trực tiếp, dù nằm ở nhiều tỉnh khác nhau, có thể xem xét quản lý như một đơn vị thống nhất. Ngược lại, những khu khác biệt lớn về hệ sinh thái và mục tiêu bảo tồn thì không nên sáp nhập chỉ để giảm đầu mối.

Một nội dung khác được nhấn mạnh là cần hình thành đầu mối chuyên trách cấp quốc gia đủ thẩm quyền quản lý trực tiếp hệ thống khu bảo tồn có giá trị quốc gia. Theo đó, chức năng quản lý liên quan đến đa dạng sinh học, kiểm lâm, thủy sản, biển và đất ngập nước cần được rà soát, tổ chức lại theo hướng thống nhất hơn.

Các tổ chức cũng đề xuất duy trì và tăng cường ban quản lý tại chỗ ở mỗi khu bảo tồn hoặc cụm khu bảo tồn sau sắp xếp. Đây được xem là lực lượng trực tiếp thực hiện công tác tuần tra, giám sát đa dạng sinh học, phục hồi sinh thái, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, quản lý du lịch sinh thái và xử lý các vi phạm ban đầu.

Ngoài ra, kiến nghị còn đề cập việc phân định rõ vai trò giữa trung ương và địa phương trong quản lý khu bảo tồn. Chính quyền địa phương vẫn giữ vai trò quan trọng trong quản lý vùng đệm, hỗ trợ sinh kế cộng đồng, phòng cháy chữa cháy và bảo đảm an ninh trật tự. Tuy nhiên, các quyết định cốt lõi liên quan đến mục tiêu bảo tồn, phân khu chức năng hay chuyển đổi sử dụng đất cần được đặt dưới sự giám sát và phê duyệt của cơ quan trung ương.

Vấn đề tài chính cho các khu bảo tồn cũng được đặc biệt quan tâm. Các tổ chức cho rằng hệ thống khu bảo tồn là tài sản quốc gia, vì vậy đầu tư cho công tác quản lý và bảo vệ cũng chính là đầu tư cho phát triển bền vững. Ngân sách trung ương cần bảo đảm các nhiệm vụ cốt lõi như tuần tra bảo vệ rừng, giám sát đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học, phục hồi hệ sinh thái, cứu hộ động vật hoang dã và phòng cháy chữa cháy.

-Chu Khôi

Tín chỉ carbon: Thị trường tỷ USD và lớp tài sản đầu tư tiềm năng mới

Thu, 21 May 2026 00:13:50 GMT

Việt Nam được đánh giá sở hữu nhiều lợi thế, có thể tạo ra khoảng 103 triệu tín chỉ carbon vào năm 2050 từ các lĩnh vực như rừng, biển và nông nghiệp carbon thấp... Với tiềm năng "rừng vàng, biển bạc" cùng sự chuyển mình mạnh mẽ trong nông nghiệp carbon thấp và kinh tế tuần hoàn, Việt Nam đang nắm giữ cơ hội trở thành nguồn cung tín chỉ quan trọng trên bản đồ toàn cầu. Tín chỉ carbon đã trở thành một lớp tài sản đầu tư tiềm năng mới...

Thị trường carbon đóng vai trò then chốt trong mục tiêu phát thải ròng bằng 0 toàn cầu, đặc biệt với các ngành khó giảm phát thải. Hiện các cơ chế định giá carbon đã bao phủ khoảng 24% lượng phát thải toàn cầu và tạo ra hơn 100 tỷ USD doanh thu năm 2024, đồng thời được kỳ vọng có thể huy động 10–40 tỷ USD vào năm 2030 cho các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển.

CÁC QUỐC GIA DẪN ĐẦU THỊ TRƯỜNG TÍN CHỈ CARBON

Trên thị trường carbon toàn cầu hiện nay, Trung Quốc (CCER), Nhật Bản (J-Credit), Hàn Quốc (KOC), California (Compliance Offset) đóng vai trò là nhà phát hành tín chỉ trong nước quy mô lớn. Các nước này xây dựng hệ thống tín chỉ riêng, phát hành và quản lý nguồn cung trong phạm vi quốc gia/khu vực.

Trong khi đó, thị trường tiêu thụ tín chỉ hàng đầu là Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ với việc các tập đoàn lớn mua tín chỉ carbon tự nguyện để thực hiện cam kết trung hòa carbon và NetZero.

Theo báo cáo Wealth Management Vol.10 của SHS mới đây, Việt Nam cùng với Indonesia, Brazil, Kenya, Ấn Độ được đóng vai trò là những quốc gia cung ứng tín chỉ ra thị trường quốc tế khi tận dụng tiềm năng lớn từ rừng, đất đai và năng lượng tái tạo để phát triển dự án tín chỉ.

Các quốc gia châu Á và các nền kinh tế mới nổi ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn, không chỉ với tư cách là nguồn cung tín chỉ mà còn là những thị trường tiêu thụ và trung tâm giao dịch mới.

Đáng chú ý, nhiều quốc gia đồng thời đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc. Hoa Kỳ vừa là nơi đặt trụ sở của các hệ thống đăng ký tín chỉ carbon lớn nhất thế giới (ACR, CAR), vừa là thị trường tiêu thụ tín chỉ tự nguyện hàng đầu thông qua các tập đoàn công nghệ.

Trung Quốc vừa là nhà phát hành tín chỉ CCER quy mô lớn nhất châu Á, vừa là thị trường tiêu thụ nội địa lớn cho tín chỉ CCER. Nhật Bản vừa vận hành cơ chế J-Credit trong nước, vừa triển khai Cơ chế Tín chỉ Chung (JCM) với 29 quốc gia đối tác nhằm nhập khẩu tín chỉ carbon chất lượng cao.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bức tranh các quốc gia dẫn đầu thị trường tín chỉ carbon đang có sự chuyển dịch đáng kể. Các quốc gia châu Á và các nền kinh tế mới nổi ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn, không chỉ với tư cách là nguồn cung tín chỉ mà còn là những thị trường tiêu thụ và trung tâm giao dịch mới.

Sự trỗi dậy của Singapore như một trung tâm giao dịch tín chỉ carbon khu vực ASEAN, sự mở rộng nhanh chóng của cơ chế CCER tại Trung Quốc, và việc Indonesia vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon (IDXCarbon) là những minh chứng rõ nét cho xu hướng này.

Tại Đông Nam Á, theo Climate Watch, xét về khía cạnh phát thải, nông nghiệp và thiên nhiên, năng lượng và giao thông vận tải là những lĩnh vực đóng góp lớn nhất vào lượng phát thải khu vực (khoảng 65%).

Riêng Việt Nam có tỷ trọng phát thải đáng kể từ lĩnh vực năng lượng và công nghiệp, trong khi phát thải từ sử dụng đất và nông nghiệp vẫn chiếm vai trò quan trọng. Điều này cho thấy Việt Nam vừa chịu áp lực chuyển dịch năng lượng, vừa có cơ hội lớn từ phát triển năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon rừng và nông nghiệp bền vững nếu tận dụng tốt quá trình chuyển đổi xanh.

VIỆT NAM CÓ THỂ TẠO RA TRĂM TRIỆU TÍN CHỈ CARBON NHỜ LỢI THẾ “RỪNG VÀNG, BIỂN BẠC”

Đánh giá về tiềm năng giảm phát thải dựa vào thiên nhiên theo thị trường, báo cáo cho biết với sự đa dạng sinh học phong phú và nguồn tài nguyên biển và đất liền rộng lớn, Đông Nam Á có thể tận dụng nhu cầu quốc tế đang tăng lên bằng cách đóng góp các khoản tín dụng trồng rừng và tránh phá rừng cho giao dịch carbon quốc tế và củng cố vai trò là nhà cung cấp tín dụng carbon dài hạn.

Theo đó, dẫn đầu là Indonesia (với 749,4 triệu tấn CO2e), trong khi 9 thị trường Đông Nam Á có tiềm năng tạo ra 1.267,5 triệu tín dụng carbon từ tài nguyên biển và đất liền vào năm 2050. Việt Nam dự kiến tạo ra 103 triệu tín chỉ carbon vào năm 2050.

Đối với ASEAN, phát triển thị trường carbon cần trở thành một trụ cột trong chiến lược kinh tế- môi trường khi khu vực vừa theo đuổi tăng trưởng mạnh mẽ vừa phải thực hiện cam kết khí hậu. Với lợi thế sở hữu khoảng 1/3 giải pháp carbon dựa vào tự nhiên của thế giới, ASEAN có thể tạo ra tới 3.000 tỷ USD doanh thu và 13,7 triệu việc làm xanh vào năm 2050 nếu mở rộng hiệu quả thị trường này.

Tiềm năng giảm phát thải dựa vào thiên nhiên các quốc gia ASEAN

Tuy nhiên, hiện thị trường carbon trong khu vực còn phân mảnh do khác biệt về khung pháp lý giữa các quốc gia, hạn chế giao dịch xuyên biên giới và thu hút đầu tư. Việc hài hòa hóa theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris, cùng các sáng kiến như ASEAN Common Carbon Framework, sẽ giúp tăng tính minh bạch, thanh khoản và thu hút dòng vốn quốc tế vào khu vực.

Đánh giá về cơ hội khai thác tiềm năng tài nguyên và dòng vốn khí hậu để tạo động lực tăng trưởng mới, báo cáo nêu rõ, ASEAN sở hữu lợi thế lớn về năng lượng tái tạo và các bể hấp thụ carbon tự nhiên như rừng, đất than bùn và hệ sinh thái ven biển.

Việc phát triển thị trường carbon chất lượng cao có thể chuyển hóa tiềm năng này thành dòng tài chính khí hậu quốc tế, tạo thêm nguồn thu lớn và hàng triệu việc làm xanh đến năm 2050. Đồng thời, cơ chế theo Điều 6 Thỏa thuận Paris và xu hướng CBAM toàn cầu mở ra cơ hội để ASEAN tham gia sâu hơn vào thương mại tín chỉ carbon và bảo vệ năng lực cạnh tranh xuất khẩu.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra hiện nay đó là sự thiếu đồng bộ về cơ chế định giá, tiêu chuẩn hạch toán và mức độ sẵn sàng giữa các quốc gia khiến thị trường carbon ASEAN còn rời rạc, hạn chế giao dịch xuyên biên giới và làm gia tăng rủi ro chính sách cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, khác biệt về cơ cấu năng lượng và năng lực giảm phát thải khiến việc xây dựng một hệ thống carbon chung, tương thích và minh bạch trên toàn khu vực trở nên phức tạp hơn.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon. Hàng loạt dấu mốc chính sách quan trọng đã được thiết lập, từ Luật Bảo vệ Môi trường sửa đổi đến Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Nghị định 119/2025/NĐ-CP. Những văn bản này thể hiện cam kết chính thức của Chính phủ trong việc xây dựng thị trường carbon quốc gia, phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 cũng như các nghĩa vụ quốc tế theo Hiệp định Paris.

Cụ thể, theo Nghị định 119/2025/NĐ-CP, thị trường carbon nội địa giai đoạn đầu sẽ cho phép sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ tối đa 30% nghĩa vụ giảm phát thải. Cùng với đó, thị trường carbon tự nguyện (VCM) tiếp tục đóng vai trò cầu nối quan trọng, tạo dư địa cho dòng vốn đầu tư, đổi mới sáng tạo và triển khai dự án- đặc biệt trong các lĩnh vực như nông nghiệp, nơi tiềm năng giảm phát thải và hấp thụ carbon còn rất lớn.

Trong những năm qua, Việt Nam đã từng bước tiến tới việc thiết lập một thị trường carbon nội địa hoạt động hiệu quả, với các chính sách chuyển từ chiến lược khí hậu và tăng trưởng xanh tổng quát sang khung pháp lý chi tiết và các biện pháp thực hiện ở cấp ngành. Các chính văn bản, sách ban hành thời gian qua đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho vận hành thí điểm thị trường carbon ở Việt Nam, trước khi vận hành chính thức từ năm 2029.

Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử trên đường đua Net Zero 2050. Tín chỉ carbon đã trở thành một lớp tài sản đầu tư tiềm năng mới. Với tiềm năng "rừng vàng, biển bạc" cùng sự chuyển mình mạnh mẽ trong nông nghiệp carbon thấp và kinh tế tuần hoàn, Việt Nam đang nắm giữ cơ hội trở thành nguồn cung tín chỉ quan trọng trên bản đồ toàn cầu.

Theo Báo cáo tình trạng thị trường carbon 2026 của Liên minh hành động carbon quốc tế (ICAP), hiện có 41 hệ thống ETS đang hoạt động trên toàn cầu, bao phủ khoảng 26% lượng phát thải khí nhà kính của thế giới. Hiện các nền kinh tế đang vận hành hệ thống giao dịch phát thải ETS chiếm khoảng 63% GDP toàn cầu và hơn một nửa dân số thế giới.

-Tùng Dương

Cụ thể tỷ lệ tái chế sản phẩm, bao bì của các nhà sản xuất, nhập khẩu

Wed, 20 May 2026 13:50:14 GMT

Theo quy định, từ ngày 25/5, các nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì; ắc quy và pin; dầu nhớt; săm lốp; điện- điện tử khi đưa ra thị trường Việt Nam phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo tỷ lệ quy định cụ thể...

Nghị định 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Điều 54 Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và Điều 55 Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu (EPR) chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/5/2026.

Theo Nghị định, nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì thuộc danh mục phải thực hiện tái chế theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc khi đưa ra thị trường Việt Nam.

Về tỷ lệ tái chế và quy cách tái chế, quy định nêu rõ, tỷ lệ tái chế bắt buộc là tỷ lệ khối lượng sản phẩm, bao bì tối thiểu phải được tái chế theo quy cách tái chế bắt buộc trong năm thực hiện trách nhiệm trên tổng khối lượng sản phẩm, bao bì sản xuất, nhập khẩu được đưa ra thị trường trong năm có trách nhiệm.

Cụ thể, theo quy định của nghị định này, trong nhóm sản phẩm bao bì, tỷ lệ tái chế bắt buộc với bao bì giấy carton (là 20%), bao bì nhôm (22%); bao bì sắt và kim loại khác (20%); bao bì PET cứng (22%); bao bì HDPE, LDPE, PP, PS cứng (15%); bao bì thủy tinh (15%)

Với ắc quy và pin, tỷ lệ tái chế bắt buộc với ắc quy chì (12%); ắc quy các loại khác (8%); Pin sạc nhiều lần là 8% (trừ Pin Lithium, Pin Nickel-Metal Hydrid sử dụng cho phương tiện giao thông là 0%). Theo quy định hiện hành, tỷ lệ tái chế bắt buộc với pin sạc nhiều lần các loại là 8%.

Đối với dầu nhớt cho động cơ (không bao gồm dầu động cơ hai thì), tỷ lệ này là 15%; Săm, lốp cao su là 5%.

Các sản phẩm điện- điện tử: tủ lạnh, tủ đông, điều hòa không khí, bếp điện, bếp từ, bếp hồng ngoại, lò nướng, lò vi sóng (tỷ lệ 5%); Thiết bị màn hình ti vi, màn hình máy tính để bàn (7%); Máy tính bảng, máy tính xách tay, máy ảnh (kể cả đèn flash), máy quay phim (9%); điện thoại di động (15%); Máy tính để bàn (không gồm màn hình), máy in, máy photocopy (9%); Bóng đèn compact, bóng đèn huỳnh quang (8%); Tấm quang năng (pin năng lượng mặt trời (3%).

Theo quy định mới, tỷ lệ tái chế được quy định cụ thể cho từng loại sản phẩm, bao bì và sẽ được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm một lần, mỗi lần tăng không quá 10% và lần điều chỉnh đầu tiên sẽ thực hiện vào năm 2029.

Các doanh nghiệp được lựa chọn hình thức thực hiện gồm: tự tái chế, thuê đơn vị tái chế hoặc ủy quyền cho tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế; các đơn vị thực hiện phải có giấy phép môi trường theo quy định.

Về cơ bản, Nghị định kế thừa, tích hợp, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP) và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP. Trong đó, quy định cụ thể về các đối tượng phải thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì; tỉ lệ tái chế, quy cách tái chế bắt buộc và cơ chế hỗ trợ hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì để tạo thuận lợi trong quá trình triển khai, tuân thủ; quy định về giải ngân tiền hỗ trợ hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì…

Theo chuyên gia, quy định mới không làm thay đổi, ảnh hưởng, hoặc tăng trách nhiệm tái chế sản phẩm bao bì của các doanh nghiệp, nhà sản xuất, nhập khẩu. Ngược lại, quy định đã giảm bớt trách nhiệm cho một số sản phẩm như Pin Lithium, Pin Nickel-Metal Hydrid sử dụng cho xe điện (tỷ lệ tái chế là 0%).

EPR không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội để doanh nghiệp chuyển đổi bền vững, nâng cao thương hiệu và cạnh tranh toàn cầu. EPR giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh thương hiệu có trách nhiệm, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường, nhất là trong bối cảnh các đối tác, chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường.

Không những thế, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng thu gom, phân loại, tái chế từ đó kiểm soát tốt hơn chu trình sản xuất khép kín, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Các chuyên gia cho rằng việc tuân thủ EPR không chỉ là nghĩa vụ mà còn giúp các doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý lý và tài chính; đáp ứng yêu cầu ESG của thị trường quốc tế. Đặc biệt điều này sẽ giúp tăng cường uy tín, cũng cố thương hiệu bền vững cho doanh nghiệp; thúc đẩy ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong chuỗi cung ứng.

Mặc dù EPR là chính sách mới được áp dụng ở Việt Nam trong vài năm qua nhưng trên thế giới đã có hơn 80 quốc gia áp dụng cơ chế này.

-Hoàng Anh

Hợp tác Việt Nam - Phần Lan thúc đẩy nhân lực “kỹ năng xanh - số”

Wed, 20 May 2026 10:20:48 GMT

Bước vào kỷ nguyên nền kinh tế xanh, người lao động cần trang bị thêm “kỹ năng xanh”. Hợp tác nhân lực Việt Nam - Phần Lan đang được thúc đẩy theo hướng đào tạo và nâng cao kỹ năng xanh, kỹ năng số, gắn với tiêu chuẩn toàn cầu. Đồng thời, các sáng kiến giúp người lao động tiếp cận môi trường quốc tế, thúc đẩy “luân chuyển chất xám” giữa hai quốc gia...

Trong bối cảnh toàn cầu hướng tới mục tiêu trung hòa carbon, sự hợp tác về nhân lực chất lượng cao giữa Phần Lan và Việt Nam đang mở ra nhiều bước tiến mới. Không chỉ giải quyết bài toán nhân sự cho các ngành công nghệ lõi và việc làm xanh, mối quan hệ này còn vượt ra ngoài khái niệm di cư lao động truyền thống để “luân chuyển chất xám”, mang lại giá trị phát triển bền vững cho cả hai quốc gia.

KỸ NĂNG XANH - SỐ: LỢI THẾ CẠNH TRANH MỚI CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG

Phần Lan hiện là một trong những quốc gia đi đầu trong phát triển bền vững với 95% sản lượng điện được tạo ra từ các nguồn trung hòa carbon và đặt mục tiêu đạt mức trung hòa carbon vào năm 2035. Đây cũng là quốc gia duy nhất trong Liên minh Châu Âu (EU) sở hữu tất cả các loại khoáng sản chính để sản xuất pin ngay trong nước.

