Bộ Công Thương đề xuất sớm áp dụng khung giờ giá điện mới

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 60/2025/TT-BCT về thực hiện giá bán điện, nhằm tạo cơ sở pháp lý để áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường mới của hệ thống điện quốc gia theo Quyết định số 963/QĐ-BCT ngày 22/4/2026 ngay trong mùa nắng nóng năm nay.

Dự báo tình hình cung cấp điện năm 2026, đặc biệt là các tháng mùa khô sẽ gặp nhiều khó khăn do tác động của các yếu tố mang tính toàn cầu, diễn biến nhanh và khó dự báo như xung đột địa chính trị, biến động giá nhiên liệu, nắng nóng cực đoan…Trong bối cảnh này, khung giờ cao điểm, thấp điểm mới quy định tại Quyết định số 963/QĐ-BCT được xem là một trong những giải pháp góp phần giảm nguy cơ mất cân bằng cung - cầu điện, nhất là vào khung giờ cao điểm chiều.

Theo quy định hiện hành tại Thông tư số 60/2025/TT-BCT, khung giờ mới chỉ được áp dụng sau khi điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất kể từ ngày Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực (29/5/2025). Tuy nhiên, đến nay chưa thực hiện điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân.

Vì vậy, Bộ Công Thương đang nghiên cứu sửa đổi Thông tư số 60/2025/TT-BCT để có thể áp dụng khung giờ mới tại Quyết định số 963/QĐ-BCT ngay trong mùa nắng nóng năm nay, thông qua việc sửa đổi quy định tại Điều 21 về hiệu lực áp dụng của khung giờ cao điểm, thấp điểm do Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành bằng văn bản hành chính và bãi bỏ quy định tại Điều 20 về việc tiếp tục áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm quy định tại Thông tư 16/2014/TT-BCT.

Theo Bộ Công Thương, việc điều chỉnh hợp lý khung giờ cao điểm, thấp điểm của hệ thống điện quốc gia sẽ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống điện. Khi biểu đồ phụ tải được phân bổ đều hơn theo thời gian, hệ thống điện sẽ giảm được áp lực huy động các nguồn điện truyền thống trong giờ cao điểm, đồng thời hạn chế tình trạng thừa công suất vào các giờ thấp điểm. Điều này giúp nâng cao độ tin cậy, an toàn và tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện.

Ở góc độ sử dụng điện, việc xác định hợp lý các khung giờ cao điểm, thấp điểm của hệ thống điện quốc gia cũng góp phần nâng cao hệ số phụ tải điện (tỷ lệ giữa điện năng sử dụng với công suất cực đại), qua đó giúp tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng. Thông qua cơ chế giá điện theo khung giờ cao điểm, thấp điểm, các khách hàng sẽ có động cơ điều chỉnh hành vi tiêu thụ điện để giảm chi phí mua điện; giảm sử dụng vào giờ cao điểm và chuyển dịch sang khung giờ thấp điểm, giờ bình thường. Điều này giúp làm phẳng biểu đồ phụ tải, giảm chênh lệch giữa công suất cực đại và công suất trung bình, từ đó nâng cao hiệu quả khai thác các nguồn điện, giảm áp lực cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm.

Với các hệ thống điện có tỷ lệ năng lượng tái tạo đáng kể như Việt Nam, thiết kế khung giờ cao điểm ngược với giờ phát cao của các nguồn năng lượng tái tạo (lệch khỏi khung giờ có nguồn năng lượng tái tạo đang phát cao và/hoặc trùng vào thời điểm các nguồn năng lượng tái tạo đang giảm) sẽ tạo động lực để các khách hàng phát triển thiết bị lưu trữ công suất nhằm tự cân đối lại nguồn phát năng lượng tái tạo vào những thời điểm hệ thống cần bổ sung nguồn.

Khung giờ cao điểm, thấp điểm của hệ thống điện quốc gia hiện nay đang được áp dụng theo quy định tại Thông tư số 16/2014/TT-BCT, tính đến nay đã được áp dụng được 12 năm. Kể từ năm 2019, với sự thâm nhập mạnh mẽ và gia tăng nhanh tỷ trọng của nguồn điện mặt trời trong cơ cấu nguồn điện, biểu đồ huy động công suất các loại hình nguồn điện đã có sự thay đổi đáng kể. Đồng thời, cơ cấu tiêu thụ điện của các thành phần phụ tải cũng có sự thay đổi (ví dụ thành phần phụ tải công nghiệp dân dụng - sinh hoạt) đã làm thay đổi đáng kể biểu đồ phụ tải so với cách đây 12 năm. Do đó, trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng của các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm là cần thiết để phản ánh đúng đặc điểm cung-cầu điện năng trong bối cảnh mới.

Việc xây dựng dự thảo Thông tư nhằm bảo đảm hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về điện lực, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để khách hàng sử dụng điện áp dụng giá bán lẻ điện theo khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường mới, phù hợp với biểu đồ phụ tải của hệ thống điện quốc gia hiện nay.