Theo Nghị định 180, chủ nhà xây không phép phải ngưng thi công xây dựng, bị cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm.
Chủ nhà xây sai phép phải tự phá dỡ phần sai nội dung giấy phép rồi mới được thi công trở lại. UBND cấp xã được quyền ban hành quyết PG88 Sòng bạc trực tuyến TOP 1 Việt Nam | Casino, Nổ Hũỡng chế phá dỡ trong thời hạn 3 ngày (kể cả ngày nghỉ) kể từ ngày ban hành quyết định đình chỉ thi công xây dựng...
Các biện pháp xử lý này rất nghiêm và các chủ nhà trái phép e khó lòng cục cựa. Nhưng dường như nó chỉ phù hợp với những vi phạm mới xảy ra, khi chủ nhà đang xây dựng được một phần thì bị phát hiện. Còn đối với những căn nhà đã hoàn chỉnh từ lâu, làm sao chính quyền có thể quay ngược thời gian để buộc ngưng thi công, cắt nước, cắt điện...?
Luật Xây dựng (có hiệu lực vào ngày 1/7/2004) và văn bản hướng dẫn thi hành của Thủ tướng Chính phủ quy định: nhà lỡ xây dựng trước thời điểm 1/7/2004 thì được tồn tại. Những trường hợp xây dựng trái phép kể từ ngày 1/7/2004 trở về sau phải phá dỡ toàn bộ hoặc phần vi phạm. Đây chính là căn cứ để UBND Tp.HCM ban hành quyết định 207 chấp thuận “tha bổng” cho những nhà trái phép có trước 1/7/2004.
Còn những nhà trái phép phát sinh sau ngày 1/7/2004 thì sao? Một số quận huyện đề nghị chính quyền phải mạnh tay, vì lùi thời hạn xử lý chỉ làm người dân lờn thuốc. Vậy là sở Xây dựng đã nghiêng về ý kiến này khi soạn thảo quy định xử lý số lượng nhà nêu trên.
Dựa theo quyết định 207 ngày 1/12/2005 của UBND Tp.HCM, dự thảo ban đầu phân chia hai loại nhà trái phép: nhà phù hợp quy hoạch và nhà không phù hợp quy hoạch xây dựng được duyệt.
Nếu phù hợp, nhà đó được tồn tại vĩnh viễn (và đương nhiên được xét cấp giấy chứng nhận). Nếu không, nhà đó được tồn tại tạm (đối với những nơi chưa thực hiện quy hoạch); hoặc phải phá dỡ vô điều kiện (những nơi đang thực hiện quy hoạch).
Tuy nhiên, UBND Tp.HCM chưa đồng ý với đề xuất này, còn Bộ Xây dựng thì có ý kiến là Tp.HCM hãy khoan ra quy định riêng lẻ, đợi cơ quan này tham mưu cho Chính phủ ban hành quy định chung (tức nghị định 180 đã nêu).
Nhưng như đã phân tích ở trên, nhiều người vẫn chưa rõ phải xử lý ra sao đối với 11.000 căn nhà trái phép đã tồn tại từ hồi nảo hồi nào. Nghị định 180 chẳng đả động gì đến số phận của chúng.
Từ những năm 2000, chính quyền Tp.HCM đã vất vả chạy theo sau nhà trái phép thông qua việc phạt tiền rồi xét cấp “giấy hồng”. Đã có không ít lần chính quyền muốn khoanh lại số vi phạm. Đến năm 2005, khi Chính phủ chấp thuận xí xoá cho những trường hợp lỡ vi phạm trước khi có luật Xây dựng, Tp.HCM lại lần nữa nhượng bộ.
Cứ tưởng đó là lần gia hạn cuối cùng để chính quyền thành phố có thể giữ được kỷ cương, nhưng dường như không phải vậy. Nhà trái phép vẫn tiếp tục mọc lên ở nhiều nơi như là sự minh chứng cho năng lực quản lý yếu kém, cụ thể là thiếu minh bạch và dứt khoát của chính quyền thành phố.