Quốc gia này cũng đẩy mạnh các sáng kiến về năng lượng tái tạo, công nghệ phát thải bằng không và hệ thống trung tâm dữ liệu xanh, mở rộng hợp tác nguồn nhân lực quốc tế, trong đó có Việt Nam.

Trong khuôn khổ sự kiện “Finland - Vietnam Connect” diễn ra ngày 20/5, bà Lê Vân Anh, Quản lý khu vực của Work in Finland (thuộc Business Finland), nhấn mạnh "hợp tác giữa Việt Nam - Phần Lan trong phát triển nhân lực xanh và cơ hội nghề nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ, năng lượng và đổi mới sáng tạo đang mở ra những cơ hội và tiềm năng lớn".

Bà Lê Vân Anh cho biết cộng đồng người Việt tại Phần Lan được đánh giá cao về mức độ đóng góp và thái độ làm việc tích cực. Bên cạnh đó, xét theo các bảng xếp hạng cạnh tranh về kỹ năng, nhân lực Việt Nam thể hiện thế mạnh nổi trội trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT), khả năng đọc hiểu, năng lực toán học và tinh thần khởi nghiệp.

Bà Lê Vân Anh, Quản lý khu vực của Work in Finland (thuộc Business Finland)

“Với các doanh nghiệp muốn mở rộng hợp tác toàn cầu, tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) gần như đã trở thành điều kiện bắt buộc. Do đó, người lao động cần chủ động tìm hiểu các khung quy định quốc tế.

Mọi thành tựu phát triển cuối cùng đều hướng tới sự phù hợp giữa người lao động và hệ giá trị mà quốc gia theo đuổi. Những kỹ năng xanh, kỹ năng số được lao động Việt Nam tích lũy hôm nay sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn ở bất kỳ thị trường nào trong tương lai”.

Tuy nhiên, theo đại diện Work in Finland, khi bước vào kỷ nguyên của nền kinh tế xanh, người lao động cần trang bị thêm “kỹ năng xanh”.

“Điều quan trọng là người lao động cần hiểu rõ các tiêu chuẩn xanh, quy định về phát triển bền vững, tiêu chuẩn bảo mật dữ liệu hay quy định quản lý chất thải", bà Lê Vân Anh nói.

Đại diện Work in Finland phân tích: do những kinh nghiệm này khó tích lũy nếu thiếu môi trường thực hành, việc tiếp xúc trực tiếp với các dự án quốc tế sẽ giúp nhân sự rút ngắn khoảng cách về kỹ năng. Đổi lại, điểm mạnh lớn nhất của nhân sự Việt Nam chính là tinh thần sẵn sàng học hỏi, thái độ cầu tiến và khả năng thích nghi.

Bên cạnh đó, trước sự thay đổi nhanh chóng do trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại, điều quan trọng không phải là cạnh tranh với AI, mà là tận dụng công nghệ này vào các lĩnh vực đang có nhu cầu cao như điện toán lượng tử, công nghệ cao, sản xuất pin, xe điện và năng lượng.

GIÁ TRỊ HAI CHIỀU TỪ "LUÂN CHUYỂN CHẤT XÁM"

Trong bối cảnh dịch chuyển nhân lực toàn cầu ngày càng gia tăng, hợp tác nguồn nhân lực quốc tế không còn đơn thuần là bài toán kinh tế một chiều. Thay vào đó, khái niệm “luân chuyển chất xám” (brain circulation) đang được nhìn nhận như một mô hình tạo ra giá trị hai chiều, mang lại lợi ích cho cả quốc gia tiếp nhận lẫn quốc gia phái cử nhân lực.

Theo bà Lê Vân Anh, yếu tố cốt lõi của phát triển bền vững không chỉ nằm ở năng lượng hay sản xuất mà quan trọng hơn là ở con người. Đơn cử, khi nhân lực Việt Nam làm việc tại Phần Lan không chỉ tiếp cận môi trường quốc tế mà còn tích lũy kinh nghiệm về kinh tế tuần hoàn, năng lượng bền vững và các khung tiêu chuẩn, quy định của châu Âu.

Ở chiều ngược lại, quá trình dịch chuyển này không đồng nghĩa với việc làm suy giảm sự gắn kết với quê hương. Những kinh nghiệm, kỹ năng và tri thức tích lũy ở môi trường quốc tế có thể trở thành nguồn lực để người lao động đóng góp trở lại cho Việt Nam dưới nhiều hình thức khác nhau.

Bà Sezin Ata Diler, Chuyên gia Dự án của Discover Finland, Work in Finland (Business Finland)

“Phát triển bền vững tại Phần Lan gắn chặt với chiến lược phát triển kỹ năng của người dân. Ngay từ sớm, AI đã được đưa vào các chương trình cấp Chính phủ nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai.

Các khóa học miễn phí được triển khai rộng rãi để giúp người dân tiếp cận và nâng cao hiểu biết về công nghệ mới. Do đó, công nghệ và AI không chỉ được xem là công cụ, mà còn là nền tảng phát triển năng lực và thúc đẩy tiếp cận tri thức một cách bình đẳng”.

Dù có tiềm năng lớn, nhân sự Việt Nam vẫn cần thời gian để thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế và môi trường làm việc toàn cầu. Bà Sezin Ata Diler, chuyên gia Dự án của Discover Finland, Work in Finland, cho biết việc chuẩn bị cho môi trường làm việc quốc tế không chỉ dừng ở chuyên môn mà còn đòi hỏi sự thấu hiểu sâu hơn về các giá trị văn hóa bản địa.

Chẳng hạn, đôi khi người lao động không dám chủ động xin nghỉ phép mà chờ sự nhắc nhở từ cấp trên. Tuy nhiên, tại Phần Lan, nhân viên có thể chủ động đề xuất thời gian nghỉ. Môi trường làm việc tại đây đề cao sự bình đẳng, cởi mở và tinh thần học tập suốt đời; mọi cá nhân, bất kể giới tính, đều có cơ hội bày tỏ quan điểm và trao đổi thẳng thắn trong công việc.

Đồng quan điểm, bà Lê Vân Anh cho rằng một trong những yếu tố quan trọng tạo nên hiệu suất làm việc và chất lượng sống tại Phần Lan là cách quản lý đơn giản, ít cấp bậc, cùng văn hóa tin tưởng lẫn nhau trong công việc.

Việc không làm thêm giờ không bị nhìn nhận là thiếu nỗ lực, mà phản ánh khả năng quản lý thời gian hiệu quả nhằm duy trì sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Sự cân bằng này không đồng nghĩa với nhiều thời gian rảnh, mà hướng đến tối ưu năng suất, tạo không gian cho sáng tạo và hạn chế nguy cơ kiệt sức ở nhóm nhân lực kỹ thuật cao.

Nhằm hỗ trợ tiếp cận cơ hội việc làm, sáng kiến này còn hướng tới mô hình “luân chuyển chất xám”, giúp nhân lực Việt Nam tích lũy kỹ năng quốc tế và thích ứng với xu hướng chuyển đổi số, tăng trưởng xanh. Work in Finland cũng đã đã triển khai chương trình “Discover Finland” dành cho chuyên gia Việt Nam.

Theo bà Sezin Ata Diler, do khoảng cách địa lý và khác biệt về môi trường làm việc, khóa học Discover Finland được thiết kế nhằm giúp người lao động hình dung bức tranh toàn diện về văn hóa làm việc tại Phần Lan. Chương trình không chỉ hướng dẫn ứng viên nhận diện các kỹ năng đang được săn đón trong những lĩnh vực như năng lượng, mà còn tổ chức các buổi cố vấn trực tiếp về cách xây dựng CV, thư ngỏ và những quy tắc ứng xử trong môi trường công sở...

Một trong những mục tiêu của Discover Finland là thu hẹp khoảng cách giữa nguồn nhân lực Việt Nam với yêu cầu của thị trường lao động quốc tế. Trong bối cảnh người lao động cần bổ sung hiểu biết về văn hóa, kỹ năng chuyên ngành và các tiêu chuẩn toàn cầu ở các lĩnh vực như năng lượng, công nghệ cao, công nghệ thông tin hay HealthTech, chương trình được xem là công cụ hỗ trợ quá trình chuẩn bị và thích nghi trước khi tham gia môi trường làm việc quốc tế.

Business Finland là tổ chức thuộc Chính phủ Phần Lan, đảm nhiệm vai trò thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch và thu hút nhân tài quốc tế. Với đội ngũ hơn 450 chuyên gia, Business Finland hoạt động tại hơn 12 văn phòng trên toàn cầu cùng 15 văn phòng khu vực tại Phần Lan. Đơn vị Work in Finland chịu trách nhiệm thu hút nhân tài và những người sáng lập khởi nghiệp đến Phần Lan và giúp các công ty tuyển dụng các chuyên gia quốc tế.

-Vân Nguyễn

Singapore chuẩn bị “bài kiểm tra hạt nhân” với IAEA: Bước đi thận trọng trước ngã rẽ năng lượng tương lai

Wed, 20 May 2026 03:31:06 GMT

Quốc đảo này sẽ trải qua cuộc đánh giá toàn diện của IAEA vào năm 2027 nhằm xác định liệu đã đủ năng lực để đưa ra quyết định về điện hạt nhân hay chưa, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh và làn sóng phát triển năng lượng hạt nhân đang quay trở lại tại châu Á…

Singapore đang bước vào một giai đoạn được xem là mang tính bản lề trong chiến lược năng lượng dài hạn khi lần đầu tiên chấp nhận để Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiến hành một cuộc đánh giá độc lập về mức độ sẵn sàng đối với điện hạt nhân.

Theo thông báo của Thủ tướng Lawrence Wong ngày 19/5, Singapore sẽ trải qua giai đoạn đầu tiên của chương trình Đánh giá Hạ tầng Hạt nhân Tích hợp (Integrated Nuclear Infrastructure Review - INIR) vào năm 2027. Đây là quy trình do IAEA xây dựng dành cho các quốc gia đang cân nhắc triển khai chương trình điện hạt nhân dân sự.

Điều đáng chú ý là Singapore nhấn mạnh cuộc đánh giá này không đồng nghĩa với việc quốc đảo sẽ triển khai điện hạt nhân. Thay vào đó, mục tiêu là xác định liệu nước này đã có đủ năng lực kỹ thuật, thể chế, pháp lý và quản trị để đưa ra một quyết định có cơ sở về năng lượng hạt nhân trong tương lai hay chưa.

“Đây không phải là quyết định triển khai điện hạt nhân tại Singapore”, Thủ tướng Lawrence Wong khẳng định. Tuyên bố này phản ánh cách tiếp cận đặc trưng của Singapore: thận trọng, từng bước và dựa trên đánh giá khoa học - kỹ thuật trước các quyết định có thể ảnh hưởng lâu dài tới an ninh năng lượng quốc gia.

“BÀI KIỂM TRA” TOÀN DIỆN VỀ NĂNG LỰC HẠT NHÂN

Theo mô hình đánh giá của IAEA, giai đoạn đầu tiên của INIR sẽ xem xét năng lực của Singapore trong 19 lĩnh vực then chốt liên quan tới chương trình điện hạt nhân. Các lĩnh vực này bao gồm an toàn hạt nhân, quản lý chất thải phóng xạ, ứng phó khẩn cấp, an ninh hạt nhân, khung pháp lý, cơ chế tài chính, bảo vệ môi trường, đào tạo nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng kỹ thuật và khả năng điều phối giữa các cơ quan quản lý.

Đây thực chất là một “bài kiểm tra năng lực quốc gia”, bởi điện hạt nhân không chỉ là câu chuyện công nghệ lò phản ứng mà còn liên quan tới toàn bộ hệ sinh thái quản trị đi kèm.

Trong giai đoạn đánh giá, Singapore sẽ phải chuẩn bị báo cáo tự đánh giá toàn diện trước khi nhóm chuyên gia quốc tế của IAEA tới làm việc trực tiếp trong khoảng một tuần vào năm 2027. Sau đó, IAEA sẽ công bố các phát hiện chính, đồng thời phát hành báo cáo cuối cùng gồm các quan sát, khuyến nghị và đề xuất cải thiện.

Theo Chính phủ Singapore, nước này không kỳ vọng có thể đáp ứng toàn bộ yêu cầu của giai đoạn 1 ngay lập tức. Tuy nhiên, quá trình này sẽ giúp xác định những khoảng trống cần tiếp tục hoàn thiện nếu Singapore muốn duy trì khả năng lựa chọn điện hạt nhân trong tương lai. Điều này đặc biệt quan trọng bởi theo quy trình của IAEA, INIR chỉ là bước đầu tiên trong lộ trình kéo dài nhiều năm.

Cuộc đánh giá độc lập của International Atomic Energy Agency là hoạt động mang tính tự nguyện dành cho các quốc gia đang cân nhắc triển khai hoặc mở rộng chương trình điện hạt nhân. Ảnh: CHONG JUN LIANG/ST

Nếu một quốc gia quyết định phát triển điện hạt nhân sau giai đoạn đánh giá ban đầu, họ sẽ tiếp tục bước sang giai đoạn hai - chuẩn bị cho đấu thầu và xây dựng nhà máy điện hạt nhân – trước khi bước vào giai đoạn ba là vận hành thương mại. Theo IAEA, toàn bộ quá trình từ lúc bắt đầu cân nhắc điện hạt nhân cho tới khi vận hành nhà máy đầu tiên thường mất khoảng 10-15 năm.

VÌ SAO SINGAPORE QUAN TÂM TỚI ĐIỆN HẠT NHÂN?

Việc Singapore nghiêm túc nghiên cứu năng lượng hạt nhân diễn ra trong bối cảnh quốc đảo này đang đối mặt với bài toán năng lượng ngày càng phức tạp.

Singapore gần như không có tài nguyên năng lượng nội địa và hiện phụ thuộc chủ yếu vào khí tự nhiên nhập khẩu để phát điện. Trong khi đó, nhu cầu điện được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong các thập kỷ tới khi nền kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và quá trình điện hóa ngày càng mở rộng.

Thủ tướng Lawrence Wong cho biết thế giới hiện cũng đang chứng kiến sự quan tâm trở lại đối với điện hạt nhân do nhu cầu điện toàn cầu tăng nhanh cùng áp lực cắt giảm phát thải carbon. Điện hạt nhân được xem là nguồn điện nền ổn định, phát thải thấp và có mật độ năng lượng rất cao. “Chúng ta đang chứng kiến làn sóng dự án điện hạt nhân mới mạnh nhất trong nhiều thập kỷ”, ông Wong nhận định.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia châu Á đang quay lại với điện hạt nhân như một giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải. Đáng chú ý, 5 quốc gia ASEAN gồm Việt Nam, Indonesia, Philippines, Malaysia và Thái Lan đều đã công bố kế hoạch nghiên cứu hoặc phát triển điện hạt nhân trong tương lai.

Riêng Việt Nam đang có những bước đi nhanh hơn đáng kể. Tháng 3/2026, Việt Nam ký thỏa thuận với Nga về xây dựng nhà máy điện hạt nhân gồm hai lò phản ứng với tổng công suất 2.400 MW, đồng thời đặt mục tiêu đưa các nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành sớm nhất từ năm 2030.

Sự chuyển động của khu vực khiến Singapore không thể đứng ngoài xu thế. Theo Tiến sĩ Michael Short thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), dù Singapore có triển khai điện hạt nhân hay không, quốc gia này vẫn cần hiểu rõ tác động từ các quyết định năng lượng của các nước láng giềng.

Thực tế, Singapore đã nghiên cứu điện hạt nhân từ hơn một thập kỷ trước. Năm 2012, Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore từng phối hợp với các chuyên gia độc lập từ Mỹ và Thụy Sĩ tiến hành nghiên cứu về tính khả thi của điện hạt nhân truyền thống.

Kết quả khi đó cho thấy các công nghệ lò phản ứng quy mô lớn truyền thống không phù hợp với điều kiện của Singapore. Nguyên nhân chủ yếu đến từ diện tích nhỏ, mật độ dân số cao và yêu cầu an toàn cực kỳ nghiêm ngặt của quốc đảo này. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, công nghệ hạt nhân đã thay đổi đáng kể. Một trong những hướng đi đang được Singapore quan tâm là lò phản ứng module nhỏ (Small Modular Reactors - SMR). Khác với các lò phản ứng truyền thống công suất lớn, SMR có công suất nhỏ hơn, thiết kế module linh hoạt hơn và được quảng bá là có tiêu chuẩn an toàn cao hơn. Đặc biệt, các công nghệ SMR được cho là yêu cầu vùng đệm an toàn nhỏ hơn - yếu tố rất quan trọng đối với Singapore.

Dù vậy, Chính phủ Singapore vẫn giữ thái độ rất thận trọng. Thủ tướng Lawrence Wong nhấn mạnh nhiều công nghệ hạt nhân tiên tiến hiện vẫn ở giai đoạn đầu triển khai. Thế giới cần thêm thời gian để tích lũy kinh nghiệm vận hành thực tế, hoàn thiện tiêu chuẩn an toàn và xây dựng khung quản lý phù hợp.

“Là một quốc gia thành phố nhỏ và mật độ dân cư cao, chúng tôi không có chỗ cho sai sót”, ông Wong nói. Phát biểu này cho thấy an toàn sẽ tiếp tục là “lằn ranh đỏ” trong mọi cân nhắc của Singapore về điện hạt nhân.

XÂY DỰNG NĂNG LỰC TRƯỚC KHI RA QUYẾT ĐỊNH

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược của Singapore là quốc gia này đang xây dựng năng lực hạt nhân ngay cả khi chưa đưa ra quyết định triển khai điện hạt nhân.

Theo giới chuyên gia, đây là cách tiếp cận nhằm bảo đảm Singapore có đầy đủ kiến thức và khả năng đánh giá trước khi phải đối mặt với các lựa chọn chiến lược trong tương lai.

Trong nhiều năm qua, Singapore đã liên tục mở rộng hợp tác quốc tế với các cơ quan quản lý hạt nhân hàng đầu thế giới. Các đối tác bao gồm Ủy ban Quản lý Hạt nhân Mỹ, Cơ quan An toàn Bức xạ và Hạt nhân Phần Lan, cùng Cơ quan An toàn Hạt nhân Pháp.

Song song với đó, Singapore đã thành lập các đơn vị chuyên trách về an toàn hạt nhân tại Cơ quan Môi trường Quốc gia (NEA) và tăng cường nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực.

Các nghiên cứu này bao gồm thiết kế an toàn lò phản ứng, hệ thống ứng phó khẩn cấp, tiêu chuẩn vận hành, khả năng phòng ngừa tai nạn và quản lý chất thải phóng xạ.

Năm 2023, Cơ quan Thị trường Năng lượng Singapore cũng thực hiện nghiên cứu riêng về quản lý chất thải phóng xạ. Theo Chính phủ Singapore, nghiên cứu này giúp nước này hiểu rõ hơn các thông lệ quốc tế trong lưu trữ và xử lý chất thải phóng xạ an toàn, đồng thời đề xuất các phương án quản lý phù hợp. Đây được xem là một trong những thách thức lớn nhất đối với Singapore.

Ông Low Xin Wei, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu và An toàn Hạt nhân Singapore, cho rằng quản lý chất thải phóng xạ là vấn đề đặc biệt nhạy cảm với một quốc gia thiếu đất và có mật độ dân cư cao như Singapore.

Không giống nhiều quốc gia rộng lớn có thể dành các khu vực biệt lập để lưu trữ chất thải dài hạn, Singapore gần như không có “vùng đệm” địa lý. Do đó, nếu theo đuổi điện hạt nhân, quốc đảo này sẽ phải xây dựng hệ thống an toàn ở mức cao nhất.

Theo các chuyên gia, điều đáng chú ý trong cách tiếp cận của Singapore là quốc gia này không xem điện hạt nhân đơn thuần là bài toán công nghệ. Thay vào đó, đây là quyết định mang tính chiến lược quốc gia, liên quan đồng thời tới an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu, tài chính công, quản trị rủi ro và niềm tin xã hội.

Giáo sư Laurence Williams - Chủ tịch Hội đồng Cố vấn An toàn Hạt nhân thuộc NEA - cho rằng việc tiến hành đánh giá INIR giúp Singapore xác định liệu cơ sở hạ tầng hiện tại đã đủ toàn diện để đáp ứng yêu cầu của một chương trình điện hạt nhân hay chưa.

Nếu quyết định phát triển điện hạt nhân được đưa ra trong tương lai, Singapore nhiều khả năng sẽ phải xây dựng một kế hoạch hành động quy mô lớn nhằm khắc phục các điểm yếu được IAEA chỉ ra.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý rằng kết quả đánh giá của IAEA sẽ chỉ là một phần trong quá trình ra quyết định. Các yếu tố kinh tế, chi phí công nghệ, khả năng chấp nhận của xã hội, diễn biến công nghệ toàn cầu và cả môi trường địa chính trị khu vực đều sẽ ảnh hưởng tới lựa chọn cuối cùng.

Thậm chí, Thủ tướng Lawrence Wong cũng thừa nhận quá trình đánh giá có thể dẫn tới kết luận rằng điện hạt nhân không phải là con đường phù hợp với Singapore. “Nếu vậy, chúng tôi sẽ chấp nhận kết luận đó”, ông nói.

Tuy nhiên, ông cho rằng ngay cả trong trường hợp Singapore không triển khai điện hạt nhân, những năng lực và kiến thức được tích lũy vẫn sẽ rất có giá trị. Điều này đặc biệt quan trọng khi điện hạt nhân đang dần trở thành một phần trong cơ cấu năng lượng của ASEAN.

Sự dịch chuyển của Singapore phản ánh xu hướng lớn hơn đang diễn ra tại Đông Nam Á. Trong nhiều năm, điện hạt nhân từng bị xem là lựa chọn quá rủi ro hoặc quá đắt đỏ đối với phần lớn các quốc gia ASEAN.

Tuy nhiên, áp lực giảm phát thải carbon, nhu cầu điện tăng nhanh và lo ngại về an ninh năng lượng đang khiến khu vực này bắt đầu đánh giá lại vai trò của điện hạt nhân.

Không chỉ Việt Nam, Indonesia hay Philippines, nhiều quốc gia khác trong khu vực cũng đang đẩy mạnh nghiên cứu công nghệ SMR như một giải pháp điện nền phát thải thấp. Các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới cũng đang ngày càng quan tâm tới điện hạt nhân để đáp ứng nhu cầu điện khổng lồ từ trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh đó, cuộc đánh giá của IAEA đối với Singapore có thể trở thành dấu mốc quan trọng không chỉ với riêng quốc đảo này mà còn với cả ASEAN.

Nếu một quốc gia nổi tiếng thận trọng như Singapore quyết định tiếp tục mở rộng nghiên cứu điện hạt nhân sau INIR, điều đó có thể tạo thêm động lực cho xu hướng phát triển hạt nhân dân sự trong khu vực. Ngược lại, nếu Singapore kết luận rằng điện hạt nhân không phù hợp, quyết định đó cũng sẽ mang nhiều giá trị tham khảo đối với các quốc gia ASEAN khác đang đứng trước lựa chọn tương tự.

Dù kết quả ra sao, việc Singapore chủ động tiến hành “bài kiểm tra hạt nhân” với IAEA cho thấy một thực tế rõ ràng: trong kỷ nguyên chuyển đổi năng lượng và điện hóa sâu rộng, điện hạt nhân đang quay trở lại bàn nghị sự chiến lược của châu Á.

The Straits Times-Trọng Hoàng

Doanh nghiệp làm “đầu tàu” mở rộng hàng trăm nghìn ha lúa giảm phát thải

Wed, 20 May 2026 01:41:31 GMT

Việc vinh danh 10 doanh nghiệp tiêu biểu dựa trên kết quả giảm phát thải và tăng lợi nhuận cho nông dân đã tạo động lực mạnh mẽ, thúc đẩy chuỗi giá trị lúa gạo phát triển bền vững…

Ngày 19/5/2026, Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) tổ chức lễ trao giải vụ hè thu 2025 (vụ 3), nhằm vinh danh 10 doanh nghiệp có thành tích nổi bật trong liên kết với nông hộ nhỏ thực hành canh tác lúa giảm phát thải. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án “Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (TRVC)”.

Dự án TRVC được tài trợ bởi Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc, do Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) tại Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang và Đồng Tháp triển khai trong giai đoạn 2023-2027. Mục tiêu của dự án là hỗ trợ chuyển đổi sang nền nông nghiệp carbon thấp và nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

VINH DANH 10 DOANH NGHIỆP "ĐẦU TÀU"

Dự án TRVC đã vinh danh 10 doanh nghiệp, gồm: Công ty CP Lương thực A An, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Chơn Chính, Công ty CP Thực phẩm thiên nhiên King Green, Công ty TNHH Angimex - Kitoku, Công ty CP Tập đoàn ThaiBinh Seed, Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (Vinarice), Công ty TNHH Xuân Phương Kiên Giang, Công ty TNHH Cỏ May và Công ty CP Tập đoàn Việt Nga.

Trong số này, Vinarice là doanh nghiệp đạt giải thưởng cao nhất với hơn 27.000 ha đăng ký tham gia. Doanh nghiệp đạt mức giảm phát thải khí nhà kính trung bình khoảng 3,76 tấn CO2 tương đương (CO2e) trên mỗi ha, đồng thời giúp lợi nhuận bình quân của nông hộ tăng hơn 49%. Với kết quả này, Vinarice nhận mức thưởng khoảng 340.000 AUD, tương đương hơn 6 tỷ đồng.

Vinarice là thành viên của Tập đoàn Vinaseed. Bà Nguyễn Thị Trà My, Tổng Giám đốc Tập đoàn PAN, Chủ tịch HĐQT Vinaseed, cho biết khi tham gia Dự án TRVC, doanh nghiệp đã phối hợp cùng nông dân triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật như “1 phải 5 giảm”, tưới ngập khô xen kẽ (AWD), giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và quản lý nước hiệu quả hơn.

Nếu ở vụ hè thu 2024, Vinarice chỉ tham gia với diện tích khoảng 997 ha như mô hình thử nghiệm, thì sang vụ đông xuân 2024-2025, diện tích đã tăng lên hơn 20.500 ha. Đến vụ hè thu 2025, diện tích tiếp tục đạt trên 27.000 ha.

Sau 3 vụ sản xuất, tổng diện tích triển khai của Vinarice đạt hơn 48.000 ha, dẫn đầu trong số các doanh nghiệp tham gia dự án và chiếm khoảng 13,4% diện tích Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp giai đoạn 2024-2025.

Từ kết quả này, Vinarice đã được Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) cấp nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp” cho hơn 22.500 tấn gạo.

Bà My cho biết doanh nghiệp tiếp tục duy trì chính sách chia sẻ lợi ích với tỷ lệ 40% hỗ trợ trực tiếp cho nông dân, hợp tác xã và 60% tái đầu tư cho đào tạo, tập huấn, cải tiến kỹ thuật.

“Việc nghiêm túc chia sẻ lại hàng tỷ đồng tiền thưởng từ dự án cho bà con nông dân trong suốt 3 vụ vừa qua thể hiện nguyên tắc mà chúng tôi luôn theo đuổi, đó là người nông dân phải thực sự là trung tâm của quá trình chuyển đổi này”, bà My chia sẻ.

Thời gian tới, PAN Group cùng các đơn vị thành viên như Vinaseed, Vinarice và VFC sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước nhằm phát triển chuỗi lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp. Doanh nghiệp cũng kỳ vọng thúc đẩy phát triển tín chỉ carbon trong sản xuất lúa gạo, qua đó tạo thêm giá trị cho ngành hàng và gia tăng thu nhập cho nông dân.

LỢI NHUẬN CAO TỪ LÚA GIẢM PHÁT THẢI

Theo SNV, cơ chế trao thưởng dựa trên kết quả của Dự án TRVC đang tạo động lực mạnh mẽ để doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất lúa giảm phát thải. Các doanh nghiệp tham gia phải đáp ứng nhiều tiêu chí như bảo đảm lợi nhuận tối thiểu 30% cho nông hộ, thực hiện các chính sách bình đẳng giới, hòa nhập xã hội và cắt giảm khí nhà kính trong chuỗi liên kết.

Tính đến hết vụ 3, dự án đã có 10 doanh nghiệp và 15 đối tác trong chuỗi giá trị lúa gạo tham gia, với diện tích gần 84.500 ha và hơn 20.600 nông hộ.

Kết quả kiểm định độc lập của Công ty Nông nghiệp Regrow (Hoa Kỳ) cho thấy lợi nhuận bình quân của nông hộ tham gia dự án đạt 49,27% tại Đồng Tháp và 51,58% tại An Giang. Tính chung toàn dự án, lợi nhuận bình quân đạt 50,79%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu tối thiểu 30%.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, dự án còn ghi nhận kết quả tích cực về môi trường. Tổng lượng giảm phát thải khí nhà kính của Dự án TRVC đạt gần 164.500 tấn CO2. Đồng thời, 100% doanh nghiệp tham gia đều thực hiện lồng ghép các chính sách và biện pháp bảo đảm công bằng xã hội trong nội bộ doanh nghiệp cũng như chuỗi liên kết sản xuất.

Bà Trần Thu Hà, Giám đốc Dự án TRVC của SNV tại Việt Nam, cho biết những kết quả đạt được là minh chứng cho cam kết và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp trong liên kết sản xuất với nông dân nhằm phát triển mô hình lúa giảm phát thải.

Hiện dự án đã triển khai vụ 4 (đông xuân 2025-2026) với quy mô hơn 66.000 ha và đang được đơn vị kiểm định tiến hành đánh giá kết quả. Như vậy, sau 4 vụ sản xuất, tổng diện tích triển khai của dự án đã vượt 150.500 ha, tương đương hơn 75% mục tiêu đề ra.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp hiện tiếp tục đăng ký tham gia vụ 5 (hè thu 2026) với quy mô đã vượt 200.000 ha. Điều này cho thấy mô hình sản xuất lúa bền vững, giảm phát thải ngày càng chứng minh được hiệu quả, thu hút cả doanh nghiệp và người dân tham gia.

"Dự án TRVC đã lựa chọn cách tiếp cận phù hợp khi giao vai trò “đầu tàu” cho doanh nghiệp tư nhân trong chuỗi giá trị lúa gạo để tổ chức liên kết với nông dân", bà Hà nhận định, đồng thời nhấn mạnh: Dự án TRVC đã tạo ra sự hợp tác bền vững, các bên cùng có lợi và giảm phát thải khí nhà kính, qua đó cải thiện liên kết trong chuỗi giá trị lúa gạo. Mục tiêu cuối cùng là đưa ngành hàng lúa gạo Việt Nam trở thành ngành sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm với môi trường và xã hội.

Những kết quả từ Dự án TRVC đang góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi hệ thống sản xuất lúa gạo phát thải thấp, đồng thời hỗ trợ thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao của Việt Nam. Đặc biệt, các hoạt động của dự án cũng đóng góp trực tiếp vào nỗ lực thực hiện cam kết của Việt Nam tại COP26 về giảm phát thải khí metan và hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh trong ngành nông nghiệp.

-Chu Khôi

Sắp diễn ra hội thảo quốc gia về đổi mới mô hình phát triển đất nước

Tue, 19 May 2026 11:22:17 GMT

Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” sẽ diễn ra vào ngày 26/5/2026 tại Thành phố Hải Phòng...

Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiệm vụ được Bộ Chính trị giao, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp các ban, bộ, ngành trung ương và cơ quan liên quan xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Nhằm cung cấp luận cứ phục vụ xây dựng Đề án, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đồng chủ trì với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Thành ủy Hải Phòng, cùng phối hợp chuyên môn của Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Hội thảo sẽ có sự tham dự và chủ trì của Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng; Đồng chí Dương Trung Ý, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Đồng chí Vũ Trọng Lâm, Giám đốc Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật; và Đồng chí đại diện lãnh đạo Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

Hội thảo cũng thu hút sự tham dự và tham gia thảo luận của gần 300 đại biểu là đại diện: các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, Hội đồng Lý luận Trung ương; các sở, ban, ngành các địa phương; các viện nghiên cứu, đại học, trường đại học; các chuyên gia, nhà khoa học; các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; và các cơ quan thông tấn, báo chí đưa tin về Hội thảo.

Ở mỗi giai đoạn lịch sử, các quốc gia đều chủ động lựa chọn và điều chỉnh mô hình phát triển phù hợp với điều kiện nội tại và bối cảnh quốc tế, cụ thể hóa qua hệ thống chiến lược và kế hoạch phát triển quốc gia. Thực tiễn phát triển ở các quốc gia thành công cho thấy năng lực nhận diện đúng thời cơ, chủ động và kịp thời đổi mới mô hình phát triển đất nước trước những biến động lớn về công nghệ và trật tự kinh tế toàn cầu là yếu tố quyết định thành công của các quốc gia.

Tại Việt Nam, mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện qua các giai đoạn, thể hiện nhất quán trong các văn kiện của Đảng, nhất là tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991, bổ sung và phát triển năm 2011), Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng, các nghị quyết và kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Qua 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước do Đảng ta khởi xướng từ Đại hội VI (1986), dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, đưa nước ta từ một nước kém phát triển trở thành quốc gia đang phát triển có thu nhập trung bình cao, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

- Làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; về đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

- Làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về mô hình phát triển đất nước qua 40 năm Đổi mới; về chủ trương, đường lối của Đảng trong Văn kiện Đại hội XIV về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế).

- Làm rõ thực trạng đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam qua 40 năm Đổi mới, các kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế).

- Làm rõ kinh nghiệm của các địa phương tiêu biểu trong cả nước, trong đó có Thành phố Hải Phòng về đổi mới mô hình phát triển; các mô hình mới, cách làm hay về các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng, anh ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế …. để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bao trùm.

- Phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước; phân tích xu thế, dự báo chiến lược và định hướng tương lai Việt Nam đến năm 2045.

- Xác lập những nội dung chủ yếu của mô hình phát triển đất nước giai đoạn 2026-2045 (về triết lý, nền tảng, trụ cột, động lực, cơ chế vận hành,…). Đề xuất những quan điểm, mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để chuyển đổi thành công sang mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Hội thảo sẽ bao gồm hai phiên chính:

Phiên tham luận sẽ bao gồm các báo cáo với chủ đề:

- Một số định hướng lớn về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2045;

- Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và hàm ý chính sách đối với Việt Nam.

- Đổi mới mô hình phát triển để xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố “Văn minh – Hạnh phúc” – hình mẫu tiêu biểu của mô hình Chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên mới.

- Phát triển nguồn nhân lực nhằm đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam.

- Khuyến nghị đối với Việt Nam trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phiên thảo luận sẽ đề cập, phân tích, đánh giá và gợi mở các giải pháp có tính chiến lược nhằm đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phiên thảo luận có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường, khoa học, công nghệ, văn hóa, quốc phòng – anh ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế, quản trị quốc gia, đại diện các tổ chức quốc tế (Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB), Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Tổ chức Lao động quốc tế (ILO)…), đại diện các bộ, ngành, địa phương, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

- Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy

Cơ chế CBAM của EU và bước ngoặt lịch sử của thương mại xanh

Tue, 19 May 2026 08:28:56 GMT

Cơ chế CBAM của EU bước vào giai đoạn vận hành chính thức với mức giá 75,36 euro/tấn CO₂ ngay từ quý đầu năm 2026. Cùng với cơ chế phạt lũy tiến cho giá trị phát thải mặc định, điều này không chỉ đơn thuần là một công cụ thuế carbon biên giới, mà đang thiết lập lại hệ số cạnh tranh trong thương mại toàn cầu, theo hướng dịch chuyển lợi thế sang những nước có năng lực kiểm kê khí nhà kính (MRV) bài bản và tỷ trọng năng lượng tái tạo cao...

Một cú rẽ lịch sử trong quan hệ thương mại quốc tế đang diễn ra. Không còn là những dự thảo hay giai đoạn thử nghiệm, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức bước vào giai đoạn thực thi từ ngày 1/1/2026 với nghĩa vụ tài chính rõ ràng.

BIẾN ĐỘNG THỊ TRƯỜNG HỆ THỐNG GIAO DỊCH KHÍ THẢI

Thị trường carbon nội khối EU (EU ETS) đóng vai trò là thước đo phản chiếu trực tiếp cho xu hướng giá của CBAM, bởi cơ chế định giá chứng chỉ CBAM được neo theo giá đấu giá bình quân trên thị trường này.

Tính đến đầu tháng 5/2026, giá khí thải (EU Allowance – EUA) giao dịch quanh mức 74 euro/tấn CO₂, giảm khoảng 15% so với mức đỉnh đầu năm. Sự điều chỉnh giảm này cho thấy tác động tổng hợp của các yếu tố kỹ thuật sau giai đoạn tăng nóng trước đó, cùng với những bất ổn địa chính trị khiến dòng vốn đầu cơ rút bớt khỏi thị trường carbon.

Mặc dù vậy, các dự báo trung hạn vẫn cho thấy xu hướng phục hồi và tăng giá. Kết quả khảo sát từ Reuters cho thấy các quỹ đầu tư và ngân hàng lớn dự báo giá EUA trung bình đạt 80,61 euro/tấn vào năm 2026 và 93,29 euro/tấn vào năm 2027.

Giá EUA giao dịch ở mức 74 euro/tấn CO₂ (tháng 5/2026), giảm 15% so với đỉnh đầu năm do dòng vốn đầu cơ rút bớt. Nguồn ảnh: Carbon neutral

Điểm nghẽn quan trọng nhất quyết định xu hướng giá lại nằm ở phía nguồn cung. EU vừa thực hiện một động thái can thiệp mang tính "lấy tương lai cứu hiện tại". Cụ thể, Ủy ban châu Âu đã quyết định rút 14 triệu hạn ngạch từ Kho dự trữ ổn định thị trường (MSR) của các năm 2027- 2030 để bơm bổ sung vào thị trường năm 2026.

Thoạt nhìn, đó là một giải pháp hạ nhiệt giá trong ngắn hạn, giúp các doanh nghiệp sản xuất nội khối tránh bị sốc chi phí. Nhưng đây thực chất là một tín hiệu báo trước về sự khan hiếm có lộ trình. Khi lượng hạn ngạch được vay mượn từ tương lai không còn nữa, bước sang năm 2027, áp lực từ nhu cầu bắt buộc sẽ đẩy giá lên rất mạnh. Nhận định này phù hợp với dự báo một số chuyên gia khi cho rằng giá carbon có khả năng tăng vọt sau năm 2027, ngay khi giai đoạn điều chỉnh tạm thời kết thúc.

Bên cạnh các yếu tố cung-cầu nội tại, giá carbon châu Âu còn đang bị "neo" chặt vào biến động của thị trường khí đốt tự nhiên. Trong cơ cấu vận hành hiện tại, khi giá khí đốt tăng cao, các nhà máy điện có xu hướng quay sang sử dụng than, làm gia tăng nhu cầu mua tín chỉ carbon để bù đắp cho lượng phát thải lớn hơn, qua đó đẩy giá EUA đi lên và ngược lại. Hệ quả là thị trường carbon vẫn đang vận hành như một "hàm số" của thị trường năng lượng hóa thạch.

Tuy nhiên, giai đoạn 2027-2030 được dự báo sẽ chứng kiến sự “cởi trói” dần khỏi cơ chế này. Lý do là bởi cơ cấu người mua trên thị trường EU ETS sẽ chuyển dịch căn bản: nhu cầu mua hạn ngạch không còn đến chủ yếu từ lĩnh vực năng lượng (với mục đích chuyển dịch nhiên liệu giữa than và khí) mà chuyển sang từ chính lĩnh vực công nghiệp thực thụ, nơi các nhà sản xuất thép, xi măng, nhôm, phân bón buộc phải mua tín chỉ để bù đắp cho phần phát thải không thể cắt giảm bằng công nghệ hiện có.

Sự dịch chuyển cơ cấu cầu này sẽ khiến giá carbon trở nên ít biến động theo chu kỳ khí đốt hơn, đồng thời gia tăng áp lực tăng giá trong dài hạn khi các ngành công nghiệp nặng bắt đầu cạnh tranh gay gắt để có đủ hạn ngạch cho sản xuất.

CBAM CHÍNH THỨC: GIÁ CHỨNG CHỈ VÀ CẤU TRÚC PHẠT TỪ GIÁ TRỊ MẶC ĐỊNH

Ngày 7/4/2026, Ủy ban châu Âu công bố mức giá chứng chỉ CBAM chính thức đầu tiên cho quý I/2026 ở mức 75,36 euro/tấn CO₂, được tính bằng giá trung bình các phiên đấu giá EU ETS trong 3 tháng đầu năm.

Các mức giá cho quý II, III, IV sẽ lần lượt được công bố vào tháng 7, tháng 10/2026 và tháng 1/2027. Nhà nhập khẩu sẽ bắt đầu mua chứng chỉ từ tháng 2/2027 và nộp lần đầu chậm nhất vào ngày 30/9/2027 cho lượng hàng nhập khẩu của cả năm 2026.

Con số 75,36 euro chỉ là một mặt của bài toán. Yếu tố quyết định sức cạnh tranh nằm ở cơ chế xác định lượng phát thải, cụ thể là sự phân đôi giữa giá trị thực tế và giá trị mặc định.

Nếu nhà xuất khẩu không cung cấp được dữ liệu phát thải thực tế đã được xác minh bởi bên thứ ba theo chuẩn EU, cơ quan hải quan sẽ áp dụng hệ số mặc định kèm theo biểu đồ phạt lũy tiến: năm 2026 cộng 10%, năm 2027 cộng 20%, từ năm 2028 cộng 30% vào hệ số cơ sở.

Hậu quả về chi phí là rất lớn. Với thép sản xuất tại một nền kinh tế đang phát triển điển hình, hệ số mặc định thường ở mức 4,32 tấn CO₂/tấn. Khi bị cộng phạt 30% từ năm 2028, con số này lên tới khoảng 5,6 tấn CO₂/tấn, trong khi một nhà máy thép hiện đại sử dụng lò điện hồ quang và năng lượng tái tạo có thể chỉ đạt 2,5 tấn CO₂/tấn. Với giá 75,36 euro/tấn, chênh lệch chi phí carbon lên tới hơn 230 euro mỗi tấn thép xuất khẩu.

Giá trị mặc định không còn là "lựa chọn đơn giản" cho các nhà xuất khẩu nhỏ mà đã trở thành một cơ chế loại trừ những nhà cung cấp thiếu năng lực kiểm kê, báo cáo và thẩm định (MRV) khí nhà kính. Khác biệt về năng lực thể chế và kỹ thuật giữa các quốc gia xuất khẩu do đó được chuyển hóa trực tiếp thành khác biệt về thuế suất carbon thực tế.

CON ĐƯỜNG ĐỂ GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG CỦA CBAM MỘT CÁCH CĂN CƠ

Các quốc gia như Ấn Độ, Brazil và cả Trung Quốc đã có động thái phản ứng trước vấn đề này. Lập luận của họ rất rõ: Nguyên tắc “Trách nhiệm chung nhưng có phân hóa” (Common but Differentiated Responsibilities - CBDR) trong Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC). Các nước đang phát triển cho rằng, việc EU áp thuế carbon biên giới và yêu cầu xác minh nghiêm ngặt đã vô tình tạo ra rào cản kỹ thuật mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) ở các nước nghèo không thể vượt qua.

EU đang đặt tham vọng thương mại lên hàng đầu: bất kỳ quốc gia nào muốn bán hàng vào thị trường 450 triệu dân giàu có nhất hành tinh đều phải tuân thủ luật chơi về khí hậu của họ.

Nếu năm 2026 là cú sốc với nguyên liệu thô thì năm 2028 sẽ là một cuộc đại tu toàn diện. Ủy ban Môi trường (ENVI) của Nghị viện châu Âu đã có dự thảo mở rộng CBAM thêm khoảng 180 sản phẩm.

Với mức phạt 30% từ năm 2028, chi phí carbon từ giá trị mặc định cao hơn hơn 230 euro/tấn thép so với giá trị thực tế. Nguồn ảnh: PwC

Danh mục mới sẽ bao gồm các sản phẩm chế tác sâu như: phụ tùng ô tô, máy móc công nghiệp, kết cấu thép xây dựng, thiết bị điện, và hàng tiêu dùng kim loại. Điều này có nghĩa là một chiếc ghế văn phòng bằng thép hay khung xe đạp xuất khẩu sang châu Âu cũng sẽ phải chịu thuế carbon.

Đây là bước tiến cực kỳ tham vọng nhằm bịt kín “lỗ hổng hàng hóa trung gian”, tránh việc nhà nhập khẩu chuyển từ nhập nguyên liệu thô (dễ bị đánh thuế) sang nhập thành phẩm (chưa bị đánh thuế).

Thép tái chế là điểm gây tranh cãi nhất. Trước đây, nhiều nhà sản xuất Ấn Độ, Đông Nam Á dùng thép phế liệu tái chế (lò điện hồ quang - EAF) và cho rằng điều này “xanh” hơn lò cao truyền thống. Nay, EU đề xuất rằng carbon phát sinh từ phế liệu trước tiêu dùng (pre-consumer scrap) vẫn phải được tính vào lượng phát thải của sản phẩm cuối cùng một cách chặt chẽ. Điều này triệt tiêu lợi thế chi phí của các nhà máy tái chế nhỏ lẻ, vốn không có công nghệ lọc khí hiện đại.

Sự vận hành chính thức của CBAM với mức giá 75,36 euro/tấn CO₂ ngay từ quý đầu năm 2026, cùng với cơ chế phạt lũy tiến lên tới 30% cho giá trị phát thải mặc định từ năm 2028 không chỉ đơn thuần là một công cụ thuế carbon biên giới. Nó đang thiết lập lại toàn bộ hệ số cạnh tranh trong thương mại toàn cầu, theo hướng dịch chuyển lợi thế từ những nước xuất khẩu dựa trên năng lượng hóa thạch giá rẻ sang những nước có năng lực kiểm kê khí nhà kính (MRV) bài bản và tỷ trọng năng lượng tái tạo cao.

Giá trị mặc định thoạt nhìn là một lựa chọn đơn giản hóa nhưng trên thực tế đã trở thành một rào cản kỹ thuật phi thuế quan đối với các nền kinh tế chưa xây dựng được hạ tầng dữ liệu carbon đáng tin cậy.

Từ góc độ pháp lý đa phương, cơ chế phạt cộng dồn 30% từ năm 2028 có thể sẽ không đứng vững trước các thách thức từ WTO, đặc biệt với những lập luận về đối xử quốc gia và rào cản kỹ thuật đối với thương mại (TBT).

Trong bối cảnh đó, thay vì phản ứng bằng các biện pháp thuế quan đối kháng, một hướng đi thực chất hơn cho các nước xuất khẩu là tập trung vào cải cách thể chế trong nước. Việc xây dựng một hệ thống định giá carbon nội địa thực sự vận hành, sau đó đàm phán cơ chế công nhận lẫn nhau với EU, có thể là con đường để giảm thiểu tác động của CBAM một cách căn cơ, thay vì chỉ chạy theo từng đợt điều chỉnh thuế.

-Huy Nguyễn

Ba Lan: Xe buýt hydro lao đao vì chi phí nhiên liệu quá cao

Tue, 19 May 2026 04:58:56 GMT

Dù được kỳ vọng trở thành biểu tượng của giao thông xanh tại châu Âu, chương trình phát triển xe buýt hydro ở Ba Lan đang đối mặt nhiều khó khăn do chi phí nhiên liệu đắt đỏ, hạ tầng thiếu hụt và phụ thuộc lớn vào hydro sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch…

Tham vọng xây dựng hệ thống giao thông công cộng chạy bằng hydro của Ba Lan đang gặp trở ngại lớn khi nhiều địa phương bắt đầu xem xét quay lại với xe buýt điện chạy pin sau thời gian triển khai thực tế.

Một báo cáo mới của tổ chức phi chính phủ CEE Bankwatch Network cho rằng mô hình xe buýt hydro tại Ba Lan đang bộc lộ nhiều điểm yếu về chi phí và hạ tầng, trong khi hiệu quả môi trường cũng gây tranh cãi.

NHỮNG HẠN CHẾ VỀ CHI PHÍ VÀ HẠ TẦNG

Theo báo cáo, nguyên nhân khiến nhiều thành phố Ba Lan lựa chọn xe buýt hydro trong thời gian qua xuất phát từ chính sách trợ cấp hấp dẫn. Các chương trình hỗ trợ của chính phủ và Liên minh châu Âu (EU) có thể tài trợ tới 100% chi phí mua xe buýt hydro, trong khi xe buýt điện thường chỉ nhận mức hỗ trợ khoảng 60-80%.

Tuy nhiên, khi đi vào vận hành, nhiều đơn vị khai thác nhận ra chi phí nhiên liệu hydro cao hơn rất nhiều so với điện năng. Điều này khiến bài toán kinh tế trở nên khó khăn hơn dự kiến.

Báo cáo nhận định hydro từng được quảng bá như một giải pháp “đi tắt” giúp khử carbon trong giao thông công cộng nhờ nguồn tài trợ lớn từ EU và chính phủ Ba Lan. Nhưng trên thực tế, nhiều địa phương hiện đang điều chỉnh chiến lược, chuyển hướng sang xe điện chạy pin do chi phí vận hành thấp hơn và hạ tầng ngày càng hoàn thiện.

Tại thành phố Rybnik, chi phí vận hành đội xe hydro được cho là cao gấp hơn ba lần xe diesel và gấp bốn lần xe hybrid. Trong khi đó, tại Rzeszow, chi phí nhiên liệu trong vòng 15 năm thậm chí được dự báo sẽ vượt giá mua ban đầu của chính các xe buýt.

Tính đến cuối tháng 4 vừa qua, Ba Lan có tổng cộng 247 xe buýt hydro đã được triển khai hoặc ký hợp đồng mua sắm. Trong số này, 140 xe đã đưa vào hoạt động, còn 107 xe vẫn đang chờ triển khai.

Dù đặt mục tiêu lớn với nền kinh tế hydro, hạ tầng tiếp nhiên liệu của Ba Lan vẫn phát triển chậm. Đến cuối năm 2025, cả nước chỉ có 9 trạm tiếp nhiên liệu hydro, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 32 trạm được đặt ra trong chiến lược hydro quốc gia năm 2021. Trong khi đó, đến đầu năm 2026, Ba Lan đã có hơn 12.500 trạm sạc dành cho xe điện.

TRANH CÃI QUANH KHÁI NIỆM “KHÔNG PHÁT THẢI”

Trong nhiều năm, hydro được EU coi là một trong những công nghệ chiến lược để khử carbon cho lĩnh vực vận tải, đồng thời thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hydro nội khối. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại Ba Lan cho thấy chi phí nhiên liệu cao, nguồn cung hydro tái tạo hạn chế và hạ tầng chưa hoàn thiện đang trở thành rào cản lớn.

Báo cáo của CEE Bankwatch Network cũng đặt vấn đề về việc liệu xe buýt hydro tại Ba Lan có thực sự “xanh” như quảng bá hay không, khi hơn 97% lượng hydro hiện nay vẫn được sản xuất từ khí hóa thạch.

Theo tổ chức này, xe buýt hydro chỉ được xem là “không phát thải” vì không thải khí trực tiếp từ ống xả, trong khi lượng phát thải trong quá trình sản xuất hydro từ nhiên liệu hóa thạch chưa được tính đến đầy đủ.

Theo quy định của EU, các quốc gia thành viên phải từng bước thay thế xe buýt diesel bằng các phương tiện sử dụng năng lượng sạch hơn như pin điện, hydro hoặc nhiên liệu carbon thấp nhằm giảm phát thải trong giao thông công cộng.

“Xe buýt hydro tại Ba Lan được quảng bá rộng rãi là sạch và không phát thải, nhưng trên thực tế phần lớn nhiên liệu lại có nguồn gốc hóa thạch”, báo cáo nêu rõ. Trong khi đó, xe buýt điện chạy pin được cho là đã có bước tiến nhanh chóng trong cùng giai đoạn, cả về phạm vi hoạt động, hạ tầng sạc lẫn hiệu quả kinh tế.

Ngành điện của Ba Lan cũng đang trong quá trình chuyển đổi từ than đá sang năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời. Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, năng lượng tái tạo hiện chiếm khoảng 30% sản lượng điện quốc gia, dù than đá vẫn đóng góp khoảng một nửa tổng sản lượng.

Một số thành phố như Wrocław, Płock và Żory đã điều chỉnh kế hoạch mua sắm phương tiện công cộng sau khi đánh giá xe điện có rủi ro thấp hơn và chi phí hợp lý hơn. Thành phố Krakow cũng thu hẹp tham vọng phát triển xe buýt hydro do lo ngại về nguồn cung nhiên liệu và hạ tầng tiếp nhiên liệu.

Các nhà sản xuất xe buýt của Ba Lan như Solaris Bus Coach và NesoBus hiện đã triển khai nhiều dòng xe hydro và xe điện tại các thành phố như Poznań, Konin, Lublin và Wałbrzych.

HÀNG TRĂM TRIỆU EURO ĐỔ VÀO HYDRO

Bất chấp những khó khăn hiện tại, EU vẫn tiếp tục hỗ trợ Ba Lan thúc đẩy đầu tư hydro. Ngày 23/4 vừa qua, Warsaw đã nhận thêm gói hỗ trợ trị giá 7,2 tỷ euro từ EU, trong đó khoảng 500 triệu euro được dành để thúc đẩy các dự án hydro tái tạo và hydro carbon thấp.

Ba Lan hiện đang xem xét triển khai thêm hơn 1.000 xe buýt điện, xe buýt hydro và trolleybus nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi giao thông công cộng sạch. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ nước này sẽ ưu tiên xe điện hay hydro trong giai đoạn tới.

Theo CEE Bankwatch Network, các dự án mua sắm xe buýt hydro và phát triển trạm tiếp nhiên liệu hydro tại Ba Lan đã nhận được hơn 120,7 triệu euro tài trợ không hoàn lại cùng gần 6,08 triệu euro vốn vay.

Ngoài ra, nhiều dự án hỗn hợp bao gồm cả xe buýt điện, hạ tầng sạc và xe buýt pin nhiên liệu hydro khiến việc xác định chính xác tỷ lệ vốn dành riêng cho hydro trở nên khó khăn.

Bà Diana Maciaga, tác giả báo cáo, cho rằng hàng trăm triệu euro từ quỹ công của EU đã được sử dụng để “tạo ra nhu cầu nhân tạo” cho hydro trong giao thông công cộng, thay vì đầu tư cho các công nghệ đã được kiểm chứng và mang lại hiệu quả thực tế rõ ràng hơn.

ĐỨC NỔI LÊN NHƯ MỘT HÌNH MẪU

Trái ngược với Ba Lan, Đức hiện được xem là một trong những quốc gia thành công nhất châu Âu trong triển khai xe buýt hydro. Nước này đang vận hành hơn 600 xe buýt hydro trong hệ thống giao thông công cộng và chuẩn bị tiếp nhận thêm 19 xe mới sau khi Solaris Bus Coach thắng thầu một dự án ngày 4/5.

Solaris hiện đã bàn giao hơn 800 xe buýt hydro tại nhiều thành phố châu Âu, trong đó Đức là thị trường lớn nhất. Pháp, Italy, Anh và Hà Lan cũng đang mở rộng đội xe hydro trong những năm gần đây.

Ông Laurent Donceel, Giám đốc phụ trách vận tải, phát triển bền vững và chính sách công nghiệp của Hydrogen Europe, cho rằng những khó khăn ban đầu của Ba Lan là điều bình thường đối với một ngành công nghiệp còn non trẻ.

Theo ông Donceel, với các cơ chế hỗ trợ phù hợp từ EU và chính phủ quốc gia, Ba Lan hoàn toàn có thể bắt kịp các nước đi trước như Đức trong tương lai gần.

Ông cũng cho rằng trong bối cảnh cơ cấu năng lượng của Ba Lan hiện vẫn phụ thuộc lớn vào than đá, hydro sạch vẫn là một trong những lựa chọn quan trọng để giảm phát thải carbon trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Trong bối cảnh châu Âu tăng tốc chuyển đổi xanh, câu chuyện xe buýt hydro tại Ba Lan cho thấy quá trình khử carbon trong giao thông công cộng không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, mà còn đòi hỏi bài toán đồng bộ về hạ tầng, nguồn năng lượng sạch và hiệu quả kinh tế dài hạn.

Euronews-Trọng Hoàng

Quảng Ninh: Chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió trên biển đầu tiên

Tue, 19 May 2026 02:37:08 GMT

Dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 4 có công suất thiết kế 50 MW, được triển khai tại khu vực biển gần bờ thuộc đặc khu Cô Tô với tổng vốn đầu tư trên 2.364 tỷ đồng…

UBND tỉnh Quảng Ninh vừa có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thực hiện Dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 4 tại đặc khu Cô Tô.

Được biết đây là dự án điện gió trên biển đầu tiên trên địa bàn tỉnh, đóng vai trò tiên phong trong việc khai thác tiềm năng năng lượng tái tạo dồi dào của địa phương.

Dự án do liên danh Công ty CP Tập đoàn Đầu tư xây dựng Cường Thịnh Thi và Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Thiên Phú làm nhà đầu tư; tổ chức kinh tế thực hiện dự án là Công ty CP Điện gió Cô Tô.

Theo Quyết định, Nhà máy điện gió Quảng Ninh 4 có công suất thiết kế 50 MW, được triển khai tại đặc khu Cô Tô, với tổng vốn đầu tư trên 2.364 tỷ đồng. Dự án sử dụng khoảng 11,95 ha đất, mặt nước. Các hạng mục đầu tư gồm hệ thống tua-bin gió, trạm biến áp, đường dây 110kV và các công trình phụ trợ liên quan.

Tiến độ xây dựng cơ bản và đưa công trình vào vận hành dự kiến trong 30 tháng kể từ ngày nhà đầu tư được giao đất, cho thuê đất, mặt nước. Thời hạn hoạt động của dự án là 50 năm kể từ ngày được giao đất, cho thuê đất, mặt nước.

Dự án được kỳ vọng góp phần vào nhiệm vụ phát triển các nguồn năng lượng sơ cấp theo hướng tăng cường khả năng tự chủ, đa dạng hóa, bảo đảm tính hiệu quả, tin cậy và bền vững; bổ sung điện cấp nguồn cho hệ thống điện; đồng thời, cung cấp nguồn điện sạch không phát thải, góp phần thực hiện cam kết quốc gia về cắt giảm khí nhà kính trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC).

Trước đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh đã thống nhất cao với chủ trương đầu tư nhà máy điện gió này.

Quảng Ninh sở hữu lợi thế vượt trội với tổng tiềm năng điện gió lên đến gần 16.000 MW, trong đó riêng tiềm năng điện gió trên biển chiếm khoảng 13.000 MW.

Để khai thác tối đa lợi thế này, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 4; tiếp tục khảo sát kỹ lưỡng để đề nghị Bộ Công Thương bổ sung vào kế hoạch phát triển nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch nuôi biển và các tuyến giao thông đường thủy.

Vào cuối tháng 4, tỉnh Quảng Ninh cũng đã khởi công dự án Nhà máy Điện gió Quảng Ninh 1 tại phường Hoành Bồ. Dự án là dấu mốc quan trọng trong lộ trình chuyển dịch từ "nâu" sang "xanh" của Quảng Ninh và là dự án điện gió đầu tiên của tỉnh với tổng công suất 200 MW, tổng mức đầu tư gần 7.300 tỷ đồng, gồm 32 tuabin gió ứng dụng công nghệ hiện đại, gắn với hệ thống truyền tải đồng bộ.

Với tiến độ vận hành vào năm 2028, dự án sẽ cung cấp gần 600 triệu kWh điện sạch mỗi năm, đóng góp tích cực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế- xã hội theo hướng xanh và bền vững.

-Hằng Anh

Hà Nội đề xuất mốc chuyển toàn bộ taxi, xe công nghệ sang dùng năng lượng xanh

Mon, 18 May 2026 12:11:18 GMT

Đề xuất 100% taxi, xe ô tô chở người đến 8 chỗ hoạt động kinh doanh vận tải phải chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng xanh, sạch trước năm 2030. Từ ngày 01/7/2026, tất cả phương tiện thay thế, đầu tư mới đối với các loại xe này sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường...

Tại dự thảo Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch, giao thông phi cơ giới; hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch; một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường, TP. Hà Nội đề xuất lộ trình chuyển đổi bắt buộc với nhiều loại phương tiện kinh doanh vận tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

LỘ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI PHƯƠNG TIỆN SỬ DỤNG ĐIỆN, NĂNG LƯỢNG XANH

Theo đó, phố đã đưa ra các biện pháp hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, được thiết kế theo lộ trình chuyển đổi cụ thể. Phương tiện kinh doanh vận tải như xe công nghệ 2 bánh, taxi, xe hợp đồng dưới 8 chỗ phải đảm bảo tỷ lệ chuyển đổi theo từng mốc thời gian, tiến tới 100% phương tiện mới đưa vào hoạt động đều là phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Thành phố cũng đưa ra cơ sở cho việc hạn chế lưu thông phương tiện phát thải trên một số tuyến, khu vực và theo khung giờ từ sau năm 2035.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh vận tải (trong đó có phương tiện sử dụng nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải): Đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng thực hiện chuyển đổi xanh đảm bảo tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng điện, năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường theo lộ trình: đạt 20% trước ngày 01/01/2027; đạt 50% trước ngày 01/01/2028; và đạt mức 100% trước ngày 01/01/2030.

Từ ngày 01/7/2026, tất cả phương tiện thay thế, đầu tư mới đối với các loại xe taxi, xe ô tô chở người đến 08 chỗ sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường

Đối với xe taxi, xe ô tô chở người đến 08 chỗ (không kể chỗ của người lái xe) hoạt động kinh doanh vận tải (trong đó có phương tiện sử dụng nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải): Đơn vị kinh doanh vận tải thực hiện chuyển đổi xanh đảm bảo tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường theo lộ trình: 50% trước ngày 01/01/2028; 100% trước ngày 01/01/2030.

Từ ngày 01/7/2026, tất cả phương tiện thay thế, đầu tư mới đối với các loại xe taxi, xe ô tô chở người đến 08 chỗ sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.

Cũng theo dự thảo, từ ngày 1/1/2035, UBND TP. Hà Nội sẽ quyết định việc hạn chế lưu thông một số phương tiện giao thông cá nhân theo lộ trình, phạm vi, tuyến đường và khung giờ phù hợp với hạ tầng giao thông công cộng. Thành phố phải công bố công khai phạm vi, lộ trình hạn chế cụ thể và phương án giao thông thay thế cho người dân chậm nhất 12 tháng trước khi áp dụng.

MỤC TIÊU TỶ LỆ TRẠM TIẾP NĂNG LƯỢNG SẠCH CÔNG CỘNG TRONG PHẠM VI VÀNH ĐAI 3

Bên cạnh lộ trình hạn chế xe phát thải, Hà Nội đề xuất phát triển mạnh hệ thống trạm sạc công cộng. Về hạ tầng năng lượng sạch, dự thảo quy định yêu cầu bắt buộc bố trí tỷ lệ điểm đỗ có lắp đặt trạm sạc trong các bãi đỗ xe, chung cư, tòa nhà thương mại, công trình công cộng và kết cấu hạ tầng đường bộ đã được quy hoạch theo các vùng ưu tiên (vùng ưu tiên cao, trung bình, và vùng phát triển mới), với tỷ lệ tối thiểu 15% đối với công trình hiện hữu và tối thiểu 30% đối với công trình đầu tư mới.

Thành phố hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư trạm sạc bằng các chính sách như hỗ trợ lãi vay, miễn tiền thuê đất trong 05 năm đầu, miễn phí khảo sát, thiết kế đường dây đấu nối lưới điện và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Cụ thể dự thảo đã đề xuất quy định tỷ lệ trạm tiếp năng lượng sạch công cộng trong phạm vi vành đai 3. Đối với kết cấu hạ tầng đường bộ đang khai thác có bố trí chỗ đỗ xe, bãi đỗ xe trong khu chung cư, tòa nhà thương mại, bệnh viện, công trình công cộng khác đang khai thác thuộc danh mục vị trí đủ điều kiện lắp đặt trạm tiếp năng lượng sạch công cộng: đến trước ngày 01/01/2030 phải đạt tỷ lệ tối thiểu 15% chỗ đỗ xe hiện hữu có lắp đặt trạm tiếp năng lượng sạch công cộng.

Dự thảo để xuất nhiều chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông được bộ sử dụng năng lượng sạch. Ảnh minh họa

Đối với công trình đầu tư mới bao gồm kết cấu hạ tầng đường bộ theo quy hoạch, bãi đỗ xe trong khu chung cư, tòa nhà thương mại, bệnh viện, công trình công cộng khác: tỷ lệ chỗ đỗ xe lắp đặt trạm tiếp năng lượng sạch công cộng phải đạt tối thiểu 30% chỗ đỗ xe theo quy hoạch.

Để hỗ trợ đầu tư phát triển hệ thống trạm tiếp năng lượng sạch công cộng, giao thông phi cơ giới, dự thảo đề xuất Ngân sách Thành phố hỗ trợ 30% tiền lãi vay ngân hàng thương mại với toàn bộ giá trị hợp đồng vay được thực hiện trong thời gian vay vốn (thời gian hỗ trợ tối đa không quá 05 năm) hoặc cho vay từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Quỹ Bảo vệ môi trường Hà Nội theo các quy định hiện hành đối với các doanh nghiệp đầu tư xây dựng hạ tầng trạm tiếp năng lượng sạch công cộng.

Ngân sách Thành phố cũng hỗ trợ 100% tiền thuê đất trong 05 năm đầu đối với dự án đầu tư trạm tiếp năng lượng sạch công cộng nằm trong danh mục đã được UBND Thành phố phê duyệt và dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ giao thông phi cơ giới.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng hệ thống trạm tiếp năng lượng sạch công cộng và dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ giao thông phi cơ giới được thực hiện ngay việc lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án mà không phải thực hiện thủ tục lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư và các thủ tục khác có liên quan đến quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật có liên quan.

Đặc biệt, UBND Thành phố được áp dụng cơ chế cho thuê đất công (không giao đất), được sử dụng đất kết hợp đa mục đích hoặc sử dụng một phần diện tích đất công cộng, đất giao thông, đất cây xanh để phát triển hạ tầng trạm tiếp năng lượng sạch công cộng, hạ tầng kỹ thuật phục vụ giao thông phi cơ giới.

-Hằng Anh

Giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon, chặn vi phạm

Mon, 18 May 2026 08:52:38 GMT

Việc giám sát nhằm phát hiện các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật về giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước; thực hiện hành vi cấu kết, lôi kéo người khác mua, bán hoặc sử dụng các phương pháp giao dịch khác hoặc kết hợp tung tin đồn sai sự thật, cung cấp thông tin sai lệch để thao túng giá hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon…

Thông tư vừa được Bộ Tài chính ban hành đã hướng dẫn giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch Chứng khoán, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về hoạt động sàn giao dịch carbon trong nước.

Thông tư nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý về giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước đưa vào vận hành thị trường carbon trong nước theo lộ trình quy định tại Nghị định 06 của Chính phủ, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 119 ngày 09/06/2025 và Nghị định 29 ngày 19/01/2026 của Chính phủ về sàn giao dịch carbon trong nước. Các Nghị định này đã quy định rõ lộ trình phát triển, thời điểm triển khai thị trường carbon trong nước.

Theo đó, việc trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon được thực hiện trên sàn giao dịch tín chỉ carbon trong nước thông qua hệ thống giao dịch carbon, có sự liên thông với hệ thống đăng ký quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu xây dựng một cơ chế giám sát giao dịch đồng bộ, minh bạch và hiệu quả, góp phần bảo đảm thị trường vận hành an toàn, hiệu quả, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững.

Việc ban hành hướng dẫn giám sát giao dịch là bước đi quan trọng trong lộ trình hình thành và vận hành thị trường carbon tại Việt Nam

Thông tư này quy định rõ nguyên tắc tổ chức, nội dung và phương thức giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trên sàn giao dịch carbon trong nước, qua đó thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, minh bạch cho công tác giám sát, phù hợp với đặc thù quản lý liên ngành giữa cơ quan quản lý trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và đơn vị vận hành hệ thống giao dịch của thị trường carbon trong nước, đồng thời phù hợp với lộ trình phát triển và yêu cầu quản lý trong thời gian tới.

Về nội dung giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon của Sở giao dịch chứng khoán, Thông tư quy định Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) thực hiện giám sát nhằm phát hiện các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật về giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước, bao gồm 2 nội dung chính:

Thứ nhất, thực hiện hành vi cấu kết, lôi kéo người khác mua, bán hoặc sử dụng các phương pháp giao dịch khác hoặc kết hợp tung tin đồn sai sự thật, cung cấp thông tin sai lệch để thao túng giá hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trên sàn giao dịch carbon trong nước.

Thứ hai, các hành vi vi phạm khác về giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trên sàn giao dịch carbon trong nước theo quy định của pháp luật.

Thông tư quy định trách nhiệm của đối tượng giám sát giao dịch, chủ thể giám sát giao dịch (Sở Giao dịch Chứng khoán, các thành viên giao dịch), Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, thành viên lưu ký cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam phải thực hiện báo cáo định kỳ (quý, năm) về tình hình giao dịch, hoạt động lưu ký, thanh toán giao dịch, kết quả giám sát giao dịch, giám sát thành viên giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định chế độ báo cáo đột xuất và theo yêu cầu để đáp ứng kịp thời công tác quản lý Nhà nước. VNX có trách nhiệm gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước báo cáo giám sát giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện. Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam có trách nhiệm gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước báo cáo giám sát thành viên lưu ký có dấu hiệu vi phạm pháp luật liên quan đến tình hình lưu ký, thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trên sàn carbon trong nước trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện.

Việc ban hành khung hướng dẫn giám sát giao dịch được đánh giá là bước đi quan trọng trong lộ trình hình thành và vận hành thị trường carbon tại Việt Nam. Đây là công cụ hỗ trợ thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời mở ra một kênh tài chính mới, góp phần thu hút, thúc đẩy dòng vốn xanh; nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trước xu thế chuyển đổi xanh hiện nay.

Nghị định 119/2025/NĐ-CP đã sửa đổi Điều 17 Nghị định 06/2022/NĐ-CP về lộ trình phát triển, thời điểm triển khai thị trường carbon trong nước. Theo đó, giai đoạn đến hết năm 2028, Việt Nam thiết lập Hệ thống đăng ký quốc gia; xây dựng, tổ chức vận hành thí điểm Sàn giao dịch carbon trong nước; triển khai cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước; triển khai các hoạt động tăng cường năng lực, nâng cao nhận thức về phát triển thị trường carbon.

Giai đoạn từ năm 2029, xây dựng và thực hiện cơ chế đấu giá hạn ngạch phát thải khí nhà kính; hoàn thiện quy định quản lý tín chỉ carbon, hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; quy định pháp luật về tổ chức, quản lý, vận hành thị trường carbon trong nước và tham gia thị trường carbon thế giới.

-Tùng Dương

22 địa phương triển khai kế hoạch sản xuất trồng trọt giảm phát thải

Mon, 18 May 2026 08:49:14 GMT

Triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050”, trong năm 2026, ngành trồng trọt sẽ tập trung hoàn thiện quy trình kỹ thuật, hệ thống đo lường - báo cáo - thẩm định phát thải (MRV) và xây dựng quy chuẩn kiểm kê khí nhà kính nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất trên toàn quốc.

Ngày 18/5/2026 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Ban Chỉ đạo lần thứ nhất triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050”.

XÂY DỰNG VÙNG TRỒNG TRỌT PHÁT THẢI THẤP

Thông tin tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết đến nay đã có 22 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch hành động sản xuất giảm phát thải. Nhiều địa phương, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế cũng đăng ký tham gia các chương trình, mô hình sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt.

Theo bà Hương, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đang được triển khai như xây dựng quy trình kỹ thuật canh tác giảm phát thải, hoàn thiện hệ thống đo lường - báo cáo - thẩm định phát thải (MRV), xây dựng mô hình trình diễn và huy động nguồn lực thực hiện đề án.

Một số địa phương đã bắt đầu triển khai mô hình cụ thể. Tại Quảng Trị, mô hình lúa giảm phát thải được thực hiện tại 13 xã với diện tích hơn 6.000ha. Trong khi đó, Hưng Yên dự kiến triển khai mô hình giảm phát thải trên 3.000ha lúa trong năm 2026, áp dụng kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD) kết hợp thiết bị đo đếm phát thải.

Thứ trưởng Hoàng Trung và ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật đồng chủ trì hội nghị.

Các hoạt động trọng tâm hiện nay tập trung vào sử dụng hiệu quả phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới; tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp; phát triển nông nghiệp tuần hoàn; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải.

Trong năm 2026, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ hoàn thiện quy trình kỹ thuật và MRV đối với các cây trồng chủ lực như lúa, ngô, cà phê và sầu riêng; đồng thời triển khai các mô hình xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học, mô hình biochar và tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn về sản xuất giảm phát thải cho cán bộ kỹ thuật và nông dân.

Từ nay đến năm 2030, ngành trồng trọt xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là hình thành các vùng sản xuất phát thải thấp theo từng ngành hàng và vùng sinh thái".

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Với cây cà phê, ngành tập trung xây dựng các mô hình cà phê tuần hoàn, tưới tiết kiệm, sử dụng phân hữu cơ, tái sử dụng phụ phẩm và phục hồi sức khỏe đất tại Tây Nguyên và Sơn La; đồng thời thí điểm vùng cà phê phát thải thấp gắn với truy xuất nguồn gốc và xuất khẩu bền vững.

Đối với cây ăn quả, các mô hình giảm phát thải sẽ tập trung trên sầu riêng, thanh long, bưởi, chanh dây và xoài, gắn với quản lý nước tưới, sử dụng phân bón hữu cơ, xử lý phụ phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu. Quá trình sản xuất sẽ gắn với mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển chuỗi giá trị và thị trường sản phẩm phát thải thấp. Theo kế hoạch, ngành sẽ xây dựng bộ tiêu chí và định hướng phát triển nhãn hiệu “nông sản phát thải thấp Việt Nam” cho các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cà phê, rau quả và chè; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng vùng nguyên liệu phát thải thấp; tăng cường truy xuất nguồn gốc và minh bạch dữ liệu phát thải; hỗ trợ tiếp cận các tiêu chuẩn xanh và thị trường cao cấp.

Ngoài ra, ngành cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển biochar và nông nghiệp tuần hoàn; tăng cường truyền thông, đào tạo và huy động nguồn lực để triển khai đề án.

HOÀN THIỆN QUY TRÌNH TRỒNG TRỌT GIẢM PHÁT THẢI BỀN VỮNG

Ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Tổ trưởng tổ đào tạo của Đề án, cho biết với những cây trồng phát thải lớn như mía, dừa, chanh leo hay thanh long cần có lộ trình cụ thể hơn. Điều quan trọng nhất là phải sớm ban hành quy trình sản xuất giảm phát thải để làm cơ sở tổ chức tập huấn cho cán bộ khuyến nông và người dân.

Đối với nông dân, việc hướng dẫn thực hành đúng quy trình kỹ thuật quan trọng hơn việc giải thích khái niệm giảm phát thải. Nếu thực hiện đúng quy trình thì sẽ tạo ra sản phẩm giảm phát thải. Bên cạnh đó, quy trình MRV cũng cần được thiết kế đơn giản, dễ áp dụng để nông dân có thể thực hiện hiệu quả".

Ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia.

Liên quan tới thị trường tín chỉ carbon, ông Nguyễn Như Cường, nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt, cho rằng việc tham gia thị trường tự nguyện hiện còn khó khăn do chi phí cao và quy trình phức tạp, trong khi sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam chủ yếu quy mô nhỏ lẻ. Vì vậy, cần tính toán kỹ hiệu quả kinh tế thay vì chạy theo xu hướng.

Theo Cường, trong trường hợp chưa đủ điều kiện tham gia thị trường carbon, việc giảm phát thải vẫn có ý nghĩa quan trọng khi đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải quốc gia (NDC), từ đó tạo cơ sở để Nhà nước có chính sách hỗ trợ ngược lại cho ngành nông nghiệp.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh: Sản xuất trồng trọt giảm phát thải không chỉ nhằm bảo vệ môi trường mà còn là yêu cầu tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế.

Theo Thứ trưởng, quá trình triển khai đề án phải gắn với mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào, gia tăng lợi nhuận cho người dân và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu.

Về dài hạn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng bộ tiêu chí canh tác giảm phát thải, phát triển nhãn hiệu cho sản phẩm nông nghiệp phát thải thấp và hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn gắn với chuỗi giá trị và hệ thống dữ liệu phát thải đồng bộ. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để ngành trồng trọt từng bước tham gia thị trường carbon và các cơ chế giao dịch tín chỉ carbon trong tương lai.

-Chu Khôi

Đức và Nhật Bản tăng tốc cuộc đua hydro: BMW, Toyota thử nghiệm giao thông không phát thải

Mon, 18 May 2026 05:56:57 GMT

Hydro xanh đang được Đức và Nhật Bản xem là một trong những trụ cột chiến lược cho quá trình chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải carbon. Trong bối cảnh xe điện pin đang chiếm ưu thế trên thị trường toàn cầu, hai nền kinh tế công nghiệp hàng đầu thế giới vẫn kiên trì thúc đẩy công nghệ pin nhiên liệu hydro như một giải pháp bổ sung cho giao thông vận tải và công nghiệp nặng…

Chuyến thăm Nhật Bản mới đây của Bộ trưởng Giao thông Đức Patrick Schnieder cho thấy Berlin và Tokyo đang nỗ lực đưa hydro ra khỏi giai đoạn thử nghiệm để tiến tới thương mại hóa quy mô lớn. Từ các mẫu xe hydro của BMW và Toyota đến chuỗi cung ứng hydro lỏng xuyên quốc gia, hai nước đang tìm cách xây dựng nền tảng cho một hệ sinh thái năng lượng mới, dù con đường phía trước vẫn còn rất nhiều thách thức.

BMW VÀ TOYOTA TĂNG TỐC PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ PIN NHIÊN LIỆU

Trong chuyến công tác tại Nhật Bản, Bộ trưởng Patrick Schnieder đã đến nhà máy pin nhiên liệu của Toyota bằng chiếc BMW iX5 Hydrogen và rời đi trên mẫu Toyota Crown FCEV. Cả hai mẫu xe đều sử dụng pin nhiên liệu hydro để tạo ra điện năng vận hành động cơ.

Việc lựa chọn phương tiện không chỉ mang tính biểu tượng mà còn phản ánh xu hướng hợp tác ngày càng sâu rộng giữa hai hãng xe hàng đầu thế giới trong lĩnh vực hydro.

BMW và Toyota hiện đang cùng phát triển thế hệ thứ ba của công nghệ truyền động bằng pin nhiên liệu. Theo kế hoạch, hai bên sẽ cùng nghiên cứu các linh kiện và hệ thống nhằm tạo ra bộ pin nhiên liệu nhỏ gọn hơn, hiệu suất cao hơn và phù hợp với sản xuất hàng loạt.

Một số kỹ sư của BMW đã được cử sang Nhật Bản làm việc trực tiếp với Toyota để đẩy nhanh quá trình phát triển công nghệ.

Sau khi hoàn tất giai đoạn nghiên cứu, BMW dự kiến sản xuất hệ thống truyền động hydro tại một nhà máy ở Áo, trong khi Toyota sẽ sản xuất tại Nhật Bản. BMW đặt mục tiêu tung ra mẫu xe hydro thương mại đầu tiên vào năm 2028. Toyota cũng có kế hoạch nâng cấp các dòng xe hydro hiện hữu bằng nền tảng công nghệ mới.

Dù chưa công bố chi tiết kỹ thuật hay sản lượng dự kiến, động thái hợp tác giữa hai hãng cho thấy hydro vẫn được xem là một lựa chọn chiến lược dài hạn bên cạnh xe điện pin.

Phát biểu sau chuyến thăm thành phố Toyota, Bộ trưởng Patrick Schnieder cho rằng hợp tác giữa BMW và Toyota mang ý nghĩa “đột phá” đối với tương lai công nghệ hydro.

Các nguồn tài nguyên trong lớp vỏ Trái Đất có hàm lượng hydro trên 10%. Nguồn: Oxford Institute of Energy Studie

Theo ông, việc đưa hydro vào sản xuất quy mô lớn sẽ giúp các nền kinh tế công nghiệp giảm phụ thuộc không chỉ vào nhiên liệu hóa thạch mà cả vào chuỗi cung ứng pin đang tập trung mạnh tại một số quốc gia.

“Chúng ta cần đưa hydro vào sản xuất hàng loạt để không bị phụ thuộc hoàn toàn vào pin và nhiên liệu hóa thạch, đồng thời xây dựng được chuỗi cung ứng đa dạng hơn”, ông Schnieder nhấn mạnh.

ĐỨC VÀ NHẬT BẢN ĐẨY MẠNH HỢP TÁC XÂY DỰNG HỆ SINH THÁI HYDRO

Đức và Nhật Bản đã triển khai quan hệ đối tác năng lượng từ năm 2019, trong đó hydro là một trong những lĩnh vực trọng tâm.

Berlin hiện dự báo nhu cầu hydro xanh sẽ tăng rất mạnh vào năm 2030, đặc biệt trong các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn như thép, hóa chất, vận tải biển và logistics. Tuy nhiên, Đức khó có khả năng tự đáp ứng đủ nguồn cung trong nước và sẽ phải nhập khẩu lượng lớn hydro từ nước ngoài.

Trong khi đó, Nhật Bản đặt mục tiêu nâng công suất sử dụng hydro lên khoảng 12 triệu tấn mỗi năm vào năm 2040. Tokyo cũng đang thúc đẩy phát triển amoniac như một giải pháp vận chuyển và lưu trữ hydro hiệu quả hơn.

Nhật Bản thậm chí còn có kế hoạch bổ sung amoniac như một loại nhiên liệu chuyển tiếp cho các nhà máy nhiệt điện truyền thống nhằm giảm phát thải carbon trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng. Tuy nhiên, chuyến thăm của Bộ trưởng Đức cũng cho thấy phần lớn các dự án hydro hiện nay vẫn mới dừng ở quy mô thử nghiệm hoặc thí điểm.

Tại cảng Kobe, ông Schnieder đã tham quan nhà ga hydro lỏng đầu tiên trên thế giới. Tuy nhiên, cơ sở này hiện chủ yếu phục vụ nghiên cứu và thử nghiệm công nghệ, chưa bước vào vận hành thương mại hoàn chỉnh.

Tại sân bay Kansai ở Osaka, xe buýt và xe nâng chạy bằng pin nhiên liệu hydro cũng mới chỉ hoạt động dưới dạng dự án thí điểm.

Bộ trưởng Đức Patrick Schnieder ngồi sau tay lái chiếc xe tải H2FC, phương tiện đầu tiên tại Nhật Bản vận hành bằng hydro lỏng. Ảnh: Federal Ministry of Transport

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là chi phí sản xuất hydro xanh vẫn cao hơn đáng kể so với nhiên liệu hóa thạch. Hydro xanh được tạo ra thông qua quá trình điện phân nước bằng điện từ năng lượng tái tạo, đòi hỏi lượng điện lớn cùng hạ tầng kỹ thuật phức tạp. Ngoài ra, việc lưu trữ và vận chuyển hydro cũng khó khăn hơn nhiều so với dầu khí truyền thống do yêu cầu nhiệt độ và áp suất cực cao.

Để giải quyết vấn đề này, Đức và Nhật Bản đang tăng cường hợp tác nhằm xây dựng chuỗi cung ứng hydro quốc tế.

Tháng 9 năm ngoái, Kawasaki Heavy Industries, Toyota, công ty điện lực Kepco, Daimler Truck, nhà cung cấp nhiên liệu MB Energy và Cảng Hamburg đã ký thỏa thuận phát triển chuỗi cung ứng hydro thương mại giữa Nhật Bản và Đức.

Song song với đó, chính phủ hai nước cũng đang tìm kiếm các cơ chế tài chính nhằm hỗ trợ mở rộng sản xuất hydro và hạn chế biến động giá trong giai đoạn đầu.

Nhiều tập đoàn công nghiệp lớn cũng đang tham gia vào cuộc đua công nghệ hydro. Siemens Energy và Toray đang hợp tác cải thiện công nghệ điện phân để giảm chi phí sản xuất hydro xanh. Trong khi đó, Thyssenkrupp Nucera muốn mở rộng hiện diện tại thị trường điện phân của Nhật Bản.

ĐỨC ĐI TRƯỚC TRONG HẠ TẦNG HYDRO, NHẬT BẢN TĂNG TỐC XE TẢI NHIÊN LIỆU SẠCH

Trong lĩnh vực hạ tầng tiếp nhiên liệu, Đức hiện đang có lợi thế rõ rệt so với Nhật Bản, đặc biệt đối với xe thương mại hạng nặng.

Đầu năm nay, chính phủ Đức đã phân bổ khoảng 220 triệu euro để xây dựng tối đa 40 trạm tiếp nhiên liệu hydro trên toàn quốc và hỗ trợ đưa khoảng 400 xe tải chạy hydro vào hoạt động. Daimler Truck cũng đã vận hành trạm tiếp nhiên liệu hydro lỏng đầu tiên dành cho xe tải tại Đức.

Khác với hydro nén đang được sử dụng phổ biến hiện nay, hydro lỏng cho phép tăng mật độ năng lượng và kéo dài quãng đường di chuyển của xe tải đường dài. Tuy nhiên, công nghệ này đòi hỏi hạ tầng lưu trữ và vận hành phức tạp hơn nhiều.

Tại Nhật Bản, công ty Fuso - thuộc Daimler - cũng đang thử nghiệm xe tải chạy hydro lỏng. Tuy nhiên, Fuso gần đây đã sáp nhập với Hino, công ty xe thương mại của Toyota, để thành lập liên doanh mới mang tên Archion. Liên doanh này sẽ phải tái cấu trúc chiến lược phát triển xe tải hydro trong bối cảnh công nghệ hydro nén và hydro lỏng đang cạnh tranh song song.

Trước đó, Hino đã giới thiệu mẫu xe tải hạng nặng Profia Z sử dụng pin nhiên liệu từ mẫu xe Toyota Mirai. Tuy nhiên, xe vẫn sử dụng hydro nén thay vì hydro lỏng.

Theo kế hoạch của Đức, đến năm 2030, khoảng 75% số xe thương mại hạng nặng đăng ký mới sẽ sử dụng nhiên liệu không phát thải. “Phần lớn sẽ là xe điện dùng pin, nhưng hydro sẽ chiếm một tỷ trọng đáng kể”, Bộ trưởng Patrick Schnieder nhận định. Trong khi đó, Nhật Bản hiện chưa đưa ra các mục tiêu cụ thể tương tự đối với xe tải hydro.

Daimler hiện muốn đưa hệ thống tiếp nhiên liệu hydro lỏng - được phát triển cùng Linde - vào Nhật Bản thông qua liên doanh Archion nhằm thúc đẩy thị trường xe tải hydro tại nước này. Tuy nhiên, do Nhật Bản hiện mới chỉ có các trạm tiếp nhiên liệu hydro nén nên mẫu xe tải H2FC của Fuso vẫn mới dừng ở cấp độ xe ý tưởng.

Nhiều năm qua, giới công nghiệp vẫn tranh luận về vai trò của hydro trong tương lai giao thông toàn cầu. Xe điện pin hiện chiếm ưu thế rõ rệt nhờ chi phí giảm nhanh, hạ tầng sạc ngày càng mở rộng và hiệu suất năng lượng cao hơn. Trong khi đó, hydro vẫn được đánh giá có tiềm năng lớn trong các lĩnh vực khó điện hóa hoàn toàn như vận tải đường dài, hàng hải, hàng không và công nghiệp nặng.

Các tập đoàn như Toyota, BMW, Daimler hay Kawasaki cho rằng hydro sẽ đóng vai trò bổ sung thay vì cạnh tranh trực tiếp với xe điện pin.

Vấn đề cốt lõi hiện nay là liệu chi phí sản xuất hydro xanh có thể giảm đủ nhanh để cạnh tranh với nhiên liệu hóa thạch và công nghệ pin hay không. Dù còn nhiều rào cản, sự hợp tác giữa Đức và Nhật Bản cho thấy hydro vẫn đang được xem là một trong những mắt xích quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

DW-Trọng Hoàng

Trump siết điện gió ngoài khơi, Trung Quốc tăng tốc dẫn đầu

Sun, 17 May 2026 03:02:50 GMT

Trong khi nhiều quốc gia đang đẩy mạnh phát triển điện gió ngoài khơi như một trụ cột quan trọng của quá trình chuyển đổi năng lượng, chính quyền Tổng thống Donald Trump lại đang tìm cách kìm hãm lĩnh vực này tại Mỹ bằng hàng loạt biện pháp hạn chế dự án và ưu tiên mở rộng khai thác nhiên liệu hóa thạch…

Diễn biến này xuất hiện đúng vào thời điểm ngành điện gió ngoài khơi của Mỹ được đánh giá đang đứng trước cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ sau nhiều năm đầu tư và hoàn thiện chuỗi cung ứng. Đồng thời, khoảng cách giữa Mỹ với Trung Quốc và châu Âu trong cuộc đua năng lượng sạch toàn cầu đang ngày càng nới rộng.

TRUNG QUỐC DẪN ĐẦU THỊ TRƯỜNG ĐIỆN GIÓ NGOÀI KHƠI TOÀN CẦU

Điện gió ngoài khơi được xem là một trong những nguồn năng lượng sạch có tiềm năng lớn nhất hiện nay nhờ khả năng tạo ra sản lượng điện quy mô lớn tại các khu vực ven biển - nơi tập trung đông dân cư và nhu cầu tiêu thụ điện cao.

Không giống các nhà máy nhiệt điện sử dụng than đá, dầu mỏ hay khí đốt tự nhiên, turbine gió ngoài khơi tạo ra điện mà gần như không phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, qua đó góp phần giảm tốc độ nóng lên toàn cầu.

Theo Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (GWEC), hiện có 19 quốc gia và thị trường đang khai thác điện gió ngoài khơi. Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới xét cả về số lượng dự án lẫn tổng công suất lắp đặt, tiếp theo là Anh và Đức.

Ngoài ba thị trường lớn nói trên, nhiều quốc gia khác cũng đang tăng tốc đầu tư vào lĩnh vực này như Hà Lan, Đài Loan, Đan Mạch, Bỉ, Pháp, Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thụy Điển, Mỹ, Na Uy, Phần Lan, Italy, Bồ Đào Nha, Ireland và Tây Ban Nha.

Riêng trong năm 2025, Trung Quốc đã bổ sung thêm 6,6 GW công suất điện gió ngoài khơi mới. Theo GWEC, tổng công suất điện gió ngoài khơi của nước này đã đạt 48,4 GW vào cuối năm 2025 - cao nhất thế giới.

Không chỉ dẫn đầu hiện tại, Trung Quốc còn được dự báo tiếp tục chi phối thị trường trong những năm tới. GWEC ước tính nước này sẽ chiếm khoảng 56% tổng công suất điện gió ngoài khơi mới được bổ sung trên toàn cầu trong giai đoạn 2026-2030. Trong khi đó, Liên minh châu Âu dự kiến chiếm khoảng 29%, còn Mỹ chỉ khoảng 5%.

Trên quy mô toàn cầu, công suất điện gió ngoài khơi bổ sung mới trong năm 2025 đạt gần 9,3 GW, tăng 16% so với năm trước. Theo tính toán của GWEC, lượng công suất mới này đủ cung cấp điện cho khoảng 10,2 triệu hộ gia đình.

Tổng công suất điện gió ngoài khơi hiện đã lắp đặt trên thế giới được cho là có thể tạo ra lượng điện tương đương nhu cầu sử dụng của khoảng 102 triệu hộ gia đình.

Sự tăng trưởng nhanh của điện gió ngoài khơi diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện toàn cầu tăng mạnh do quá trình điện hóa nền kinh tế, sự bùng nổ của xe điện, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành công nghiệp tiêu thụ điện lớn.

MỸ ĐANG TỤT LẠI TRONG CUỘC ĐUA NĂNG LƯỢNG SẠCH

Trong khi nhiều nền kinh tế lớn tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo, chính quyền Tổng thống Donald Trump lại có quan điểm hoàn toàn trái ngược đối với điện gió ngoài khơi.

Hiện Mỹ mới chỉ có ba trang trại điện gió ngoài khơi đi vào hoạt động, gồm Block Island Wind Farm ngoài khơi bang Rhode Island - dự án đầu tiên của nước này; dự án thí điểm Coastal Virginia Offshore Wind của Dominion Energy - dự án đầu tiên trong vùng biển liên bang; và South Fork Wind - trang trại điện gió ngoài khơi quy mô lớn đầu tiên cung cấp điện cho bang New York.

Ngoài ba dự án đang vận hành, Mỹ còn ba dự án khác đã bắt đầu phát điện trong quá trình hoàn thiện xây dựng hoặc thử nghiệm cuối cùng trước khi vận hành toàn diện, gồm Vineyard Wind tại Massachusetts, Revolution Wind tại Rhode Island và dự án Coastal Virginia Offshore Wind quy mô đầy đủ ngoài khơi Virginia Beach.

Trong số này, Vineyard Wind được xem là dự án phát triển nhanh nhất và dự kiến sẽ vận hành toàn bộ trong những tháng tới. Đây cũng là dự án điện gió ngoài khơi đầu tiên hoàn thành xây dựng trong nhiệm kỳ của ông Trump. Theo giới chức bang Massachusetts, dự án đã góp phần kéo giảm giá điện trong mùa đông vừa qua khi liên tục chào giá thấp hơn nhiều nguồn điện khác trên thị trường bán buôn.

Tuy nhiên, tương lai của nhiều dự án điện gió ngoài khơi tại Mỹ đang trở nên bất định khi chính quyền Trump triển khai hàng loạt biện pháp siết chặt lĩnh vực này.

Theo Japan Today, hiện có hơn 40 hợp đồng thuê khu vực phát triển điện gió ngoài khơi cấp liên bang tại Mỹ. Chính quyền Trump đang tìm cách mua lại một số hợp đồng thuê, đồng thời chi trả cho các công ty năng lượng để họ rút khỏi lĩnh vực điện gió ngoài khơi.

Một trong những động thái gây tranh cãi là việc chính quyền Trump yêu cầu dừng thi công 5 dự án điện gió ngoài khơi bờ Đông của Mỹ đang được xây dựng, với lý do lo ngại an ninh quốc gia.

Các dự án bị ảnh hưởng gồm Vineyard Wind, Revolution Wind, Coastal Virginia Offshore Wind cùng hai dự án lớn của bang New York là Empire Wind và Sunrise Wind.

Sau đó, các bang và doanh nghiệp phát triển dự án đã khởi kiện lên tòa án liên bang. Các thẩm phán cuối cùng cho phép cả 5 dự án tiếp tục thi công khi cho rằng chính phủ chưa chứng minh được nguy cơ an ninh ở mức cấp bách để buộc phải dừng xây dựng.

Bên cạnh đó, Washington cũng dựng thêm nhiều rào cản pháp lý và hành chính đối với các dự án năng lượng tái tạo trên biển trong khi thúc đẩy mạnh khai thác dầu khí và than đá.

Một trong những động thái gây tranh cãi nhất là việc chính quyền Trump ra lệnh dừng thi công toàn bộ năm dự án điện gió ngoài khơi bờ Đông đang xây dựng vào tháng 12 với lý do lo ngại an ninh quốc gia.

Ngoài Vineyard Wind, Revolution Wind và Coastal Virginia Offshore Wind, quyết định này còn khiến hai dự án lớn của bang New York là Empire Wind và Sunrise Wind phải tạm dừng.

Các bang cùng doanh nghiệp phát triển dự án sau đó đã khởi kiện lên tòa án liên bang. Cuối cùng, các thẩm phán đã cho phép cả năm dự án tiếp tục thi công khi cho rằng chính phủ chưa chứng minh được nguy cơ an ninh ở mức cấp bách để buộc phải dừng xây dựng.

Giới quan sát cho rằng việc Mỹ chậm phát triển điện gió ngoài khơi có thể khiến nước này tụt lại phía sau trong cuộc đua công nghệ và chuỗi cung ứng năng lượng sạch toàn cầu - lĩnh vực đang thu hút hàng nghìn tỷ USD đầu tư trong nhiều thập kỷ tới.

NHỮNG DỰ ÁN KHỔNG LỒ VÀ KỲ VỌNG KINH TẾ

Theo Hiệp hội Năng lượng Sạch Mỹ, ngành điện gió ngoài khơi hiện hỗ trợ khoảng 18.000 việc làm tại Mỹ.

Không chỉ mang ý nghĩa môi trường, lĩnh vực này còn được xem là động lực thúc đẩy đầu tư công nghiệp, phát triển cảng biển, đóng tàu, sản xuất thép và nâng cấp hệ thống truyền tải điện.

Dự án Coastal Virginia Offshore Wind hiện là trang trại điện gió lớn nhất nước Mỹ với công suất 2,6 GW. Dự án đã bắt đầu hòa lưới điện từ tháng 3 năm nay và được kỳ vọng cung cấp đủ điện cho khoảng 660.000 hộ gia đình.

Theo tổ chức vận động điện gió ngoài khơi Turn Forward, dự án nằm ngoài khơi bang Virginia - nơi được xem là “thủ phủ” trung tâm dữ liệu của thế giới và cũng tập trung nhiều cơ sở hạ tầng quân sự quan trọng của Mỹ.

Trong khi đó, Vineyard Wind được đánh giá là một trong những dự án có tác động kinh tế rõ nét nhất đối với người tiêu dùng. Theo văn phòng Thống đốc bang Massachusetts Maura Healey, dự án này có thể giúp khách hàng tại bang tiết kiệm khoảng 1,4 tỷ USD chi phí điện trong vòng 20 năm tới.

Trong mùa đông vừa qua, Vineyard Wind được cho là đã góp phần kéo giảm giá điện tại thị trường bán buôn khi liên tục chào giá thấp hơn nhiều nguồn điện khác. Đây cũng là dự án điện gió ngoài khơi đầu tiên hoàn tất xây dựng trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump. Vineyard Wind có tổng cộng 62 turbine với công suất 800 MW, đủ cung cấp điện sạch cho khoảng 400.000 hộ gia đình.

Trong khi đó, Hornsea 2 của Anh hiện là trang trại điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới đang hoạt động. Dự án có 165 turbine, nằm trên Biển Bắc cách bờ biển Yorkshire khoảng 89 km và tạo ra đủ điện cho hơn 1,4 triệu hộ gia đình Anh. Trang trại điện gió này có diện tích khoảng 462 km² và một dự án khác của Anh đang xây dựng được cho là sẽ còn vượt qua quy mô của Hornsea 2.

Theo Oceantic Network - tổ chức phi lợi nhuận thúc đẩy lĩnh vực năng lượng ngoài khơi - ngành điện gió ngoài khơi đã thu hút khoảng 25,5 tỷ USD đầu tư vào các cảng biển Mỹ, ngành thép, hệ thống truyền tải điện, đóng tàu, đào tạo nhân lực và hoạt động nghiên cứu phát triển.

Chuỗi cung ứng của ngành hiện bao gồm hơn 1.000 doanh nghiệp tại ít nhất 40 bang của Mỹ.

Oceantic ước tính việc hủy bỏ một dự án điện gió ngoài khơi công suất 1 GW tại vùng Đông Bắc nước Mỹ có thể gây thiệt hại kinh tế gần 10 tỷ USD, chủ yếu do mất việc làm và đình trệ đầu tư.

Trong bối cảnh nhu cầu điện toàn cầu tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt từ các trung tâm dữ liệu AI và quá trình chuyển đổi năng lượng, nhiều chuyên gia cho rằng điện gió ngoài khơi sẽ tiếp tục là một trong những lĩnh vực cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn trong nhiều năm tới.

Japan Today-Trọng Hoàng

Brazil: Đạt tiến bộ kiểm soát phá rừng Amazon nhưng đối mặt đe dọa suy thoái rừng

Sat, 16 May 2026 09:41:11 GMT

Brazil đang đạt được những tiến bộ rõ rệt trong kiểm soát phá rừng Amazon, với tỷ lệ phá rừng dự kiến xuống mức thấp nhất kể từ năm 2012. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo một mối đe dọa khác đang gia tăng nhanh hơn và âm thầm hơn: suy thoái rừng, có thể làm suy yếu nghiêm trọng hệ sinh thái lớn nhất hành tinh trong những thập kỷ tới…

Dù các số liệu chính thức cho thấy tình hình phá rừng đang được cải thiện, nhiều nghiên cứu và dữ liệu vệ tinh lại chỉ ra rằng suy thoái rừng - do cháy rừng, khai thác gỗ và hạn hán - đang lan rộng trên quy mô lớn, làm gia tăng nguy cơ Amazon tiến gần tới “điểm tới hạn” sinh thái, nơi rừng không còn khả năng tự phục hồi.

SUY THOÁI RỪNG VƯỢT XA PHÁ RỪNG VÀ LAN RỘNG TRÊN QUY MÔ LỚN

Chính quyền Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva thường xuyên nhấn mạnh thành tựu trong việc giảm phá rừng Amazon. Khi số liệu chính thức được công bố vào tháng 10 tới, tỷ lệ phá rừng dự kiến sẽ là thấp nhất kể từ năm 2012.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, xu hướng đáng lo ngại hơn là suy thoái rừng - hiện ảnh hưởng khoảng 40% diện tích Amazon. Trong những năm gần đây, suy thoái rừng đã vượt phá rừng “chặt trắng” về diện tích bị tác động.

Suy thoái rừng xuất phát từ cháy rừng, khai thác gỗ và hạn hán. Nguy cơ này có thể trở nên nghiêm trọng hơn vào năm 2026 nếu hiện tượng El Nino mạnh xuất hiện, khiến nhiệt độ tăng và thời tiết khô hạn hơn, làm gia tăng cháy rừng.

“Thoái hóa diễn ra chậm và âm thầm. Nó giống như một căn bệnh mãn tính,” bà Taciana Stec, chuyên gia tại tổ chức nghiên cứu khí hậu Talanoa (Brazil), cho biết.

Dù Amazon vẫn là một bể hấp thụ carbon lớn của Trái đất, các nhà khoa học cảnh báo khu rừng có thể tiến tới một điểm tới hạn, nơi nó không còn khả năng phục hồi và thậm chí có thể phát thải nhiều CO₂ hơn lượng hấp thụ.

Một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí Nature ước tính rằng đến năm 2050, từ 10% đến 47% diện tích Amazon có thể rơi vào trạng thái chuyển đổi sinh thái nghiêm trọng.

Amazon trải rộng trên 9 quốc gia Nam Mỹ, trong đó Brazil chiếm hơn 60% diện tích. Vì vậy, những thay đổi tại Brazil có tác động quyết định đến toàn bộ hệ sinh thái.

EL NINO, CHÁY RỪNG VÀ NGUY CƠ SỤP ĐỔ HỆ SINH THÁI AMAZON

Tại Brazil, số liệu phá rừng chính thức được tính từ tháng 8 năm trước đến tháng 7 năm sau. Dữ liệu sơ bộ từ hệ thống vệ tinh DETER cho thấy cả phá rừng và suy thoái rừng đều giảm so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, tình trạng suy thoái rừng ở nơi đây vẫn vượt xa phá rừng. Từ tháng 8/2025 đến tháng 4/2026, phá rừng ghi nhận khoảng 1.700 km2, trong khi suy thoái rừng lên tới 4.420 km2.

Hệ thống DETER cung cấp cảnh báo theo thời gian thực về phá rừng và suy thoái rừng, trong đó phá rừng là chặt trắng hoàn toàn, còn suy thoái là khu vực bị tác động nhưng rừng chưa bị mất hoàn toàn.

Trong các giai đoạn El Nino 2023-2024, nhiệt độ tại Amazon tăng từ 2-4°C so với mức trung bình lịch sử, đi kèm hạn hán nghiêm trọng. Đây là nguyên nhân dẫn tới các vụ cháy rừng nghiêm trọng nhất trong hai thập kỷ.

Một nghiên cứu của INPE cho thấy suy thoái rừng tăng nhanh hơn nhiều so với mức giảm của phá rừng, dẫn tới tổn thất rừng ròng, làm suy yếu kết quả kiểm soát phá rừng.

Theo các nhà khoa học, một khu rừng suy thoái vẫn còn cây đứng nhưng không còn đảm bảo chức năng sinh thái đầy đủ. Nếu ví Amazon như cơ thể con người, El Nino giống như những đợt cúm lặp lại khiến cơ thể ngày càng suy yếu.

Việc đánh giá suy thoái rừng bằng vệ tinh vẫn là lĩnh vực mới, phức tạp hơn nhiều so với xác định phá rừng, nhưng ngày càng được chú ý do tác động kéo dài và tích lũy.

Brazil đặt mục tiêu phục hồi 12 triệu ha rừng Amazon vào năm 2030 theo cam kết Thỏa thuận Paris, trong đó 3,4 triệu ha đã đang trong quá trình phục hồi.

Tuy nhiên, một dự luật đang được thúc đẩy tại Quốc hội có thể làm suy yếu công cụ giám sát phá rừng. Dự luật do nghị sĩ Lucio Mosquini đề xuất nhằm cấm IBAMA xử phạt dựa hoàn toàn trên dữ liệu vệ tinh - nền tảng quan trọng trong kiểm soát phá rừng của Brazil.

Ông Mosquini cho rằng việc xử phạt dựa trên vệ tinh gây bất lợi cho nông dân vì họ không có cơ hội tự bào chữa. Tuy nhiên, cơ quan môi trường khẳng định người dân có quyền khiếu nại trong vòng 20 ngày và có thể chứng minh tính hợp pháp của hoạt động.

IBAMA bắt đầu sử dụng dữ liệu vệ tinh từ năm 2016 để hỗ trợ kiểm tra thực địa. Chính sách này từng bị đình chỉ dưới thời cựu Tổng thống Jair Bolsonaro năm 2019, giai đoạn phá rừng tăng lên mức cao nhất trong 15 năm. Sau khi Tổng thống Lula trở lại năm 2023, hệ thống giám sát từ xa được khôi phục.

CẢNH BÁO VỀ “BƯỚC LÙI LỚN” TRONG BẢO VỆ AMAZON

Dự luật đã được đưa vào chương trình nghị sự của Hạ viện Brazil và có khả năng được thông qua do ảnh hưởng mạnh của ngành nông nghiệp trong Quốc hội.

Nếu được thông qua, dự luật sẽ tiếp tục được chuyển lên Thượng viện. Các chuyên gia cho rằng khả năng phê duyệt là cao.

Ông Jair Schmitt, Chủ tịch IBAMA, cảnh báo đây sẽ là “một bước lùi lớn về môi trường”, vì có thể khuyến khích vi phạm và làm suy yếu cạnh tranh công bằng.

Ông so sánh hệ thống vệ tinh giống như camera tốc độ trong giao thông: không thể bố trí lực lượng giám sát tại mọi điểm trong một khu vực rộng lớn như Amazon.

Tháng 3 vừa qua, Brazil đã tuyển 4.600 lính cứu hỏa và triển khai hệ thống giám sát cháy rừng theo thời gian thực. Các khu vực nguy cơ cao được xác định dựa trên dữ liệu nhiệt lịch sử, phá rừng và điều kiện thời tiết.

Amazon vẫn đang đứng trước bài toán kép: giảm phá rừng không đồng nghĩa với an toàn, khi suy thoái rừng ngày càng trở thành rủi ro lớn hơn đối với “lá phổi xanh” toàn cầu.

Tại bang Para, bà Tainan Kumaruara, thành viên đội cứu hỏa bản địa, cho biết tình hình ngày càng xấu đi: rừng khô hơn, dễ cháy hơn và đã xuất hiện cháy ngay trong mùa mưa.

Theo MapBiomas, năm 2024, cháy rừng do hạn hán đã ảnh hưởng hơn 17 triệu ha Amazon, trong đó phần lớn các vụ cháy có nguyên nhân từ con người.

Một nghiên cứu công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences cho thấy Amazon vẫn có khả năng phục hồi sau cháy rừng, nhưng hệ sinh thái ngày càng suy yếu.

Trong nghiên cứu kéo dài 20 năm, nhà khoa học Leandro Maracahipes (Đại học Yale) tiến hành các thí nghiệm đốt có kiểm soát trong điều kiện hạn hán tại Amazon. Kết quả cho thấy rừng không chuyển thành hệ sinh thái xavan như các mô hình dự báo, mà thay vào đó bị suy thoái với nhiều khoảng trống, suy giảm đa dạng sinh học và mất dần các loài đặc hữu phụ thuộc vào rừng rậm.

“Rừng có khả năng phục hồi, nhưng chúng ta cần bảo vệ nó mạnh mẽ hơn và ngay lập tức,” ông Maracahipes nhấn mạnh. “Và điều đó phải được thực hiện ngay bây giờ.”

Japan Today-Trọng Hoàng

Dự kiến mức hỗ trợ các tổ chức, cá nhân chuyển đổi sang xe xanh tại Hà Nội

Fri, 15 May 2026 09:31:42 GMT

Thành phố Hà Nội dự kiến một số mức hỗ trợ bằng tiền cho người dân khi chuyển đổi xe máy xăng sang xe máy điện, từ 5-20 triệu đồng tùy từng đối tượng...

UBND TP Hà Nội vừa tổ chức lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định một số chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch, giao thông phi cơ giới; hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch; một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn.

Dự kiến Nghị quyết sẽ được trình HĐND Thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp tới đây. Nguồn kinh phí để triển khai thực hiện các chính sách dự kiến khoảng 23.000 tỷ đồng (trong 5 năm từ 2026-2030).

CÁ NHÂN ĐƯỢC HỖ TRỢ 20% GIÁ TRỊ PHƯƠNG TIỆN CHUYỂN ĐỔI NHƯNG KHÔNG QUÁ 5 TRIỆU ĐỒNG

Trong dự thảo Nghị quyết đã đưa ra một số chính sách hỗ trợ tổ chức, cá nhân thực hiện chuyển đổi, đầu tư phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch.

Cụ thể, về chính sách hỗ trợ tài chính, đối tượng hỗ trợ là các cá nhân có nơi thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 02 năm trở lên trên địa bàn thành phố Hà Nội tính đến thời điểm ban hành Nghị quyết này và là chủ sở hữu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm ban hành Nghị quyết này, khi thực hiện chuyển đổi sang xe mô tô, xe gắn máy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường (có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên).

Mỗi cá nhân được hỗ trợ cho 1 xe, có thể lựa chọn một trong hai phương thức hỗ trợ: hỗ trợ trực tiếp bằng tiền hoặc hỗ trợ bằng vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng.

Theo đề xuất tại dự thảo, thành phố sẽ hỗ trợ 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng. Riêng đối với cá nhân thuộc hộ nghèo hỗ trợ 100% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 20 triệu đồng; cá nhân thuộc hộ cận nghèo hỗ trợ 80% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 15 triệu đồng.

Trong trường hợp nếu cá nhân không nhận hỗ trợ trực tiếp bằng tiền thì có thể lựa chọn phương án nhận hỗ trợ bằng vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng có trị giá 5 triệu đồng.

Theo dự thảo, thành phố sẽ hỗ trợ 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng. Ảnh minh họa

Dự kiến, thành phố sẽ hỗ trợ lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký, biển số đối với xe mô tô, xe gắn máy thuộc sở hữu của các cá nhân thuộc đối tượng trên khi thực hiện chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường. Cụ thể, Ngân sách Thành phố hỗ trợ 50% lệ phí; riêng đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo mức hỗ trợ là 100%.

Theo giải trình, cơ sở mức hỗ trợ và tỷ lệ hỗ trợ, báo cáo cho biết giá trị xe trung bình hiện nay chia làm 3 phân khúc: phổ thông từ 12 đến dưới 20 triệu đồng; tầm trung 20-35 triệu đồng; cao cấp trên 35 triệu đồng.

Thực tế mức hỗ trợ của một số quốc gia và vùng lãnh thổ như: Đài Loan (hỗ trợ 8-26 triệu); Indonesia (12 triệu đồng), Trung Quốc (1-3 triệu đồng).

Tại Thành phố Hồ Chí Minh (5-20 triệu đồng trong đó hỗ trợ cho cá nhân hộ thông thường 10% nhưng không quá 5 triệu đồng; Hộ cận nghèo 80% 16 triệu và hộ nghèo 100% không quá 20 triệu).

Như vậy, với định hướng khuyến khích người dân không sử dụng phương tiện cá nhân và tham gia sử dụng vận tải hành khách công cộng thì việc chính sách đưa ra mang tính chất hỗ trợ nhưng không khuyến khích nên giá trị hỗ trợ không quá 5 triệu đồng là phù hợp và mức hỗ trợ của Hà Nội dự tính tương đương với mức của TP. Hồ Chí Minh.

Ngoài mức hỗ trợ của Thành phố người dân còn được hưởng các chính sách hỗ trợ trực tiếp từ doanh nghiệp bán xe như hỗ trợ sạc đến 31/5/2027; trả góp 0% đến 31/12/2026 và miễn phí 100% lệ phí trước bạ (khi mua xe điện VinFast).

Chính sách hỗ trợ 50% lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký, biển số đối với xe mô tô, xe gắn máy giúp hỗ trợ người dân một phần chi phí, tạo động lực để người dân sớm chuyển đổi phương tiện. Mức hỗ trợ này tương đồng với mức hỗ trợ của TP. Hồ Chí Minh.

CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ VỚI CÁC TỔ CHỨC, ĐƠN VỊ CHUYỂN ĐỔI XE XANH

Đối với các đơn vị thực hiện các dịch vụ công ích, kinh doanh vận tải hành khách đường bộ (không bao gồm xe buýt), vận tải hàng hóa đường bộ có trụ sở trên địa bàn có đăng ký kinh doanh tại thành phố Hà Nội trước thời điểm Nghị quyết này có hiệu lực, khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh (phương tiện mua mới được sử dụng làm tài sản thế chấp) cũng sẽ được hỗ trợ.

Cụ thể bao gồm: xe cứu thương, xe bưu chính, xe ô tô tải chuyên dùng (quét đường, rửa đường, vận chuyển rác, bảo trì hạ tầng đô thị); xe ô tô kinh doanh vận tải chở trẻ em mầm non, học sinh (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải kết hợp với hoạt động đưa đón trẻ em mầm non, học sinh); xe taxi; xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng có sức chứa đến 08 chỗ sử dụng hợp đồng điện tử và đơn vị thực hiện dịch vụ cho thuê phương tiện giao thông đường bộ để tự lái có trụ sở trên địa bàn khi đầu tư mua sắm phương tiện giao thông xanh để phục vụ mục đích công cộng.

Thành phố dự kiến sẽ hỗ trợ 50% lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký, biển số đối với phương tiện giao thông xanh

Với các đối tượng này, ngân sách thành phố hỗ trợ 30% tiền lãi vay ngân hàng thương mại với toàn bộ giá trị hợp đồng vay được thực hiện trong thời gian vay vốn (thời gian hỗ trợ tối đa không quá 5 năm) đối với phương tiện thuộc sở hữu của các đơn vị.

Các đối tượng trên cũng được hỗ trợ vốn vay ưu đãi: Cho vay từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Quỹ Bảo vệ môi trường Hà Nội theo các quy định hiện hành đối với các tổ chức là Chủ đầu tư các dự án đầu tư phương tiện.

Ngân sách Thành phố dự kiến sẽ hỗ trợ 50% lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký, biển số đối với phương tiện giao thông xanh theo quy định trên và xe buýt sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường khi đăng ký lần đầu.

Thành phố hỗ trợ 100% lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký, biển số đối với phương tiện thuộc sở hữu của doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi, xe buýt khi thực hiện chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh theo quy định và tiếp tục sử dụng biển số định danh đã cấp cho doanh nghiệp đó.

Các doanh nghiệp cung cấp phương tiện cho thuê phục vụ mục đích giao thông công cộng đô thị sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố làm điểm đỗ, tập kết xe được miễn phí sử dụng lòng đường, hè phố trong thời gian tối đa 5 năm.

Theo dự thảo, mức hỗ trợ trong thời gian từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến trước ngày 1/1/2030 giúp người dân có lộ trình và kế hoạch chuyển đổi phù hợp với điều kiện cá nhân.

-Tùng Dương

Trung Quốc: Điện hóa nền kinh tế, nhưng liệu có thể từ bỏ than đá?

Fri, 15 May 2026 03:23:13 GMT

Dù trở thành siêu cường năng lượng sạch với tốc độ phát triển điện gió, điện mặt trời và xe điện nhanh nhất thế giới, Trung Quốc vẫn phụ thuộc lớn vào than đá để bảo đảm an ninh năng lượng. Mâu thuẫn này đang đặt ra câu hỏi liệu nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2060 hay không?…

Trung Quốc đang trải qua một cuộc cách mạng năng lượng tái tạo chưa từng có. Chỉ riêng trong năm 2025, nước này đã bổ sung gần 450 gigawatt (GW) công suất năng lượng sạch, với lượng điện mặt trời nhiều hơn và điện gió gấp đôi so với phần còn lại của thế giới cộng lại.

NĂNG LƯỢNG SẠCH BÙNG NỔ VẪN CHƯA THỂ THAY THẾ VAI TRÒ CỦA THAN ĐÁ

Trước năm 2010, Trung Quốc chỉ sở hữu năng lực năng lượng tái tạo khá hạn chế. Nhưng hiện nay, điện được tạo ra từ các trang trại điện gió và điện mặt trời khổng lồ trải dài trên núi, sa mạc, mái nhà và ngoài khơi đã chiếm khoảng một phần tư tổng sản lượng điện quốc gia.

Nước này cũng hoàn thành mục tiêu bổ sung 1.200 GW công suất điện gió và điện mặt trời vào lưới điện trước thời hạn 5 năm so với kế hoạch năm 2030. Đồng thời, Trung Quốc hiện sản xuất hơn 80% tấm pin quang điện của thế giới, góp phần kéo giảm chi phí và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng sạch trên phạm vi toàn cầu.

Theo Tim Buckley, Giám đốc tổ chức nghiên cứu Climate Energy Finance của Australia, mục tiêu thoát khỏi sự phụ thuộc vào dầu khí nhập khẩu chính là động lực lớn nhất thúc đẩy Trung Quốc mở rộng nhanh các nguồn năng lượng nội địa và điện hóa nền kinh tế.

Chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, Trung Quốc đã bổ sung thêm 20 GW công suất nhiệt điện than - tương đương gần một nửa lượng công suất năng lượng tái tạo mới được bổ sung trong cùng kỳ. Theo tổ chức nghiên cứu khí hậu Carbon Tracker, đây là một trong những nguyên nhân khiến nước này chưa đi đúng lộ trình đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2060.

Bắc Kinh cũng đầu tư từ rất sớm vào xe điện và pin lưu trữ. Hiện nay, các phương tiện không sử dụng nhiên liệu hóa thạch chiếm hơn một nửa tổng doanh số bán ô tô tại Trung Quốc, trong khi tỷ lệ này tại Liên minh châu Âu mới chỉ khoảng 19%.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của năng lượng sạch vẫn chưa thể thay thế vai trò của than đá - loại nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm nhất. Trung Quốc tiếp tục là quốc gia phát thải CO2 lớn nhất thế giới và vẫn khai thác mạnh trữ lượng than trong nước nhằm bảo đảm tự chủ năng lượng.

Hiện Trung Quốc tiêu thụ hơn 50% lượng than toàn cầu, một phần vì đây là loại nhiên liệu hóa thạch duy nhất nước này không cần nhập khẩu.

THẾ GIẰNG CO GIỮA THAN ĐÁ VÀ NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Mâu thuẫn giữa tăng trưởng năng lượng sạch và sự phụ thuộc vào than đá đang trở thành tâm điểm chú ý đối với Kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc (5YP) - bản định hướng chính sách sẽ định hình nền kinh tế nước này đến năm 2031.

Năm 2015, Trung Quốc ký Thỏa thuận khí hậu Paris với mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu xuống dưới 2 độ C, tốt nhất là 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Sau đó, Bắc Kinh cam kết đạt đỉnh phát thải CO2 trước năm 2030 và trung hòa carbon vào năm 2060.

Tuy nhiên, theo Climate Action Tracker, để đạt được các mục tiêu này, Trung Quốc cần đưa ra “các mục tiêu rõ ràng về cắt giảm tiêu thụ than đá” trong Kế hoạch 5 năm mới.

Than đá vẫn là nguồn cung điện quan trọng của Trung Quốc và là một trong những nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí cũng như phát thải khí CO2 tại nước này. Ảnh: Da Qing/dpa/picture alliance

Dù Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng cam kết vào năm 2021 rằng kế hoạch giai đoạn 2026-2031 sẽ nêu chi tiết lộ trình giảm sử dụng than, nhưng lộ trình kinh tế được công bố hồi tháng 3 lại không “nêu rõ cách thức hạn chế nhiên liệu hóa thạch”, theo bà Qi Qin, chuyên gia phân tích Trung Quốc thuộc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch có trụ sở tại Phần Lan.

Bà Qin cho biết kế hoạch hiện tại “không có lộ trình giảm dần rõ ràng, không có giới hạn cụ thể đối với nhiên liệu hóa thạch” và ngôn từ trong văn bản “thận trọng hơn nhiều so với kỳ vọng”. Một trong những nguyên nhân là ảnh hưởng kéo dài của ngành công nghiệp than đối với chính sách của chính phủ Trung Quốc.

Kế hoạch 5 năm mới kêu gọi Trung Quốc trở thành một “cường quốc năng lượng”, nhưng không nêu cụ thể quy mô mở rộng năng lượng tái tạo trong tương lai. Trong khi đó, một tuyên bố của chính phủ năm 2025 về “hệ thống năng lượng mới” cho biết năng lượng sạch, bao gồm cả pin lưu trữ, được kỳ vọng sẽ trở thành nguồn điện nền chủ lực trong tương lai, còn các nhà máy nhiệt điện than cải hoán sẽ đóng vai trò nguồn điện dự phòng linh hoạt.

Dù còn nhiều lo ngại về khả năng hoàn thành các mục tiêu khí hậu, vẫn xuất hiện những dấu hiệu cho thấy tốc độ tăng phát thải của Trung Quốc đang chậm lại.

Lượng phát thải CO2 của Trung Quốc giảm nhẹ 0,3% trong năm 2025, tiếp nối xu hướng đi ngang hoặc giảm kể từ năm 2024. Theo một phân tích được thực hiện cho trang Carbon Brief, các nguồn điện sạch đã khiến lượng phát thải của Trung Quốc “đảo chiều lần đầu tiên”.

Mức giảm phát thải được ghi nhận ở tất cả các lĩnh vực lớn, bao gồm giao thông vận tải với mức giảm 3%, trong khi sản lượng nhiệt điện than cũng giảm nhẹ nhờ sản lượng điện mặt trời tăng tới 43% trong giai đoạn 2024-2025.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định rằng các nguồn điện carbon thấp, bao gồm năng lượng tái tạo và điện hạt nhân, đã đáp ứng được phần nhu cầu điện tăng thêm của Trung Quốc và xu hướng này có thể tiếp tục đến năm 2030.

TRUNG QUỐC ĐANG TĂNG TỐC THOÁT KHỎI NHIÊN LIỆU HÓA THẠCH?

Một số chuyên gia, trong đó có Tim Buckley, cho rằng điện than và lượng phát thải của Trung Quốc có thể đã đạt đỉnh và bước vào giai đoạn ổn định, dù nhiều ý kiến khác vẫn thận trọng hơn.

Theo ông Buckley, Trung Quốc từ lâu luôn khá dè dặt trong các cam kết khí hậu, nhưng lại kiên trì theo đuổi một “chiến lược dài hạn ổn định” dựa trên việc mở rộng năng lượng sạch với quy mô chưa từng có.

“Trung Quốc hoàn toàn có khả năng nâng cao tham vọng của mình”, ông Buckley nhận định, ngay cả khi chính phủ chưa công khai cụ thể hóa các mục tiêu và vẫn ngần ngại trở thành đầu tàu toàn cầu trong chống biến đổi khí hậu.

Trong khi đẩy mạnh xuất khẩu xe điện ra toàn cầu, Trung Quốc cũng đang tăng tốc điện hóa hệ thống giao thông trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Ảnh: TANG KE/Avalon/Photoshot/picture alliance

Các hướng dẫn mới của chính phủ Trung Quốc về nhiên liệu hóa thạch được công bố ngày 22/4 càng củng cố nhận định rằng nước này đang muốn giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời tăng cường tự chủ năng lượng.

Theo bà Qi Qin, văn bản này đề cập đến việc “kiểm soát chặt chẽ tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, giảm than và kiểm soát dầu mỏ”, đồng thời thể hiện mong muốn gia tăng tiêu thụ năng lượng sạch.

Trong bối cảnh than đá từng là nền tảng cho nhiều thập kỷ tăng trưởng nhanh, Trung Quốc năm nay đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế thấp nhất kể từ năm 1991. Điều này phản ánh sự thừa nhận rằng sẽ rất khó đạt mục tiêu khí hậu nếu kinh tế tiếp tục tăng trưởng quá nhanh, bởi lượng phát thải vẫn gắn chặt với tăng trưởng.

Các “ý kiến chỉ đạo” công bố tháng 4 cũng nêu cách thức để hệ thống điện có thể hấp thụ thêm năng lượng sạch khi Trung Quốc nâng cấp lưới điện nhằm truyền tải điện tái tạo hiệu quả hơn.

Bà Qin cho biết đã xuất hiện làn sóng phê duyệt gấp rút 161 GW nhà máy nhiệt điện than mới trước khi văn bản được công bố, do ngày càng nhiều người nhận thấy rằng mức độ sử dụng điện than “chắc chắn sẽ giảm trong tương lai”.

Các nhà máy nhiệt điện than của Trung Quốc hiện hoạt động với công suất thấp hơn và một số đang thua lỗ, làm gia tăng nguy cơ trở thành “tài sản mắc kẹt” khi quá trình chuyển đổi năng lượng tăng tốc.

Trong khi lộ trình giảm phát thải của Trung Quốc ngày càng được thúc đẩy bởi các yêu cầu về kinh tế và an ninh năng lượng hơn là chỉ bởi mục tiêu khí hậu, các nhà phân tích cho rằng kết quả cuối cùng có thể vẫn giống nhau.

Việc mở rộng năng lượng tái tạo hiện đã trở thành một phần cốt lõi trong mô hình kinh tế của Trung Quốc, với lĩnh vực này đóng góp tới một phần ba tăng trưởng GDP năm 2025.

Theo ông Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Asia Society, trọng tâm của Trung Quốc đang dần chuyển từ xuất khẩu pin mặt trời, tua-bin gió và pin xe điện sang triển khai công nghệ sạch ngay trong nước.

“Sự phát triển công nghệ sạch của Trung Quốc - thay vì các biện pháp kiểm soát khí hậu mang tính hành chính truyền thống - đang ngày càng trở thành động lực chính giúp cắt giảm phát thải”, ông Shuo nhận định.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng mạnh, Trung Quốc nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì trạng thái “song hành” giữa năng lượng tái tạo và than đá trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, tốc độ điện hóa nền kinh tế và mở rộng công nghệ sạch đang cho thấy cán cân năng lượng của nước này dần dịch chuyển theo hướng ít phụ thuộc hơn vào nhiên liệu hóa thạch.

DW-Trọng Hoàng

Sáng kiến quốc té nhằm thúc đẩy phát triển nền kinh tế biển xanh Việt Nam

Fri, 15 May 2026 03:22:32 GMT

Sáng kiến “thúc đẩy kinh tế biển Việt Nam thông qua triển khai quy hoạch không gian biển và cách tiếp cận đa bên” sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2029 với khoản hỗ trợ tài chính trị giá 12 triệu NOK (hơn 1,2 triệu USD) từ Chính phủ Na Uy...

Ngày 14/5/2026, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Đại sứ quán Na Uy tại Hà Nội đã ký kết thỏa thuận hợp tác mới nhằm hỗ trợ giai đoạn tiếp theo trong quá trình chuyển đổi của Việt Nam hướng tới nền kinh tế biển xanh và bao trùm thông qua thúc đẩy thực thi quy hoạch không gian biển (MSP) và tăng cường hợp tác đa bên.

Theo thỏa thuận hợp tác, trong ba năm tới, sáng kiến sẽ tập trung vào việc hỗ trợ cập nhật và thực thi quy hoạch không gian biển ở cả cấp quốc gia và cấp tỉnh, đặc biệt trong bối cảnh tái cơ cấu hành chính và thay đổi mô hình quản trị tại các tỉnh có biển.

Các ưu tiên chính bao gồm tăng cường phân vùng các khu vực biển, triển khai Chỉ số Kinh tế Biển cấp tỉnh tại toàn bộ 21 tỉnh có biển, đặc biệt thông qua thí điểm một nền tảng điều phối nhằm hỗ trợ giải quyết xung đột giữa các nhóm sử dụng không gian biển.

Sáng kiến cũng sẽ thúc đẩy các mô hình đối tác công tư (PPP) và tài chính xanh dương nhằm huy động đầu tư cho phát triển kinh tế biển, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, chính quyền địa phương, cộng đồng và khu vực tư nhân trong quá trình cập nhật và thực thi một cách thích ứng với Quy hoạch không gian biển quốc gia.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển từ lập kế hoạch sang triển khai thực tế nhằm thúc đẩy tham vọng phát triển kinh tế biển của Việt Nam.

Thỏa thuận hợp tác tái khẳng định cam kết chuyển hóa không gian biển của Việt Nam thành những động lực phát triển kinh tế bền vững và có khả năng chống chịu, đáp ứng cả mục tiêu tăng trưởng phát triển ở mức hai con số, cũng như các mục tiêu về bảo tồn và phát triển bền vững.”

Theo bà Hilde Solbakken, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, đây là một dấu mốc mới trong hợp tác về quy hoạch không gian biển giữa Đại sứ quán, UNDP và các đối tác tại Việt Nam.

Quy hoạch không gian biển và quản lý đại dương bền vững là một trong những ưu tiên trong Quan hệ Đối tác chiến lược xanh Na Uy - Việt Nam được ký ngày 17/4/2026 giữa Bộ Ngoại giao Na Uy và Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam.

“Dựa trên thành công giai đoạn 1 của dự án và Quan hệ Đối tác Chiến lược Xanh, Na Uy cam kết tiếp tục hợp tác với UNDP và các đối tác ở cả cấp quốc gia và cấp tỉnh để chuyển từ lập kế hoạch sang triển khai thực tiễn, và đưa quy hoạch không gian biển trở thành một công cụ vận hành hiệu quả cho phát triển kinh tế biển của Việt Nam,” bà Hilde Solbakken nói.

Giai đoạn mới sẽ tăng cường năng lực thể chế, cải thiện hệ thống dữ liệu và quy hoạch biển, đồng thời hỗ trợ các ngành kinh tế biển và khu vực tư nhân đóng góp vào công tác quản lý quy hoạch không gian biển mang tính thích ứng.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy các cam kết về phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, quan hệ hợp tác giữa Na Uy và UNDP nhằm hướng tới thúc đẩy cách tiếp cận tích hợp hơn trong quản lý tài nguyên biển và ven biển.

-Hằng Anh

Huế khai thác lợi thế di sản, kinh tế biển để tăng tốc phát triển

Fri, 15 May 2026 02:17:32 GMT

Từ thế mạnh di sản cố đô đến tiềm năng kinh tế biển và logistics, thành phố Huế kỳ vọng hình thành các cơ chế đặc thù đủ mạnh để mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới...

UBND thành phố Huế vừa tổ chức buổi làm việc về tình hình và kết quả xây dựng Đề án cơ chế, chính sách đặc thù tạo đột phá phát triển thành phố. Các cơ chế được đề xuất tập trung vào phát huy lợi thế riêng có về di sản, văn hóa, du lịch, kinh tế biển, logistics và các mô hình kinh tế mới nhằm tạo nền tảng để Huế phát triển nhanh, bền vững sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo báo cáo tại cuộc họp, Đề án đang được xây dựng nhằm hình thành các cơ chế, chính sách đủ mạnh để tạo không gian phát triển mới cho Huế trong giai đoạn mới. Nội dung dự thảo tập trung nhận diện rõ vị thế, tiềm năng và đặc trưng riêng có của Huế để xây dựng nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Đơn vị tư vấn cho biết, các nhóm cơ chế, chính sách được đề xuất tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế nổi trội như di sản, văn hóa, sinh thái, du lịch, y tế chuyên sâu, giáo dục, kinh tế biển, logistics và khu vực Chân Mây - Lăng Cô. Đề án cũng đặt mục tiêu chuyển từ tư duy “đô thị có di sản” sang “đô thị di sản tạo tăng trưởng”, lấy giá trị di sản và văn hóa làm động lực phát triển kinh tế.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung góp ý vào nhiều nội dung lớn liên quan đến tính đặc thù và khả năng tạo động lực phát triển của các cơ chế, chính sách. Nhiều ý kiến cho rằng Huế cần có những cơ chế ở tầm chiến lược, khác biệt so với các địa phương khác, phù hợp với mô hình đô thị di sản có mật độ di sản dày đặc và giàu bản sắc văn hóa.

Các đại biểu nhấn mạnh, Huế sở hữu hệ thống di sản vật thể, phi vật thể và di sản tư liệu có giá trị quốc gia và quốc tế, cùng với cảnh quan, con người và lối sống đặc trưng. Đây là lợi thế cạnh tranh riêng có cần được cụ thể hóa thành các cơ chế phát triển phù hợp để tạo sức bật mới cho thành phố.

Toàn cảnh buổi làm việc

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề xuất tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hãng lữ hành để xây dựng các tour, tuyến và sản phẩm du lịch mang đậm dấu ấn Huế nhằm thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Một số ý kiến cũng đề cập việc nghiên cứu thí điểm mô hình đối tác công tư PPP trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa; đồng thời phát triển các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế chăm sóc để tạo thêm động lực tăng trưởng cho thành phố trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn đề nghị đơn vị tư vấn cùng các sở, ngành tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp để tiếp tục rà soát, hoàn thiện Đề án theo hướng trọng tâm, trọng điểm và sát với yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Khắc Toàn nhấn mạnh, Đề án cần lựa chọn những cơ chế thật sự “sắc, rõ”, mang lại hiệu quả thiết thực, tránh dàn trải; trong đó tập trung vào các lĩnh vực thế mạnh như đô thị di sản, hệ sinh thái đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, kinh tế biển, logistics, y tế chuyên sâu và các mô hình kinh tế mới.

Theo lãnh đạo thành phố Huế, các cơ chế, chính sách đặc thù phải phát huy tối đa lợi thế riêng có của địa phương, qua đó tạo nền tảng để Huế phát triển nhanh, bền vững, xứng tầm là thành phố trực thuộc Trung ương và là đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam.

-Nguyễn Thuấn